“Bij Alzheimer is het hersencelverlies niet zo groot”

synaps

Wordt de ziekte van Alzheimer veroorzaak door slecht functionerende synapsen (afb: WikiMedia Commons)

Het lijkt er op dat hoe meer er op de ziekte van Alzheimer wordt gestudeerd hoe minder we van die ongeneesbare hersenziekte afweten. De ziekte wordt, onder meer, altijd geassocieerd met het afsterven van grote aantallen hersencellen. Vaak wordt een verhaal over de ziekte geïllustreerd met een plaatje van hersens vol gaten (ook door mij). Nu zou onderzoek van Franse en Canadese onderzoekers resultaten hebben opgeleverd waarmee bij dat ‘feit’ op zijn minst vraagtekens gezet kunnen worden. Lees verder

Ook mensen hebben vissengenen die zenuwen repareren

Lamprei herstelt schade aan ruggenmerg

De activiteit van sommige genen in zenuwcellen in hersens en ruggenmerg verandert tijdens het herstel van de schade aan het ruggenmergweefsel. Rechts de functies die de diverse genen in het lichaam vervullen (afb: Scientific Reports Nature)

Al tientallen jaren vragen onderzoekers zich af waarom ons lichaam maar schade aan zenuwbanen in de ruggengraat nauwelijks repareren. Er wordt al die tijd ook driftig gezocht naar manieren om die ban te breken, maar tot nu toe zijn die nog niet gevonden, niet echt. Lampreien hebben genen die er voor zorgen dat kapotte zenuwen van die vissoort weer worden hersteld. Het schijnt dat mensen diezelfde genen ook hebben, maar daar zorgen ze alleen voor reparatiewerkzaamheden aan het perifere zenuwstelsel.
Lees verder

Afweersysteem maakt onderscheid tussen bacteriën

Stafylokokken

Gramgekleurde S. aureus-bacteriën (afb: WikiMedia Commons)

Waarschijnlijk heb je dat nooit beseft, maar eigenlijk is het heel vreemd dat tal van bacteriën zonder al te veel problemen worden aanvaard, terwijl andere indringers meteen in de kraag worden gevat. Het blijkt dat de lengte van vetzure moleculen in de lipoproteïnes op het celmembraan van de bacterie de felheid van de reactie van het afweersysteem bepalen; hoe langer, hoe milder. Lees verder

Nieuw Alzheimer’medicijn’ werkt niet

Idalopirdine niet werkzaam tegen Alzheimer

Idalopirdine is een product van Lundbeck

Bij eerdere proeven had idalopirdine nog zo veelbelovend geleken. Het middel zou de cognitieve vaardigheden van Alzheimerpatiënten verbeteren en andere achteruitgang vertragen, maar het middel blijkt bij drie grootscheepse klinische proeven met ruim 2500 patiënten met een lichte tot gemiddelde vorm van de ziekte niets uit te halen. Lees verder

Afweerreactie op zikavirus (b)lijkt schadelijk voor het embryo

Afweersysteem wellicht verantwoordelijk misvorming embryo bij zikabesmetting

De ifnar-muisjes (afb: Science)

Dezelfde eiwitten die het afweersysteem gebrukt om het zikavirus te lijf te gaan zouden ook schadelijk zijn voor de moederkoek (placenta) en de ontwikkeling van het embryo, denken onderzoekers van de Amerikaanse Yale-universiteit. Lees verder

Verminderen ncRNA zou cellen verjongen

Verminderen ncRNA zou cellen verjongen

Immunofluorescentieopnames van ncRNA (Zeb2)  in huidcellen van embryo’s (MEF) en van oudere muizen (anderhalf tot twee jaar). Het gaat om de plaatjes links. Rechts zijn dezelfde cellen met de kleurstof DAPI die aan RNA en DNA bindt (afb: Nature Communications)

Het is opmerkelijk nieuws (of het zou het kunnen zijn), maar het persbericht van het instituut voor moleculaire geneeskunde in Lissabon (Por)  besteedt er, effectief, maar zesenhalve regel aan. Oude cellen zouden zijn te verjongen door de hoeveelheid van een specifieke niet-coderend RNA-molecuul (Zeb2-NAT) in de cel te verminderen door het bijbehorende ‘RNA-gen’ te deactiveren. Het eeuwige leven straalt ons (weer eens) toe. Meestal horen we er daarna niks meer van… Lees verder

DNA-webben van afweercellen waarschuwen voor indringers

DNA-spuwende afweercellen

DNA-spuwende afweercellen (afb: Science)

Als witte bloedlichaampjes virussen of andere indringers ontdekken dan waarschuwen ze andere cellen door  DNA uit te spuwen. Deze nieuw ontdekte truc van ons afweersysteem maakt het mogelijk razendsnel (in minuten) op bedreigingen te reageren. Lees verder

Virus versterkt effect immuuntherapie bij borstkanker

Gecombineerde immuuntherapie succesvol tegen tripelnegatieve borstkanker

Marie-Claude Bourgeois en John Bell in hun lab (afb: univ. van Ottawa)

Het Maraba-virus versterkt de werking van immuuntherapie die gebruikt wordt om een muismodel van tripel negatieve borstkanker, de agressiefste borstkankersoort, te bestrijden. Gecombineerd met zogeheten controlepostremmers vergrootte het virus het percentage genezen muisjes aanzienlijk: van vrijwel 0 tot 60 à 90%. Lees verder

Ebolavirus geremd (in celkweken)

Zo dringt het ebolavirus de cel binnen

Zo dringt het ebolavirus de cel binnen (afb: Albert Einstein College)

Nog  niet zo heel lang geleden werd met schrik naar het onbestrijdbare ebolavirus gekeken, maar inmiddels lijken er nu zo links en rechts wat middelen aan te komen die het virus zo niet een halt kunnen toeroepen dan toch kunnen afremmen. In Denemarken schijnt dat laatste onderzoekers gelukt te zijn. Dat gebeurde weliswaar in celkweken, maar dat is toch een beginnetje. Daar hebben ze maar een enkel, ‘simpel’ enzym voor nodig gehad (of eigenlijk juist niet).
Lees verder

Wat is het geheim van de ribbensalamander?

Ribbensalamanders hebben een enorm genoom en regeneratievermogen

Ribbensalamanders (afb: WikiMedia Commons)

Als er over het herstelvermogen van weefsels gesproken wordt dan kijken mensen met afgunst naar reptielachtigen zoals hagedissen. Die kunnen zo weer een hele nieuwe staart laten aangroeien, terwijl het regeneratievermogen van mensen nogal beperkt is. Nu hebben onderzoekers van het Karolinska-instituut in Zweden het enorme genoom (zes keer zo groot als dat van de mens) van een salamandersoort, de ribbensalamander, uitgelezen. Daarbij hebben zij een hele familie van genen gevonden die die salamanders in staat stellen zelfs weer hele lichaamsdelen te laten aangroeien (daar moet ik overigens niet aan denken…). Daarnaast ontdekten ze micro-RNA-moleculen in de salamander, die normaal bij zoogdieren alleen voorkomen in embryonale stamcellen of in kankercellen. Stof voor veel nader onderzoek. Lees verder