Vrouw vrijwel genezen van drie autoimmuunziektes door CAR-T-therapie

B-cellen en antilichamen

B-cellen maken antilichamen aan in reactie op ziekteverwekkers (afb: Zeneca.nl)

Een 47-jarige vrouw in Duitsland met drie autoimmuunziektes, die tot de jongste behandeling onbehandelbaar bleek, is door immuunbehandeling CAR-T (gericht op CD19, een eiwit op de B-cellen)) weer een vrijwel normaal leven te hebben gekregen. Bij de drie autoimmuunziektes – autoimmuun hemolytische anemie (AIHA), immuun trombocytopenie (ITP) en antifosfolipidensyndroom (APS) – vallen bepaalde afweercellen, de  B-cellen, eigen weefselcellen aan. In ander onderzoek was al gebleken dat de CAR-T-behandeling die B-cellen weer op het rechte pad kon krijgen. Lees verder

T-cellen in lijf omgezet in CAR-T-cellen

CAR-T-cellen vallen kankercel aan

CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)

Onderzoekers rond Justin Eyquem van de universiteit van Californië in San Francisco hebben een manier ontwikkeld om T-cellen (een type afweercellen) in het lichaam (in dit geval van muisjes) om te zetten in CAR-T-cellen die daarmee extra aangezet worden om kankercellen op te ruimen. Nu worden die T-cellen bij die behandeling eerst verzameld uit het bloed van de patiënt en later weer toegediend nadat ze zijn voorzien van een extra receptor (de R van CAR). Deze aanpak zou de behandeling mogelijk zowel veiliger als goedkoper kunnen maken. Lees verder

Weer een nieuwe ‘knop’ gevonden om doder-T-cellen tegen kanker op te zetten?

Herstel cytotoxische T-cellen

Cytotoxische T-cellen kunnen ‘uitgeput’ raken (vergrijsd deel), door te draaien aan twee ‘knoppen’ voor transcriptiefactoren herkregen ze hun dodelijke eigenschappen en ‘geheugen’ terug (bovenste deel) (afb: H. Kay Chung et al./Nature)

Ik(=as) weet niet of al die berichten die beloven de ‘oplossing’ tegen kankers(s) gevonden hebben nog wel het vermelden waard zijn. In mijn idee zijn de methodes om met, gene-tisch veranderde, afweercellen (vaak T-cellen) schier eindeloos. Nu komt me weer een bericht onder ogen dat onderzoeksters de ‘knop’ hebben ontdekt om ‘uitgeputte’ doder-T-cellen (ook cytotoxische T-cellen of CD8+-cellen genoemd) weer opgewekt kankercellen te laten ombrengen. Deze bevindingen zouden een lang bestaande aanname weerleggen dat afweeruitputting een onvermijdelijk gevolg is van langdurige immuunactiviteit.Ze brengen dan ook meteen in kaart welke genetische programma’s daarvoor kunnen worden ingezet. Een atlas, het zoiets dan. Lees verder

Een stamcel ‘baart’ 14 miljoen tumordodende T-cellen

Cytotoxische cellen

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van onrijpe T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)

Door stamcellen in een vroeg stadium uit navelstrengbloed te ontwikkelen – in plaats van te proberen volwassen natuurlijke dodercellen (NK-cellen) te modificeren – creëerden Chinese onderzoekers grote hoeveelheden zeer krachtige NK-cellen, waaronder speciale versies die zo zijn veranderd dat ze specifieke kankercellen doden (de CAR-T-techniek). Daarmee zouden deze bestrijdingstechnieken breder toepasbaar worden (want goedkoper worden). Lees verder

‘Fokken’ T-helpercellen zou kankerceltherapieën effectiever maken

'Fokken' van T-helpercellen

Het ‘fokken’. van T-helpercellen is een kwestie van fijne afstemming van het Notch-signaal (afb: Peter Zandstra et al/Cell)

Onderzoekers zouden een betrouwbare manier gevonden om T-helpercellen (T-helpercel) te kweken uit stamcellen, waarmee een belangrijk ‘mankement’ in immuuntherapie voor kanker zou zijn opgelost. T-helpercellen fungeren als regelaars van het afweersysteem en helpen andere afweercellen langer en effectiever te functioneren. Ze ontdekten hoe ze een belangrijk signaal kunnen sturen dat bepaalt welk type T-cel zich vormt uit voorlopercellen (in het persbericht stamcellen genoemd). Dat zou kunnen leiden tot kant-en-klare celtherapieën die goedkoper, sneller en gemakkelijker toegankelijk zijn, stellen de onderzoekers (of hun voorlichters). Lees verder

DNA-verschillen maken sommige immuuntherapieën niet voor iedereen bruikbaar

Antilichamen

Basisstructuur van antilichamen. N is het amino-uiteinde en C is het koolstofuiteinde van de keten. Rood zijn de disulfidebruggen (afb: WikiMedia Commons)

Ons DNA verschilt van persoon tot persoon op duizenden plaatsen. Dat betekent met (ongeveer) hetzelfde gen (ietwat) afwijkende eiwitten produceren en dat kan in sommige gevallen leiden dat bepaalde op antilichaamtherapieën niet effectief zijn. Die behandelingen worden vaak gebruikt voor veel ziektes, maar die slaan daardoor niet bij iedereen ook aan. Dat percentage ligt rond de 1%, maar het gaat vaak om dure behandelingen zoals de CAR-T-celtherapie. Lees verder

CAR-T-cel-therapie weer wat beter gemaakt

Immuuntherapie vrij succesvol bij agressieve leukemiesoort

De CAR T-behandeling in beeld gebracht (afb: hematon.nl)

De immuunthera-pie met genetisch veranderde T-cellen, de CAR-T-therapie, is al enige tijd in gebruik om bloedkankers te bestrijden, maar ondertussen wordt er aan die therapie volop gesleutel om die effectiever en ook inzetbaar te maken tegen vaste tumoren. Hun effectiviteit is echter maar al te vaak onvoldoende. Onderzoekers van CeMM en de medische universiteit van Wenen hebben nu een nieuwe strategie ontwikkeld om CAR-T-cellen specifiek te verbeteren. Door gebruik te maken van de genschaartechnologie CRISPR ontdekten ze genen veranderingen die, indien uitgeschakeld, CAR-T-cellen aanzienlijk effectiever maken als kankermedicijn. Lees verder

Strategie ontwikkeld om bijwerkingen CAR-T-therapie aan te pakken

Immuuntherapie vrij succesvol bij agressieve leukemiesoort

De CAR T-behandeling in beeld gebracht (afb: hematon.nl)

De CAR-T-therapie om afweercellen te ‘leren’ zich tegen kankercellen te keren wordt al langer tegen bloedkankers gebruikt, maar lijkt nu ook steeds meer in beeld te komen bij de bestrijding van vaste tumoren. Dat wil niet zeggen dat er helemaal geen negatieve kanten zitten aan deze immuuntherapie. Onderzoekers rond Kai Rejeski van de Ludwig Maximilians-universiteit stellen nu een nieuwe strategie te hebben ontwikkeld om zelfs nieuwe bijwerkingen systematisch en sneller aan te pakken. Deze strategie heet IAGO gedoopt naar de schurk in Shakespeares Othello. Lees verder

CAR-T lijkt ook tegen vaste tumoren te kunnen werken

Satri-cellen

De in de proef gebruikte satri-cellen zouden van Carsgen Therapeutics komen (afb: Carsgen)

De CAR T-therapie om bepaalde afweercellen (T-cellen) genetisch zo te veranderen dat ze effectief kankercellen aanpakken, werkt vooral bij de bestrijding van bloedkankers zoals leukemie. Al tijden wordt er aan die techniek gesleuteld om die techniek ook tegen vaste tumoren te gebruiken. Nu lijkt daar schot in te komen. Lees verder

Maken in-vivobehandelingen CAR-T-therapie bruikbaarder?

CAR-T-cellen vallen kankercel aan

CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)

De CAR-T-cel-therapie lijkt vrij effectief, vooral tegen bloedkankers zoals leukemie, maar het grote (duurmakende) probleem is dat de afweercellen van de patiënt eerst moeten worden ‘geoogst’ (uit het lichaam gehaald), vervolgens genetisch moeten worden veranderd, vermeerderd en uiteindelijk weer moeten worden toegediend aan de patiënt. Het lijkt er nu op dat er methoden in ontwikkeling zijn die het mogelijk maken die afweercellen in het lichaam genetisch zo te veranderen dat ze de strijd met de kankercellen een goede kans op de ‘overwinning’ zullen maken, maar er is nog een hoop te bewijzen. Lees verder