Transcriptoom cellen uitlezen zonder cellen te doden

Exosomen (vesikels)

Cellen gebruiken vesikels voor een groot aantal taken

Om genetische processen in cellen te onderzoeken, moesten deze voorheen worden vernietigd. Dit maakte het onmogelijk om processen over langere perioden te observeren. Onderzoekers van de technische universiteit München (TUM) en het Helmholtzcentrum in München hebben nu een nieuwe methode ontwikkeld om genetische informatie uit levende cellen te verkrijgen zonder die te hoeven doden. Die maakt bijvoorbeeld een betere controle mogelijk van stamcellen voor therapieën of van de effecten van geneesmiddelen in cellen. Lees verder

Japan keurt toepassing geherprogrammeerde menselijke stamcellen goed

geïnduceerde menselijke stamcellen

Geïnduceerde menselijke stamcellen (afb: WikIMedia Commons)

Japan keurt hoogstwaarschijnlijk als eerste land in de wereld de behandeling met geherprogrammeerde menselijke cellen goed. Onderzoekers in Japan, met name Shinya Yamanaka, waren twintig jaar geleden pioniers op het gebied van geherprogrammeerde cellen. Nu heeft Japan (dus) toestemming gegeven voor de productie en verkoop van medische producten op basis van deze technologie. Lees verder

Een stamcel ‘baart’ 14 miljoen tumordodende T-cellen

Cytotoxische cellen

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van onrijpe T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)

Door stamcellen in een vroeg stadium uit navelstrengbloed te ontwikkelen – in plaats van te proberen volwassen natuurlijke dodercellen (NK-cellen) te modificeren – creëerden Chinese onderzoekers grote hoeveelheden zeer krachtige NK-cellen, waaronder speciale versies die zo zijn veranderd dat ze specifieke kankercellen doden (de CAR-T-techniek). Daarmee zouden deze bestrijdingstechnieken breder toepasbaar worden (want goedkoper worden). Lees verder

‘Fokken’ T-helpercellen zou kankerceltherapieën effectiever maken

'Fokken' van T-helpercellen

Het ‘fokken’. van T-helpercellen is een kwestie van fijne afstemming van het Notch-signaal (afb: Peter Zandstra et al/Cell)

Onderzoekers zouden een betrouwbare manier gevonden om T-helpercellen (T-helpercel) te kweken uit stamcellen, waarmee een belangrijk ‘mankement’ in immuuntherapie voor kanker zou zijn opgelost. T-helpercellen fungeren als regelaars van het afweersysteem en helpen andere afweercellen langer en effectiever te functioneren. Ze ontdekten hoe ze een belangrijk signaal kunnen sturen dat bepaalt welk type T-cel zich vormt uit voorlopercellen (in het persbericht stamcellen genoemd). Dat zou kunnen leiden tot kant-en-klare celtherapieën die goedkoper, sneller en gemakkelijker toegankelijk zijn, stellen de onderzoekers (of hun voorlichters). Lees verder

Maculadegeneratie mogelijk opgelost met stamceltherapie

Maculadegeneratie

De geelwitte stipjes zijn de plaatsen waar de gele vlek is aangetast, waardoor het zicht slechter wordt

Het lijkt er op dat stamceltrans-plantaties de tot nog toe onge-neesbare droge maculadege-neratie (enig-zins?) kan worden verholpen. De eerste resultaten tonen aan dat de behandeling veilig is en het zicht aanzienlijk kan verbeteren, zelfs bij patiënten met een sterk aangetaste gele vlek (macula). Deelnemers bereikten meetbare verbeteringen in het zicht in het behandelde oog. Onderzoekers volgen nu groepen met hogere doses naarmate de therapie verdergaat in latere fases van het klinische onderzoek.Deze eerste fase was bedoeld om de veiligheid van de behandeling te testen. Lees verder

Wetenschappers bouwen werkende ‘bloedfabriek’

Bouw 'bloedfabriek'

Het proces om beenmerg te vormen waar bloedcellen ook daadwerkelijk worden aangemaakt  (afb: Ivan Martin et al./Cell Stem Cell)

Onderzoekers hebben het menselijk beenmergsysteem in het klein nagebouwd dat net echt lijkt. Het model bevat de volledige mengeling van cellen en signalen die nodig zijn voor de bloedcelproductie en houdt dit proces zelfs wekenlang in stand. Lees verder

Leert de platworm ons hoe we stamcellen kunnen sturen?

Stam- en hecanotoblastcellen van platwormen

Stam- (roze) en hecatonoblastcellen (blauw) (afb: Frederick Mann et al./Cell Reports)

Platwormen kunnen zichzelf herbouwen vanuit slechts een klein fragment. Wetenschappers denken nu te weten hoe dat komt. Hun stamcellen negeren instructies van dichtbij en reageren op signalen van andere weefsels over lange afstanden. Daarbij zouden voorheen niet eerder ontdekte hecatonoblastcellen een rol spelen. Lees verder

Varkensembryo’s krijgen kloppende hartjes met mensencellen

Liangxue Lai

Liangxue Lai:…varkensembryo’s met ‘menselijke’ hartjes (afb: english.gibh.cas.cn)

Onderzoekers in China hebben zouden voor het eerst harten met menselijke cellen hebben gekweekt in varkensembryo’s. De embryo’s overleefden 21 dagen en in die tijd begonnen hun kleine hartjes te kloppen. Dat deelden de onderzoekers meer op de jaarlijkse bijeenkomst van de internationale vereniging voor stamcelonderzoek in Hongkong. Dat onderzoek is overigens niet beoordeeld door vakgenoten, zoals te doen gebruikelijk bij serieus wetenschappelijk onderzoek. Lees verder

Valt Parkinson te genezen met (stam)celtherapie?

Twee recente klinische studies  (fase I (VS) en fase I en II (Japan)) maken aannemelijk dat na transplantatie van voorlopercellen van dopamineneuronen rechtstreeks in de hersenen  die cellen daar kunnen overleven, dopamine kunnen produceren en motorische symptomen van Parkinsonpatiënten aanzienlijk kunnen verminderen. Fase I van een klinische proef gaat vooral om de veiligheid van methode vast te stellen. De resultaten zijn dus nog zeer voorlopig, ook al omdat het aantal proefpersonen vrij beperkt was (resp. twaalf en zeven). Lees verder

Meer bekend over de oorzaak van ALS (?)

Mitochondriën

Een opengewerkte mitochondrion

Nieuw onderzoek naar de oorzaken van de fatale spier ziekte amyotrofe laterale sclerose (ALS) opent mogelijk de deur naar vroegtijdige behandeling. De onderzoeksters zouden een ‘schuldige’ hebben kunnen aanwijzen bij verschillende mutaties die (kunnen) leiden tot de ziekte. Het lijkt er op dat de ziekte begint in de mitochondriën van zenuwcellen, nog voor de symptomen van de ziekte verschijnen. Vooralsnog is de ziekte niet of nauwelijks behandelbaar. Lees verder