
Geïnduceerde menselijke stamcellen (afb: WikIMedia Commons)

Geïnduceerde menselijke stamcellen (afb: WikIMedia Commons)

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van onrijpe T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)
Door stamcellen in een vroeg stadium uit navelstrengbloed te ontwikkelen – in plaats van te proberen volwassen natuurlijke dodercellen (NK-cellen) te modificeren – creëerden Chinese onderzoekers grote hoeveelheden zeer krachtige NK-cellen, waaronder speciale versies die zo zijn veranderd dat ze specifieke kankercellen doden (de CAR-T-techniek). Daarmee zouden deze bestrijdingstechnieken breder toepasbaar worden (want goedkoper worden). Lees verder

Het ‘fokken’. van T-helpercellen is een kwestie van fijne afstemming van het Notch-signaal (afb: Peter Zandstra et al/Cell)
Onderzoekers zouden een betrouwbare manier gevonden om T-helpercellen (T-helpercel) te kweken uit stamcellen, waarmee een belangrijk ‘mankement’ in immuuntherapie voor kanker zou zijn opgelost. T-helpercellen fungeren als regelaars van het afweersysteem en helpen andere afweercellen langer en effectiever te functioneren. Ze ontdekten hoe ze een belangrijk signaal kunnen sturen dat bepaalt welk type T-cel zich vormt uit voorlopercellen (in het persbericht stamcellen genoemd). Dat zou kunnen leiden tot kant-en-klare celtherapieën die goedkoper, sneller en gemakkelijker toegankelijk zijn, stellen de onderzoekers (of hun voorlichters). Lees verder

De geelwitte stipjes zijn de plaatsen waar de gele vlek is aangetast, waardoor het zicht slechter wordt
Het lijkt er op dat stamceltrans-plantaties de tot nog toe onge-neesbare droge maculadege-neratie (enig-zins?) kan worden verholpen. De eerste resultaten tonen aan dat de behandeling veilig is en het zicht aanzienlijk kan verbeteren, zelfs bij patiënten met een sterk aangetaste gele vlek (macula). Deelnemers bereikten meetbare verbeteringen in het zicht in het behandelde oog. Onderzoekers volgen nu groepen met hogere doses naarmate de therapie verdergaat in latere fases van het klinische onderzoek.Deze eerste fase was bedoeld om de veiligheid van de behandeling te testen. Lees verder

Het proces om beenmerg te vormen waar bloedcellen ook daadwerkelijk worden aangemaakt (afb: Ivan Martin et al./Cell Stem Cell)
Onderzoekers hebben het menselijk beenmergsysteem in het klein nagebouwd dat net echt lijkt. Het model bevat de volledige mengeling van cellen en signalen die nodig zijn voor de bloedcelproductie en houdt dit proces zelfs wekenlang in stand. Lees verder

Stam- (roze) en hecatonoblastcellen (blauw) (afb: Frederick Mann et al./Cell Reports)
Platwormen kunnen zichzelf herbouwen vanuit slechts een klein fragment. Wetenschappers denken nu te weten hoe dat komt. Hun stamcellen negeren instructies van dichtbij en reageren op signalen van andere weefsels over lange afstanden. Daarbij zouden voorheen niet eerder ontdekte hecatonoblastcellen een rol spelen. Lees verder

Liangxue Lai:…varkensembryo’s met ‘menselijke’ hartjes (afb: english.gibh.cas.cn)
Onderzoekers in China hebben zouden voor het eerst harten met menselijke cellen hebben gekweekt in varkensembryo’s. De embryo’s overleefden 21 dagen en in die tijd begonnen hun kleine hartjes te kloppen. Dat deelden de onderzoekers meer op de jaarlijkse bijeenkomst van de internationale vereniging voor stamcelonderzoek in Hongkong. Dat onderzoek is overigens niet beoordeeld door vakgenoten, zoals te doen gebruikelijk bij serieus wetenschappelijk onderzoek. Lees verder
Twee recente klinische studies (fase I (VS) en fase I en II (Japan)) maken aannemelijk dat na transplantatie van voorlopercellen van dopamineneuronen rechtstreeks in de hersenen die cellen daar kunnen overleven, dopamine kunnen produceren en motorische symptomen van Parkinsonpatiënten aanzienlijk kunnen verminderen. Fase I van een klinische proef gaat vooral om de veiligheid van methode vast te stellen. De resultaten zijn dus nog zeer voorlopig, ook al omdat het aantal proefpersonen vrij beperkt was (resp. twaalf en zeven). Lees verder

Een opengewerkte mitochondrion
Nieuw onderzoek naar de oorzaken van de fatale spier ziekte amyotrofe laterale sclerose (ALS) opent mogelijk de deur naar vroegtijdige behandeling. De onderzoeksters zouden een ‘schuldige’ hebben kunnen aanwijzen bij verschillende mutaties die (kunnen) leiden tot de ziekte. Het lijkt er op dat de ziekte begint in de mitochondriën van zenuwcellen, nog voor de symptomen van de ziekte verschijnen. Vooralsnog is de ziekte niet of nauwelijks behandelbaar. Lees verder

Histonen maken deel uit van de chromatineverpakking rond het DNA
Het is grappig, maar ook verontrustend dat ‘we’ blijven knutselen en frutten aan zaken waar we eigenlijk maar weinig van af weten. Neem nou stamcellen. Onderzoekers hebben inmiddels door hoe ge van gespecialiseerde cellen zoals huidcellen weer stamcellen kunnen maken, maar die kunnen weer niet alles wat de oerstamcel kan, de de embryonale. In een nieuwe studie zijn onderzoekers van de universiteit van Kopenhagen erin geslaagd stamcellen te creëren die zich beter kunnen ontwikkelen tot andere celtypen, zoals een jongere, fittere versie van zichzelf, door hun dieet aan te passen. Lees verder