Synthetische genmedicijnen kunnen DNA-herstel verstoren

ASO's kunnen DNA-herstel van cellen verstoren

ASO’s kunnen DNA-herstel van cellen verstoren (afb: Marianne Farnebo et al./Nature Communications)

Antisense-oligonucleotiden (in afko ASO’s) korte synthetische kernzuurmoleculen die worden gebruikt om de genactiviteit te reguleren. Ze zijn opgenomen in verschillende goedgekeurde gentherapieën en worden momenteel geëvalueerd in talrijke klinische onderzoeken. Nu lijkt het er op dat die synthetische (=niet-natuurlijke) verbindingen de manier waarop cellen fouten aan het DNA repareren kunnen verstoren. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de toepassing van die ASO’s, maar ook het begrip kunnen vergroten van de invloed van RNA’s (de natuurlijk ‘neven’ van de ASO’s) op DNA-herstel. Lees verder

Bacteriën die kankercellen wegvreten? Mogelijk

'Kankervretende' bacteriën

‘Kankervretende’ anaërobe bacteriën met enige zuurstoftolerantie (extra gen) zouden vaste tumoren van binnenuit moeten wegvreten maar elders niet actief mogen zijn (quorummeting) (afb: Marc Aucoin et al./ACS)

Er worden, zou ik(=as) bijna willen zeggen, geen dag voorbij of er wordt een nieuwe kan-kerbehandeling gepresenteerd, maar als mijn (slechte) geheu-gen me niet bedriegt heb ik deze nog niet eerder gehoord; de bacteriële route. Onderzoekers in Canada  hebben het idee dat op een dag bacteriën kunnen worden ingezet om hardnekkige, vaste tumoren weg te vreten. Lees verder

DNA-structuur vlak voor het leven aanvangt ‘blootgelegd’

Fruitvliegjes

Fruitvliegjes

Decennia lang beschouwden wetenschappers het genoom van een pas bevruchte eicel als een structureel ‘onbeschreven blad’, een ongeordende kluwen DNA die wacht tot het bevruchte ei ‘ontwaakt’ en zijn eigen genetische instructies gaat volgen. Nu schijnen Juanma Vaquerizas en collega’s te hebben ontdekt dat er al een verrassend niveau van structuur aanwezig is. Ze ontwikkelden een technologie, Pico-C, waarmee ze de ruimtelijke structuur van het genoom in ongekend detail konden bekijken. Lees verder

Nieuwe DNA-baseparen met halogenen lijken te worden geaccepteerd

Vreemde halogeenbasen

De halogeenbasen werden zonder problemen in DNA ingebouwd (afb: Stephanie Kath-Schorr et al./JACS)

Onderzoeksters hebben een kunstmatige DNA-base ontwikkeld die werkt volgens een ander chemisch principe dan de natuurlijke basen. Anders dan die natuurlijke nucleobasen maakt de synthetische base gebruik van halogeenbindingen (halogenen zijn, onder meer, fluor en chloor) en toch wordt die door een natuurlijk enzym in DNA ingebouwd. De (mijn=as’) vraag is wat die onderzoeksters daarmee willen (bewijzen). Lees verder

CRISPR in de strijd geworpen tegen antibioticaresistentie

Conjugale overdracht

Conjugale (‘parings’-)overdracht van het genmateriaal aan andere bacteriën die ervoor zorgt dat die de resistentiegenen kwijt raken (afb: Ethan Bier et al./Nature Antimicrobials and Resistance)

Alweer een stukje over antibioticare-sistentie. Dat dreigt een groot probleem te worden. Weten-schappers van UC San Diego zouden nu een nieuwe CRISPR-techno-logie hebben ont-wikkeld die niet alleen resistente bacteriën bestrijdt, maar hun resis-tentie tegen geneesmiddelen ook actief kan verwijderen. Geïnspireerd door gendruk die bij de bestrijding van insecten wordt gebruikt, verspreidt de technologie een genetische ‘oplossing’ door bacteriële populaties, zelfs in hardnekkige biolagen die microben beschermen tegen antibiotica, zo luidt het verhaal. Lees verder

Een stamcel ‘baart’ 14 miljoen tumordodende T-cellen

Cytotoxische cellen

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van onrijpe T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)

Door stamcellen in een vroeg stadium uit navelstrengbloed te ontwikkelen – in plaats van te proberen volwassen natuurlijke dodercellen (NK-cellen) te modificeren – creëerden Chinese onderzoekers grote hoeveelheden zeer krachtige NK-cellen, waaronder speciale versies die zo zijn veranderd dat ze specifieke kankercellen doden (de CAR-T-techniek). Daarmee zouden deze bestrijdingstechnieken breder toepasbaar worden (want goedkoper worden). Lees verder

Gistenzym herstelt fouten in mitochondriën mensencellen

ScURA en de aanmaak van nucleotiden

Het gidsenzym ScURA zorgt ervoor dat ook cellen met gestoorde mitochondrionfuncties gewoon kunnen delen (afb: José Antonio Enríquez et al./Nature Metabolism)

Nucleotidesyn-these – de aan-maak van de bouwstenen van de kernzuren DNA en RNA – is essentieel voor celgroei en -deling. In de meeste dierlijke cellen is dit proces nauw verbonden met goed fun-ctionerende mitochondriën, de organellen die verantwoordelijk zijn voor celademhaling en (daarmee de) energieproductie. Wanneer de mitochondriale ademhaling faalt, een veelvoorkomend kenmerk van mitochondriale ziekten en verschillende vormen van kanker, verliezen cellen het vermogen om normaal te delen. Nieuw onderzoek toont nu aan dat het gistgen ScURA die aanmaak weer op gang brengt. Lees verder

RNA gevonden die zichzelf kan kopiëren (?)

RNA-wereld

De RNA-wereldhypothese stelt dat spontane polymerisatie van ribonucleotiden leidde tot het ontstaan ​​van ribozymen, waaronder een RNA-replicase, het enzym dat zorgt voor de replicatie van het RNA-molecuul (afb: WikiMedia Commons)

Hoewel het idee van de RNA-wereld nog steeds door de meeste (betrokken) onderzoekers wordt gezien als een verklaring voor het ontstaan van leven, heeft DNA de meeste aandacht naar zich toegetrokken. Dat bezopen lange molecuul (uitgerekt zo’n 2 m lang) is, met hulp van enzymen, in staat zichzelf te kopiëren (repliceren) en slaat een ontiegelijke hoop gegevens op. Er is zelfs sprake van om DNA als middel voor gegevensopslag te gebruiken. RNA kunnen zich niet repliceren was het idee, maar het lijkt er op dat onderzoekers nu een RNA hebben gevonden dat dat wel lijkt te kunnen. Lees verder

CAR-T-therapie zou (alweer) ook vaste tumoren bestrijden

EP2 en EP4 uitschakelen in T-cellen

Door in T-cellen de genen EP2 en EP4 uit te schakelen kan prostaglandine E2 niet meer voorkomen dat T-cellen kankercellen opruimen (afb: Sebastian Kobold et al./Nature Biomedical Engineering)

Ooit werd de CRISPR-methode, de bacteriële afweer van bacteriën tegen virussen (bacteriofagen), de manier om het DNA nauwkeurig te veranderen. Daaruit ontstonden behandelingstechnieken zoals CAR-T-therapieën. Dat bacteriële systeem bleek echter minder nauwkeurig te zijn dan het menselijke gebruik vergde. Keer op keer werden verbetering van de CAR-T-aanpak voorgesteld, vooral als behandeling van vaste tumoren, maar kanker bleek een veelkoppig monster dat niet voor een gat was te vangen.
Nu komen onderzoekers rond Sebastian Kobold van de Ludwig-Maximilianuniversiteit in München met een nieuwe aanpak door T-cellen (de ‘soldaten’ onder de afweercellen) zo te veranderen dat prostaglanine E2 niet aan ze kan hechten. Dat eiwit speelt met de (vaste) kanker onder een hoedje om het afweersysteem het zwijgen op te leggen, maar is dat afdoende? Kankers blijken een hoop ’trucs’ te hebben om de afweer lam te leggen. Lees verder

Er zouden al genen hebben bestaan voordat eer leven was

Genen voordat er leven was

Er zouden al genen hebben bestaan voor er leven (LUCA) ontstond (l). Rechts de universele paralogen uit dit oerwezen (afb: Aaron Goldman et al./Cell Genomics)

Hoe het leven is ontstaan is nog steeds (en misschien wel voor eeuwig) een groot mysterie, maar het verhaal wordt nog gekker. Zo zouden er al genen zijn geweest voordat er zelfs maar sprake was van leven, beweren wetenschappers. Door deze zeldzame genen in de zich ontwikkelende genomen te ‘volgen’, zouden onderzoekers kunnen uitvogelen hoe evolutionair vroege cellen functioneerden en welke kenmerken van het leven als eerste ontstonden. Lees verder