‘Spiegelmolecuul’ hongert kankercellen uit zonder gezonde cellen te deren

L-Cys en D-Cys reageren verschillend met NFS1

De verschillen in het (versimpelde) mechanisme hoe L-Cys en D-Cys met het mitochondriale enzym NFS1 reageren (afb: Joséphine Zangari et al./Nature Metabolism)

Een spiegelbeeldige vorm van het (natuurlijke) aminozuur cysteïne biedt mogelijk een verrassend eenvoudige manier om agressieve kankers af te remmen zonder gezonde cellen te beschadigen. Als het aminozuur (D-cysteïne) de kankercel binnengedrongen is schakelt het een cruciaal mitochondriaal enzym uit waar kankercellen op vertrouwen voor energieproductie en het onderhoud van DNA, waardoor hun groei effectief wordt gestopt. Einde verhaal? Bij muisjes scheen het te werken. Lees verder

Genoominprenting- en glioomonderzoek krijgen Duitse prijs

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg)

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg) (afb: univ. van Heidelberg)

Davor Solter (1941), voorheen verbonden aan het Max Planckinstituut voor Immuunbiologie en Epigenetica, Azum Serani (1945) hebben beiden de Paul Ehrlich en Ludwig Darmstaedterprijs gewonnen. Varun Venkataramani (1989) van het academisch ziekenhuis in Heidelberg kreeg de prijs voor jonge onderzoekers. Met een prijzengeld van 120 000 is deze prijs de belangrijkste in Duitsland op het gebied van geneeskunde. Lees verder

‘kloonvissen’ weten genetische degeneratie te voorkomen

Amazonekillivis (-molly)

Amazonekillivis (-molly) (afb: WikiMedia Commons)

De Amazone-killivis of -molly (Poecilia formosa) is een opmerkelijke soort. Alle killivissen zijn vrouwtjes en planten zich klonaal (=ongeslachtelijk) voort. Hoewel vrouwtjes moeten paren met mannetjes van verwante soorten om de voortplanting op gang te brengen, wordt het DNA van het mannetje niet in het nageslacht opgenomen. Volgens de evolutietheorie zouden dan schadelijke mutaties zich in de loop der tijd geleidelijk in het genoom ophopen, wat uiteindelijk het voortbestaan ​​van de soort zou bedreigen. Toch heeft de Amazone-molly duizenden generaties overleefd. Hoe ze dat doet hebben onderzoekers inmiddels ‘uitgevist’. Genconversie is de truc. Lees verder

CAR-techniek ontwikkeld om stercellen amyloïdeplaques te laten opruimen

CAR-A-techniek

De CAR-A-techniek zou beta-amyloïdeplaques bij muisjes (deels) opruimen. Het gen voor de CA-receptor (=CAR) wordt verpakt in een virusvector in de hersens ingespoten (afb: Marco Colonna et al./Science

Onderzoekers hebben astrocyten (stercellen in de hersens) genetisch zo veranderd dat ze klonteringen van beta-amyloïde opruimen. Dat lijkt een beetje (veel) op de behandeling waarbij T-cellen (een bepaald type afweercellen) genetisch worden geactiveerd om kankercellen te bestrijden in de CAR-T-therapie. Of dat ook betekent dat daarmee de ziekte wordt opgeruimd is nog maar zeer de vraag. Het persbericht meldt niet of de geheugens en cognitieve vaardigheden van de behandelde muisjes ook verbeterden. Lees verder

Voor het eerste lange niet-coderende RNA’s gemaakt

DNA codeert niet alleen voor eiwitten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten (afb: Omar Khan et al./Science)

Onderzoekersters van, onder meer, de universiteit van Toronto zouden voor het eerste lange, niet-coderende RNA-moleculen (lnc-RNA’s) hebben gesynthetiseerd, die ontstekings-remmende eigenschappen zouden hebben. Ze werden geïnspireerd door de vooruitgang op het gebied van boodschapper-RNA- en eiwittherapieën. In hun idee zou een vergelijkbare aanpak gebruikt kunnen worden om lncRNA’s te onderzoeken op helende eigenschappen. Lees verder

Microgliacellen (mede)verantwoordelijk voor Alzheimer (?)

beta-amyloïde-plaques.

Beta-amyloïdeplaques (rood) en de microgliacellen (lichtblauw en paars) (afb: Jason Drees/univ. van Arizona)

Microgliacellen zijn de afweercellen van de hersens. Al eerder zijn ze in verband gebracht met de ziekte van Alzheimer. Een nieuwe studie onder leiding van onderzoekers van VIB en KU Leuven zou hebben aangetoond dat  microgliacellen actief de vorming van beta-amyloïdeplaques bij de ziekte van Alzheimer kunnen bevorderen. Lees verder

Weer een nieuwe ‘knop’ gevonden om doder-T-cellen tegen kanker op te zetten?

Herstel cytotoxische T-cellen

Cytotoxische T-cellen kunnen ‘uitgeput’ raken (vergrijsd deel), door te draaien aan twee ‘knoppen’ voor transcriptiefactoren herkregen ze hun dodelijke eigenschappen en ‘geheugen’ terug (bovenste deel) (afb: H. Kay Chung et al./Nature)

Ik(=as) weet niet of al die berichten die beloven de ‘oplossing’ tegen kankers(s) gevonden hebben nog wel het vermelden waard zijn. In mijn idee zijn de methodes om met, gene-tisch veranderde, afweercellen (vaak T-cellen) schier eindeloos. Nu komt me weer een bericht onder ogen dat onderzoeksters de ‘knop’ hebben ontdekt om ‘uitgeputte’ doder-T-cellen (ook cytotoxische T-cellen of CD8+-cellen genoemd) weer opgewekt kankercellen te laten ombrengen. Deze bevindingen zouden een lang bestaande aanname weerleggen dat afweeruitputting een onvermijdelijk gevolg is van langdurige immuunactiviteit.Ze brengen dan ook meteen in kaart welke genetische programma’s daarvoor kunnen worden ingezet. Een atlas, het zoiets dan. Lees verder

Synthetische genmedicijnen kunnen DNA-herstel verstoren

ASO's kunnen DNA-herstel van cellen verstoren

ASO’s kunnen DNA-herstel van cellen verstoren (afb: Marianne Farnebo et al./Nature Communications)

Antisense-oligonucleotiden (in afko ASO’s) korte synthetische kernzuurmoleculen die worden gebruikt om de genactiviteit te reguleren. Ze zijn opgenomen in verschillende goedgekeurde gentherapieën en worden momenteel geëvalueerd in talrijke klinische onderzoeken. Nu lijkt het er op dat die synthetische (=niet-natuurlijke) verbindingen de manier waarop cellen fouten aan het DNA repareren kunnen verstoren. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de toepassing van die ASO’s, maar ook het begrip kunnen vergroten van de invloed van RNA’s (de natuurlijk ‘neven’ van de ASO’s) op DNA-herstel. Lees verder

Bacteriën die kankercellen wegvreten? Mogelijk

'Kankervretende' bacteriën

‘Kankervretende’ anaërobe bacteriën met enige zuurstoftolerantie (extra gen) zouden vaste tumoren van binnenuit moeten wegvreten maar elders niet actief mogen zijn (quorummeting) (afb: Marc Aucoin et al./ACS)

Er worden, zou ik(=as) bijna willen zeggen, geen dag voorbij of er wordt een nieuwe kan-kerbehandeling gepresenteerd, maar als mijn (slechte) geheu-gen me niet bedriegt heb ik deze nog niet eerder gehoord; de bacteriële route. Onderzoekers in Canada  hebben het idee dat op een dag bacteriën kunnen worden ingezet om hardnekkige, vaste tumoren weg te vreten. Lees verder

DNA-structuur vlak voor het leven aanvangt ‘blootgelegd’

Fruitvliegjes

Fruitvliegjes

Decennia lang beschouwden wetenschappers het genoom van een pas bevruchte eicel als een structureel ‘onbeschreven blad’, een ongeordende kluwen DNA die wacht tot het bevruchte ei ‘ontwaakt’ en zijn eigen genetische instructies gaat volgen. Nu schijnen Juanma Vaquerizas en collega’s te hebben ontdekt dat er al een verrassend niveau van structuur aanwezig is. Ze ontwikkelden een technologie, Pico-C, waarmee ze de ruimtelijke structuur van het genoom in ongekend detail konden bekijken. Lees verder