Muisjes blijken niet eindeloos te klonen

Dolly opgezet

Dolly opgezet (afb: WikiMedia Commons)

Na Dolly dat als eerste dier een kloon was van een ander schaap, zijn er heel wat dieren gekloond. In theorie zou je daarmee een 1 op 1-kopie krijgen van het oorspronkelijke gekloonde wezen, maar dat blijkt niet waar te zijn. Na twintig jaar een muisje zo’n 58 keer in serie gekloond te hebben (in 30 000 pogingen) blijkt het resultaat (de kloon) zo ‘ontaard’ te zijn dat die geen nageslacht meer kon krijgen. Lees verder

‘Trojaans paard’ gebruikt heftige hersenkanker te bestrijden

structuur van ferritine

De structuur van ferritine (afb: WikiMedia Commons)

Taiwanese wetenschappers denken een ‘Trojaans paard’ te hebben ontwikkeld om de agressieve hersenkanker, een glioblastoom, te bestrijden. Daarbij wordt een belangrijk onderdeel van deze beschermende micro-omgeving van de tumor, kankerverwekkende fibroblasten, onschadelijk gemaakt. Bij muisjes met hersenkanker scheen de aanpak (enig) succes te hebben. Lees verder

CRISPR verandert met hulp van gids-RNA genactiviteit

Het eiwitcomplex voor verandering genexpressie

Het eiwitcomplex voor verandering genexpressie met de plaatsen van het dCas12f-eiwit en de σ-factoren (afb: Leifu Chang et al./Nature)

In twee aparte, elkaar aanvullende artikelen*) doen onderzoekers verslag van een genbewerkingssysteem dat genen kan (de)activeren. Dit biedt een voordeel ten opzichte van bestaande CRISPR-genbewerkingssystemen die alleen DNA bewerken. Gekeken werd naar de biologische functie van het systeem en naar het achterliggende moleculaire mechanisme. Overigens lijkt het niet de eerste keer dat dat is gelukt. Lees verder

T-cellen in lijf omgezet in CAR-T-cellen

CAR-T-cellen vallen kankercel aan

CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)

Onderzoekers rond Justin Eyquem van de universiteit van Californië in San Francisco hebben een manier ontwikkeld om T-cellen (een type afweercellen) in het lichaam (in dit geval van muisjes) om te zetten in CAR-T-cellen die daarmee extra aangezet worden om kankercellen op te ruimen. Nu worden die T-cellen bij die behandeling eerst verzameld uit het bloed van de patiënt en later weer toegediend nadat ze zijn voorzien van een extra receptor (de R van CAR). Deze aanpak zou de behandeling mogelijk zowel veiliger als goedkoper kunnen maken. Lees verder

FLAV-27 remt Alzheimer in proefdieren de goede kant op

FLAV-27 remt Alzheimer

FLAV-27 verandert het epigenoom bij Alzheimerproefdiertjes de goede kant op (afb: Aina Bellver et al./Cell Molecular Therapy)

Onderzoekersters zouden een verbinding, FLAV-27 gedoopt, hebben ontdekt die het epigenoom (welk gen is actief en welk niet) zou herprogrammeren. Die behandeling zou in proeven met dieren die een vorm van Alzheimer hadden effectief zijn gebleken. Een volgende losse flodder in de eeuwigdurende zoektocht naar een effectief middel tegen Alzheimer of een methode die hout snijdt? Lees verder

Ryugu

De planetoïde Ryugu (afb: WikiMedia Commons)

Er zijn al vaker basisingrediënten van (aards) leven in/op meteorieten gevonden. Nu zeggen onderzoekers uit Japan dat ze de vijf basisingredieënten van het leven op aarde , de vijf nucleobasen, in monsters van de planetoïde Ryugu. Al langer wordt gespeculeerd dat het leven op aarde elders in het heelal is/kan zijn ontstaan. Lees verder

Japan keurt toepassing geherprogrammeerde menselijke stamcellen goed

geïnduceerde menselijke stamcellen

Geïnduceerde menselijke stamcellen (afb: WikIMedia Commons)

Japan keurt hoogstwaarschijnlijk als eerste land in de wereld de behandeling met geherprogrammeerde menselijke cellen goed. Onderzoekers in Japan, met name Shinya Yamanaka, waren twintig jaar geleden pioniers op het gebied van geherprogrammeerde cellen. Nu heeft Japan (dus) toestemming gegeven voor de productie en verkoop van medische producten op basis van deze technologie. Lees verder

‘Spiegelmolecuul’ hongert kankercellen uit zonder gezonde cellen te deren

L-Cys en D-Cys reageren verschillend met NFS1

De verschillen in het (versimpelde) mechanisme hoe L-Cys en D-Cys met het mitochondriale enzym NFS1 reageren (afb: Joséphine Zangari et al./Nature Metabolism)

Een spiegelbeeldige vorm van het (natuurlijke) aminozuur cysteïne biedt mogelijk een verrassend eenvoudige manier om agressieve kankers af te remmen zonder gezonde cellen te beschadigen. Als het aminozuur (D-cysteïne) de kankercel binnengedrongen is schakelt het een cruciaal mitochondriaal enzym uit waar kankercellen op vertrouwen voor energieproductie en het onderhoud van DNA, waardoor hun groei effectief wordt gestopt. Einde verhaal? Bij muisjes scheen het te werken. Lees verder

Genoominprenting- en glioomonderzoek krijgen Duitse prijs

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg)

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg) (afb: univ. van Heidelberg)

Davor Solter (1941), voorheen verbonden aan het Max Planckinstituut voor Immuunbiologie en Epigenetica, Azum Serani (1945) hebben beiden de Paul Ehrlich en Ludwig Darmstaedterprijs gewonnen. Varun Venkataramani (1989) van het academisch ziekenhuis in Heidelberg kreeg de prijs voor jonge onderzoekers. Met een prijzengeld van 120 000 is deze prijs de belangrijkste in Duitsland op het gebied van geneeskunde. Lees verder

‘kloonvissen’ weten genetische degeneratie te voorkomen

Amazonekillivis (-molly)

Amazonekillivis (-molly) (afb: WikiMedia Commons)

De Amazone-killivis of -molly (Poecilia formosa) is een opmerkelijke soort. Alle killivissen zijn vrouwtjes en planten zich klonaal (=ongeslachtelijk) voort. Hoewel vrouwtjes moeten paren met mannetjes van verwante soorten om de voortplanting op gang te brengen, wordt het DNA van het mannetje niet in het nageslacht opgenomen. Volgens de evolutietheorie zouden dan schadelijke mutaties zich in de loop der tijd geleidelijk in het genoom ophopen, wat uiteindelijk het voortbestaan ​​van de soort zou bedreigen. Toch heeft de Amazone-molly duizenden generaties overleefd. Hoe ze dat doet hebben onderzoekers inmiddels ‘uitgevist’. Genconversie is de truc. Lees verder