Een voorbeeld van zo’n DARPin (afb: Dötschlab)
Het eiwit p53 is in veel kankercellen gemuteerd, waardoor het zijn beschermende functie tegen tumorvorming niet meer kan uitoefenen. Wetenschappers van de Goethe-universiteit in Frankfurt en de universiteiten van Marburg, Keulen en Zürich zouden er nu in geslaagd zijn een type mini-antilichaam (zogeheten DARPins) te ontwikkelen dat de antikankerfunctionaliteit van p53 herstelt. In het lab lukte dat, althans. Lees verder
Genoomonderzoeker Jiankui He van de universiteit van Shenshen (afb: MIT Technology News)
Het bewerken van het genoom van mensen om van erfelijke ziektes te bevrijden is al niet zo bijzonder meer, maar er zijn mensen die verder willen gaan: genomen te fabriceren die geheel vrij zijn van ziektes en mensen opleveren die in vele opzichten super zijn. De nieuwe doctores Frankenstein hebben er inmiddels de middelen voor en het is makkelijker te sleutelen aan het genoom van een paar cellen (embryo) dan aan de biljoenen cellen in een geboren mens, redeneren de moderne Frankensteins. Volgens diverse commentatoren is deze recente bedrijvigheid gestoeld op de fixatie van veel techbazen met het eeuwige leven. Lees verder
ThermoCas9 voor en na het knippen van DNA (afb: John van der Oost et al./Nature)
Kankercellen zijn meesters in zichzelf verstoppen, maar verraden zich soms door subtiele chemische verschillen met gezonde cellen. Wageningse onderzoekers hebben nu, samen met Amerikaanse collega’s, een manier gevonden om dat verschil uit in methylering van genen uit te buiten om kankercellen te onderscheiden van gezonde cellen. Ze gebruikten daarvoor een pas ontdekte bacteriële CRISPR. Lees verder
Menselijke T-cel (afb: WikiMedia Commons)
Ik heb al vaker gezegd dat het er op lijkt dat er dagelijks nieuwe methoden zijn gevonden om kanker te bestrijden, maar voorlopig is de diagnose kanker nog steeds geen bericht ter kennisneming. Nu zouden onderzoekers hebben ontdekt dat het blokkeren van het eiwit Ant2, het afweersysteem extra aanzet in de strijd tegen kanker cellen. Daardoor zouden de afweercellen gedwongen worden de manier waarop ze energie genereren opnieuw te bedraden. Dat zou ze krachtiger, veerkrachtiger en effectiever maken in het vinden en vernietigen van kankercellen. Lees verder
Het compacte ‘knipenzym’ Al3Cas12f zou genoombewerking ‘normaler’ maken (afb: David Taylor et al./Nature Structural & Molecular Biology)
Onderzoekers rond David Taylor van de universiteit van Texas hebben een compacte CRISPR-genbewerkingssysteem ontdekt dat gerichte toediening in het menselijk lichaam mogelijk zou kunnen maken. Ze denken dat dit een belangrijke stap op weg naar een breder klinisch gebruik van deze techniek. Ze kwamen uit bij het natuurlijke knipenzym Al3Cas12f, dat klein genoeg is om te worden vervoerd door (onwerkzaam gemaakt) virussen, een een veelgebruikte techniek om het CRISPR-gereedschap de cellen binnen te loodsen. Vervolgens ontwikkelden ze een verbeterde versie die de genbewerkingsprestaties in menselijke cellen aanzienlijk zou hebben verbeterd. Lees verder
Zouden bij mens en andere zoogdieren de ledematen ook weer aangroeien als je ter plekke van de verwonding het zuurstofgehalte verlaagde (en omgekeerd bij kikkers en andere amfibieën)? (afb: Can Aztekin et al./Science)
Sommige dieren, zoals salamanders, watersalamanders, octopussen of krabben, kunnen een afgehakt ledemaat binnen enkele weken of maanden weer laten teruggroeien, maar zoogdieren kunnen dat maar in beperkte mate. Dat schijnt te maken te hebben met het aanmaken van eiwitten die zorgen dat op de verwonde plek het zuurstofgehalte wordt verlaagd, anders dan bij zoogdieren. Onderzoekers zien al weer mogelijkheden. Vraag is natuurlijk waardoor dat verschil gaandeweg de evolutie is ontstaan. Lees verder
B-cellen maken antilichamen aan in reactie op ziekteverwekkers (afb: Zeneca.nl)
Een 47-jarige vrouw in Duitsland met drie autoimmuunziektes, die tot de jongste behandeling onbehandelbaar bleek, is door immuunbehandeling CAR-T (gericht op CD19, een eiwit op de B-cellen)) weer een vrijwel normaal leven te hebben gekregen. Bij de drie autoimmuunziektes – autoimmuun hemolytische anemie (AIHA), immuun trombocytopenie (ITP) en antifosfolipidensyndroom (APS) – vallen bepaalde afweercellen, de B-cellen, eigen weefselcellen aan. In ander onderzoek was al gebleken dat de CAR-T-behandeling die B-cellen weer op het rechte pad kon krijgen. Lees verder
Door slechts een DNA-letter te veranderen krijgen vrouwtjesmuisjes mannelijke geslachtsklieren zoals baarmoeder en zaadballen. WT staat voor wild type, bp voor basepaar (afb: Nitzan Gonen et al./Nature Communications)
Het zou nog tientallen jaren duren voordat synthetisch biologen kunstmatig leven zouden kunnen creëren, maar het lijkt er op dat kunstmatige intelligentie (ki) die termijn zou kunnen verkorten. Lees verder
Dolly opgezet (afb: WikiMedia Commons)
Na Dolly dat als eerste dier een kloon was van een ander schaap, zijn er heel wat dieren gekloond. In theorie zou je daarmee een 1 op 1-kopie krijgen van het oorspronkelijke gekloonde wezen, maar dat blijkt niet waar te zijn. Na twintig jaar een muisje zo’n 58 keer in serie gekloond te hebben (in 30 000 pogingen) blijkt het resultaat (de kloon) zo ‘ontaard’ te zijn dat die geen nageslacht meer kon krijgen. Lees verder