Vrouw vrijwel genezen van drie autoimmuunziektes door CAR-T-therapie

B-cellen en antilichamen

B-cellen maken antilichamen aan in reactie op ziekteverwekkers (afb: Zeneca.nl)

Een 47-jarige vrouw in Duitsland met drie autoimmuunziektes, die tot de jongste behandeling onbehandelbaar bleek, is door immuunbehandeling CAR-T (gericht op CD19, een eiwit op de B-cellen)) weer een vrijwel normaal leven te hebben gekregen. Bij de drie autoimmuunziektes – autoimmuun hemolytische anemie (AIHA), immuun trombocytopenie (ITP) en antifosfolipidensyndroom (APS) – vallen bepaalde afweercellen, de  B-cellen, eigen weefselcellen aan. In ander onderzoek was al gebleken dat de CAR-T-behandeling die B-cellen weer op het rechte pad kon krijgen. Lees verder

T-cellen in lijf omgezet in CAR-T-cellen

CAR-T-cellen vallen kankercel aan

CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)

Onderzoekers rond Justin Eyquem van de universiteit van Californië in San Francisco hebben een manier ontwikkeld om T-cellen (een type afweercellen) in het lichaam (in dit geval van muisjes) om te zetten in CAR-T-cellen die daarmee extra aangezet worden om kankercellen op te ruimen. Nu worden die T-cellen bij die behandeling eerst verzameld uit het bloed van de patiënt en later weer toegediend nadat ze zijn voorzien van een extra receptor (de R van CAR). Deze aanpak zou de behandeling mogelijk zowel veiliger als goedkoper kunnen maken. Lees verder

CAR-techniek ontwikkeld om stercellen amyloïdeplaques te laten opruimen

CAR-A-techniek

De CAR-A-techniek zou beta-amyloïdeplaques bij muisjes (deels) opruimen. Het gen voor de CA-receptor (=CAR) wordt verpakt in een virusvector in de hersens ingespoten (afb: Marco Colonna et al./Science

Onderzoekers hebben astrocyten (stercellen in de hersens) genetisch zo veranderd dat ze klonteringen van beta-amyloïde opruimen. Dat lijkt een beetje (veel) op de behandeling waarbij T-cellen (een bepaald type afweercellen) genetisch worden geactiveerd om kankercellen te bestrijden in de CAR-T-therapie. Of dat ook betekent dat daarmee de ziekte wordt opgeruimd is nog maar zeer de vraag. Het persbericht meldt niet of de geheugens en cognitieve vaardigheden van de behandelde muisjes ook verbeterden. Lees verder

Microgliacellen (mede)verantwoordelijk voor Alzheimer (?)

beta-amyloïde-plaques.

Beta-amyloïdeplaques (rood) en de microgliacellen (lichtblauw en paars) (afb: Jason Drees/univ. van Arizona)

Microgliacellen zijn de afweercellen van de hersens. Al eerder zijn ze in verband gebracht met de ziekte van Alzheimer. Een nieuwe studie onder leiding van onderzoekers van VIB en KU Leuven zou hebben aangetoond dat  microgliacellen actief de vorming van beta-amyloïdeplaques bij de ziekte van Alzheimer kunnen bevorderen. Lees verder

Weer een nieuwe ‘knop’ gevonden om doder-T-cellen tegen kanker op te zetten?

Herstel cytotoxische T-cellen

Cytotoxische T-cellen kunnen ‘uitgeput’ raken (vergrijsd deel), door te draaien aan twee ‘knoppen’ voor transcriptiefactoren herkregen ze hun dodelijke eigenschappen en ‘geheugen’ terug (bovenste deel) (afb: H. Kay Chung et al./Nature)

Ik(=as) weet niet of al die berichten die beloven de ‘oplossing’ tegen kankers(s) gevonden hebben nog wel het vermelden waard zijn. In mijn idee zijn de methodes om met, gene-tisch veranderde, afweercellen (vaak T-cellen) schier eindeloos. Nu komt me weer een bericht onder ogen dat onderzoeksters de ‘knop’ hebben ontdekt om ‘uitgeputte’ doder-T-cellen (ook cytotoxische T-cellen of CD8+-cellen genoemd) weer opgewekt kankercellen te laten ombrengen. Deze bevindingen zouden een lang bestaande aanname weerleggen dat afweeruitputting een onvermijdelijk gevolg is van langdurige immuunactiviteit.Ze brengen dan ook meteen in kaart welke genetische programma’s daarvoor kunnen worden ingezet. Een atlas, het zoiets dan. Lees verder

CRISPR in de strijd geworpen tegen antibioticaresistentie

Conjugale overdracht

Conjugale (‘parings’-)overdracht van het genmateriaal aan andere bacteriën die ervoor zorgt dat die de resistentiegenen kwijt raken (afb: Ethan Bier et al./Nature Antimicrobials and Resistance)

Alweer een stukje over antibioticare-sistentie. Dat dreigt een groot probleem te worden. Weten-schappers van UC San Diego zouden nu een nieuwe CRISPR-techno-logie hebben ont-wikkeld die niet alleen resistente bacteriën bestrijdt, maar hun resis-tentie tegen geneesmiddelen ook actief kan verwijderen. Geïnspireerd door gendruk die bij de bestrijding van insecten wordt gebruikt, verspreidt de technologie een genetische ‘oplossing’ door bacteriële populaties, zelfs in hardnekkige biolagen die microben beschermen tegen antibiotica, zo luidt het verhaal. Lees verder

Een stamcel ‘baart’ 14 miljoen tumordodende T-cellen

Cytotoxische cellen

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van onrijpe T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)

Door stamcellen in een vroeg stadium uit navelstrengbloed te ontwikkelen – in plaats van te proberen volwassen natuurlijke dodercellen (NK-cellen) te modificeren – creëerden Chinese onderzoekers grote hoeveelheden zeer krachtige NK-cellen, waaronder speciale versies die zo zijn veranderd dat ze specifieke kankercellen doden (de CAR-T-techniek). Daarmee zouden deze bestrijdingstechnieken breder toepasbaar worden (want goedkoper worden). Lees verder

CAR-T-therapie zou (alweer) ook vaste tumoren bestrijden

EP2 en EP4 uitschakelen in T-cellen

Door in T-cellen de genen EP2 en EP4 uit te schakelen kan prostaglandine E2 niet meer voorkomen dat T-cellen kankercellen opruimen (afb: Sebastian Kobold et al./Nature Biomedical Engineering)

Ooit werd de CRISPR-methode, de bacteriële afweer van bacteriën tegen virussen (bacteriofagen), de manier om het DNA nauwkeurig te veranderen. Daaruit ontstonden behandelingstechnieken zoals CAR-T-therapieën. Dat bacteriële systeem bleek echter minder nauwkeurig te zijn dan het menselijke gebruik vergde. Keer op keer werden verbetering van de CAR-T-aanpak voorgesteld, vooral als behandeling van vaste tumoren, maar kanker bleek een veelkoppig monster dat niet voor een gat was te vangen.
Nu komen onderzoekers rond Sebastian Kobold van de Ludwig-Maximilianuniversiteit in München met een nieuwe aanpak door T-cellen (de ‘soldaten’ onder de afweercellen) zo te veranderen dat prostaglanine E2 niet aan ze kan hechten. Dat eiwit speelt met de (vaste) kanker onder een hoedje om het afweersysteem het zwijgen op te leggen, maar is dat afdoende? Kankers blijken een hoop ’trucs’ te hebben om de afweer lam te leggen. Lees verder

Bacteriofagen bouwen om resistente bacteriën te doden

Het 'bouwen' van een synthetisch faaggenoom

In deze methode wordt stukjes faag-DNA letter voor letter ‘opgebouwd’ waarna de DNA-stukken (hier 21) aaneen worden ‘gelast’. Rechtsonder de uieindelijke faag. (afb: Andy Sikkema et al./ACS Synthetic Biology)

Onderzoekers van New England Biolabs (NEB) en de Yale-universiteit zouden het eerste volledig kunstmatige systeem hebben ontwikkeld voor het ‘bouwen’ van bacteriofagen (letterlijk bacterievreters) voor Pseudomonas aeruginosa. Die bacterie is over de hele wereld ongevoelig geworden voor antibiotica en dat is niet goed (voor de mens, die overigens zelf heeft gezorgd voor die resistentie). Daarbij is het HC-GGA-platform van NEB gebruikt. Daarmee kunnen onderzoekers bacteriofagen ‘bouwen’ met behulp van DNA-sequenties in plaats van het assembleren van (grotere) stukken bestaand DNA-erfgoed. Lees verder

‘Fokken’ T-helpercellen zou kankerceltherapieën effectiever maken

'Fokken' van T-helpercellen

Het ‘fokken’. van T-helpercellen is een kwestie van fijne afstemming van het Notch-signaal (afb: Peter Zandstra et al/Cell)

Onderzoekers zouden een betrouwbare manier gevonden om T-helpercellen (T-helpercel) te kweken uit stamcellen, waarmee een belangrijk ‘mankement’ in immuuntherapie voor kanker zou zijn opgelost. T-helpercellen fungeren als regelaars van het afweersysteem en helpen andere afweercellen langer en effectiever te functioneren. Ze ontdekten hoe ze een belangrijk signaal kunnen sturen dat bepaalt welk type T-cel zich vormt uit voorlopercellen (in het persbericht stamcellen genoemd). Dat zou kunnen leiden tot kant-en-klare celtherapieën die goedkoper, sneller en gemakkelijker toegankelijk zijn, stellen de onderzoekers (of hun voorlichters). Lees verder