Bij multiple sclerose tasten eigen immuuncellen de beschermende laag om de zenuwbanen aan.
Onderzoekers hebben een nieuwe therapie voor multiple sclerose ontwikkeld die zich specifiek richt op de ontspoorde afweerreactie en deze stopt, zonder de afweer in zijn geheel te onderdrukken. Een eerste klinische studie zou hebben aangetoond dat de aanpak veilig en goed verdraagbaar is. Het principe zou ook kunnen worden toegepast op andere auto-immuunziekten. Lees verder
Kandidaat-RNA-medicijnen testen op menselijk bloed zou een hoop werk kunnen schelen. Nu haalt 90% van de kandidaatmedicijnen de eindstreep niet. (afb: Roel Hak et al./European Journal of Pharmaceutics and Biopharmaceutics)
Op boodschapper-RNA gebaseerde geneesmiddelen worden gezien als de geneesmiddelen van de toekomst voor een breed scala aan ziekten, maar de ontwikkeling ervan is complex en tijdrovend. Een nieuwe methode op basis van menselijk bloed zou dit proces kunnen vereenvoudigen, stellen onderzoekers rond Sjoerd Hak van SINTEF. Dierproeven met medicijnen zeggen vaak weinig over de effecten bij mensen. Nu zou 90% van de kandidaatmedicijnen de eindstreep niet halen. Lees verder
Een door Moderna en Merck ontwikkeld kankervaccin zou in een fase III-klinische proef de terugkeer van melanoom (een vorm van huidkanker) hebben verminderd. Daar wordt vrij opgewonden over gedaan en de Vlaamse krant De Morgen had het maar weer eens over baanbrekend., maar hoe werkzaam het RNA-vaccin werkelijk is, zal de harde praktijk moeten uitwijzen.
Of het vaccin, zoals hier en daar gesuggereerd, tegen andere vormen van kanker werkzaam is, is maar zeer de vraag. Het op de persoon afgestemde vaccin, aangeduid met intismeran, voorkomt niet dat iemand kanker krijgt, maar het is erop gericht om te voorkomen dat de kanker terugkeert. Lees verder
Macrofaag van muizen met twee schijnvoetjes die ‘vijanden’ insluiten en verslinden (afb: WikiMedia Commons)
Onderzoekers onder aanvoering van onderzoekers van de universiteit van Bristol hebben een van nature voorkomend molecuul in de darmen ontdekt dat de afweerreactie van kippen tegen een breed scala aan bacteriële besmettingen zou kunnen versterken. Daardoor zou het gebruik van antibiotica voor die infecties niet langer meer nodig zijn. Lees verder
Creatinetoediening zou immuuntherapieën tegen kanker mogelijk effectiever maken. Bij muisjes werkte dat (afb: Lili Yang et al./iScience)
Een onderzoek van de universiteit van Californië in Los Angeles (UCLA) zou hebben uitgewezen dat creatine het afweersysteem kan helpen bij het bestrijden van kanker. Die natuurlijke stof wordt vaak gebruikt door sporters en ‘lijfbouwers’ om spieren te versterken. De onderzoeksters ontdekten dat creatine een van de belangrijkste kankerbestrijdende mechanismen van het afweersysteem kan versterken door dendritische cellen te activeren die T-dodercellen stimuleren. Voorlopig zijn die resultaten alleen bij proefdieren en bij kweken van menselijke cellen behaald. Lees verder
Een bepaald type T-stamcellen zouden kanker met de CAR-T-behandeling geheel doen verdwijnen zonder voorafgaande chemo (afb: Luca Gattinoni et al./Cell)
CAR-T-stamcelgeheu-gencellen (TSCM’s) zijn zelfvernieuwend, hebben een lange overlevingscapaciteit en kunnen sterke antitumorreacties genereren. Daarom zijn ze veelbelovende kandidaten voor de volgende generatie CAR-T-celtherapieën. Tot nu toe ontbrak bewijs voor hun werkzaamheid bij mensen. Een groep onderzoekers onder leiding van Luca Gattinoni van het Leibnizinstituut voor Immunotherapie (LIT) en James Kochenderfer van het Amerikaanse kankerinstituut meldt nu dat CAR-T-cellen met een TSCM-fenotype veilig en goed verdraagbaar waren in een vroege klinische studie. Bovendien induceerden ze complete tumorregressie bij lage doses, zonder voorafgaande chemo. Lees verder
B-cellen maken antilichamen aan in reactie op ziekteverwekkers (afb: Zeneca.nl)
Een 47-jarige vrouw in Duitsland met drie autoimmuunziektes, die tot de jongste behandeling onbehandelbaar bleek, is door immuunbehandeling CAR-T (gericht op CD19, een eiwit op de B-cellen)) weer een vrijwel normaal leven te hebben gekregen. Bij de drie autoimmuunziektes – autoimmuun hemolytische anemie (AIHA), immuun trombocytopenie (ITP) en antifosfolipidensyndroom (APS) – vallen bepaalde afweercellen, de B-cellen, eigen weefselcellen aan. In ander onderzoek was al gebleken dat de CAR-T-behandeling die B-cellen weer op het rechte pad kon krijgen. Lees verder
De structuur van ferritine (afb: WikiMedia Commons)
Taiwanese wetenschappers denken een ‘Trojaans paard’ te hebben ontwikkeld om de agressieve hersenkanker, een glioblastoom, te bestrijden. Daarbij wordt een belangrijk onderdeel van deze beschermende micro-omgeving van de tumor, kankerverwekkende fibroblasten, onschadelijk gemaakt. Bij muisjes met hersenkanker scheen de aanpak (enig) succes te hebben. Lees verder
CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)
Onderzoekers rond Justin Eyquem van de universiteit van Californië in San Francisco hebben een manier ontwikkeld om T-cellen (een type afweercellen) in het lichaam (in dit geval van muisjes) om te zetten in CAR-T-cellen die daarmee extra aangezet worden om kankercellen op te ruimen. Nu worden die T-cellen bij die behandeling eerst verzameld uit het bloed van de patiënt en later weer toegediend nadat ze zijn voorzien van een extra receptor (de R van CAR). Deze aanpak zou de behandeling mogelijk zowel veiliger als goedkoper kunnen maken. Lees verder
De CAR-A-techniek zou beta-amyloïdeplaques bij muisjes (deels) opruimen. Het gen voor de CA-receptor (=CAR) wordt verpakt in een virusvector in de hersens ingespoten (afb: Marco Colonna et al./Science
Onderzoekers hebben astrocyten (stercellen in de hersens) genetisch zo veranderd dat ze klonteringen van beta-amyloïde opruimen. Dat lijkt een beetje (veel) op de behandeling waarbij T-cellen (een bepaald type afweercellen) genetisch worden geactiveerd om kankercellen te bestrijden in de CAR-T-therapie. Of dat ook betekent dat daarmee de ziekte wordt opgeruimd is nog maar zeer de vraag. Het persbericht meldt niet of de geheugens en cognitieve vaardigheden van de behandelde muisjes ook verbeterden. Lees verder