Onderzoekers helpen fotosynthese een handje

Plantencel

Plantencel. De chloroplast is het cellichaampje links bij e. (afb:WikiMedia Commons)

Er is een manier om koolstofdioxide kwijt te raken: via fotosynthese. Dat gebeurt in planten, bijvoorbeeld, in chloroplasten, de bladgroenkorrels in plantencellen. Onderzoekers hebben nu een eigen verbeterde (? in ieder geval in energetisch opzicht) versie van bladgroenkorrels gemaakt. De onderzoekers hopen dat die kunstchloroplasten kunnen meehelpen de kooldioxideconcentratie in de atmosfeer te verminderen al is het nog niet duidelijke of deze ‘bladgroenkorrels’ zijn te gebruiken op grote schaal. Lees verder

“Wees ajb voorzichtig met gendruk”

Uitleg gendruk

Een insect met een ‘neutraliseringsgen’ D krijgt nakomelingen (blauw). Met Cas9 wordt corresponderend gen (allel) weggeknipt en vervangen door D-gen (3de plaatje) of die vervanging mislukt (R= weerstand) en einde oefening (afb: Bull JJ, Malik HS (PLOS 2017))

Ondanks dat er toch weinig grote successen te melden zijn over het fenomeen gendruk, waarbij geprobeerd wordt plagen te bestrijden door via genoomverandering de populaties van de ‘plaaggeesten’ te minimaliseren, schijnt die benadering toch aantrekkelijk te zijn. Marion Dolezel van het Oostenrijkse milieuagentschap en collega’s hebben de voors en tegens afgewogen en zijn tot de slotsom gekomen dat we erg voorzichtig met gendruk moeten omgaan. Ook de gevolgen voor het milieu zouden terdege moeten worden bekeken, vinden ze. Lees verder

Macrofagen met een ‘rugzak’ keren zich (weer) tegen kanker

Macrofagen aangemoedigd kanker aan te pakken

Rechts de ‘bepakte’ macrofagen (afb: Science)

Macrofagen zijn afweercellen die constant op zoek zijn naar ongerief zoals virussen of kankercellen en dat ongerief ook meteen opruimen. Kankercellen blijken echter een truc te hebben om die ‘veelvraten’ op non-actief te zetten. Die scheiden een stof af waardoor die macrofagen van vijand vriend worden en zich ‘in dienst’ stellen van het kankergezwel. Pogingen om macrofagen uit het lichaam te halen en ze weer tot vijanden van kanker te maken, zoals met T-cellen gebeurt, hebben gefaald omdat die terug in het lichaam door kankercellen dan weer simpelweg worden ‘kaltgestellt’. Onderzoekers van, onder meer, de Harvarduniversiteit hebben nu een ‘rugzak’ bedacht waarmee die macrofagen zich niet meer laten omturnen. Lees verder

Kunnen synthetische antilichamen virussen aan?

Verschil tussen menselijke en lama-antilichamen

Het verschil tussen menselijke (midden) en lama-antilichamen (afb: hybribody.com)

Stukken antilichaam aan elkaar geplakt met bacteriële superlijm zouden een probaat middel (kunnen) zijn tegen bunyavirussen, meldden onderzoekers rond Paul Wichgers van de universiteit van Wageningen. Het zou een nieuwe manier zijn om, onder meer, virussen te bestrijden maar ook niet virale ziektes. Lees verder

Betacellen uit stamcellen oplossing voor suikerziekte?

Alvleeskliercellen

Een rasterelektronenmicroscoopopname van alvleeskliercellen

De geschiedenis lijkt zich te herhalen. Al eerder in 2016 mocht ik melden dat er uit pluripotente stamcellen insulineproducerende betacellen waren gemaakt, maar ook dat was geen primeur. Nu meldt het Duitse Helmholtzcentrum nog maar weer eens dat uit pluripotente cellen van mensen insulineproducerende betacellen zijn gemaakt die goed reageren op wisselende glucosespiegels in het bloed. Wat ging er vorige keren fout? Lees verder

Nieuwe kleurtechniek toont organen en celtypen in lichaam

Een 'vlekken'beeld van een jong zijdeaapje

Een ‘vlekken’opname van een jong zijdeaapje (afb: RIKEN)

Een groep onderzoekers van het Japanse RIKEN heeft een ‘kleurtechniek’  zodanig verbeterd dat daarmee organen in het lichaam zichtbaar zijn te maken, maar ook een bepaalde type cellen. Met die techniek zijn, bijvoorbeeld, ook bepaalde hersencellen zichtbaar te maken. Die techniek zou handig zijn bij het vergelijken van weefsels/organen tussen soorten, maar ook tussen gezonde en zieke mensen en zou kunnen helpen bij het stellen van een diagnose. Lees verder

Niet eerder vertoond scherpe beelden van levende cellen

De nucleolus

De nucelolus (afb: WikiMedia Commons)

Er zouden nu beelden van zelfs moleculen in levende cellen gemaakt kunnen worden zonder dat daar  kleurstoffen of fluorescente merkers bij te hoeven worden gebruikt. Volgens de Japanse onderzoekers zouden de beelden meer detail hebben dan ooit eerder vertoond. Australische onderzoekers hebben ook een simpele (microscoop)verbetering te melden. Lees verder

Geïmplanteerde cellen laten blinde muizen zien

Netvlies

Het netvlies

Leeftijdsgebonden maculadegeneratie (LMD) is een oogziekte waarbij de lichtgevoelige in de gele vlek (macula) afsterven. Die degeneratie leidt uiteindelijk tot blindheid. Onderzoekers in de VS hebben huidcellen van mensen en muizen direct omgeprogrammeerd tot lichtgevoelige netvliescellen en die in het netvlies van blinde muizen geplant. Zes van de veertien blinde muizen kon daarna weer licht van donker onderscheiden. Lees verder

Onze biorobot bezorgt overal medicijnen

E. coli-bacteriën

E. coli-bacteriën

Als we medicijnen nodig hebben slikken we die (of wat dan ook) en hopen dat die op de bestemde plek terecht komen om hun heilzame werk te doen. Het grootste deel wat we slikken gaat vaak verloren. Al heel wat jaren wordt er onderzoek gedaan om medicijnen daar in het lichaam af te leveren waar ze nodig zijn. Voor zover ik weet (maar ik weet ook maar weinig) wordt die techniek in de praktijk nog nauwelijks toegepast. Onderzoekers van, onder meer, het Max Planckinstituut rond Metin Sitti hebben uitgaande van genetische verander E. coli-bacteriën mikrongrote ‘rototjes’ gemaakt die overal in ons lichaam medicijnen kunnen bezorgen. Die maken gebruik van de bacteriële ‘zintuigen’ om daar hun weg te vinden, aangestuurd door magnetische of geluidssignalen. Lees verder

Mitochondriën herstellen zichzelf

Cel en mitochondriën

De celkern is blauw. De mitochondriën rood en het mitochondriaal DNA groen (afb: Alexandra Kukat)

Mitochondriën (meervoud) zijn de krachtcentrales van de cellen. Slecht functionerende mitochondriën betekenen het eind van de cel. Onderzoekers van de universiteit van Keulen rond Aleksandra Trifunovic ontdekten echter dat die celorgaantjes een manier hebben om zichzelf te repareren. Lees verder