Embryonale stamcellen gemaakt (?)

Stamcellen uit navelstreng

Menselijke stamcellen worden, onder meer, ‘geoogst’ uit de navelstreng


Onderzoekers van het Europese lab voor moleculaire biologie (EMBL) in Heidelberg en van de universiteit van Cambridge (VK) schijnen er in geslaagd te zijn pluripotente stamcellen, ontstaan uit volwassen gespecialiseerde cellen, ’terug te brengen’ tot de oorspronkelijke embryonale staat. Opvallend is dat de onderzoekers de term embryonale stamcellen, de originele alleskunners onder de stamcellen, zorgvuldig vermijden. Waarschijnlijk zijn ze wat voorzichtig geworden na het STAP-celdrama van de Japanse onderzoekster Haruko Obokata.
Lees verder

Nog even en we kunnen een nier bouwen

Anthony Atala

Anthony Atala

Onderzoekers van het medisch centrum Wake Forrest schijnen er in geslaagd te zijn in het lab een goed dooraderde varkensnier met menselijke afmetingen te kweken. “Tot nu toe waren kweeknieren zo groot als die van knaagdieren. Die functioneerden maar een paar uur vanwege een snelle verstopping van de bloedvaten”, zegt onderzoeker Anthony Atala. “We hebben nieren gekweekt zo groot als die van de mens, waarbij, als bewijs van de juistheid van het principe, de bloedvaten vier uur open bleven. We gaan nu kijken hoe lang dat vatenstelsel blijft functioneren.” Lees verder

Ontwikkeling stamcellen medebepaald door omgeving

Stamcellen worden zenuwcellen

Stamcellen die op een zachte ondergrond groeien ontwikkelen zich tot zenuwcellen (afb: Kiessling-lab)

Stamcellen blijken zich wat van hun omgeving aan te trekken. Dat was al geconstateerd door stamcellen in petrischaaltjes te ‘sturen’ met mengsel van chemicaliën en eiwitten, zodat ze zich ontwikkelen tot een van de ruim 200 verschillende cellen die ons lichaam telt. Nu blijkt uit Amerikaanse onderzoek dat stamcellen ook gevoelig zijn voor fysieke prikkels zoals de ondergrond waarop de stamcellen groeien.  Lees verder

Werking regeleiwitten van m-RNA opgehelderd

Regeleiwitten

Regeleiwitten op boodschapper-RNA zorgen er voor dat vrouwen en mannen gelijke hoeveelheden ‘geslachtseiwitten’ aanmaken. (afb: univ. van Bangalore)

Ik ben maar een simpele jongen, maar het lijkt er op of het eenvoudige beeld van de eiwitvorming in cellen (DNA–> boodschapper-RNA–> eiwit) steeds ingewikkelder wordt. Genen kunnen uit- en aangezet worden door de methylering van het DNA zelf of van de eiwitten rond het erfmolecuul (de zogeheten histonen). Onderzoekers van de universiteit van München en het Helmholtz-centrum en van de universiteiten van Barcelona en Grenoble hebben nu de werking moleculair mechanisme ontrafelt, van regeleiwitten die een rol schijnen te spelen in de sturing van de expressie van genen op mannelijke en vrouwelijke geslachtschromosomen. Lees verder

Spierstamcellen ondergaan verjongingskuur

Michael Rudnicki

Michael Rudnicki (foto: univ. van Otttawa

Onderzoekers van de universiteit van Ottawa (Can) hebben ontdekt dat stamcellen gaandeweg hun vermogen verliezen om schade aan spierweefsel te repareren doordat de manier verandert waarop de informatie uit de omgeving via een zogeheten signaleringsroute de stamcel binnenkomt. Door die JAK/STAT-route te blokkeren met behulp van medicijnen, bleek het bij proeven met oudere dieren mogelijk die achteruitgang te stoppen. Lees verder

Synthetische bouwstenen transcriptieproces gemaakt

Kunstmatige transcriptiefactor

Links de kunstmatige transcriptiefactor (op goudbolletje) vergeleken met de natuurlijke. Rechts het binnendringen van de kunstmatige TF in de celkern (afb: ACS Nano)

Voor het eerst zijn er kunstmatige transcriptiefactoren gemaakt met alle functionaliteiten van de echte. Japanse en Amerikaanse onderzoekers hopen er stamcellen mee te herprogrammeren. Transcriptiefactoren zijn eiwitten die in een cel regelen welke delen van het DNA worden afgeschreven, via boodschapper-RNA, voor de productie van eiwitten.
Lees verder

Epigenetische deactivering in kaart gebracht

PCH

Het pericentrische heterochromatine op het DNA-molecuul.  (afb.: Molecular Systems Biology)

Duitse onderzoeksgroepen hebben op basis van computerberekeningen een wiskundig gemaakt van een epigenetisch netwerk. Epigenetica zou je kunnen zien als een ‘laag’ op het genoom dat er voor zorgt dat bepaalde genen gedeactiveerd worden. Inzicht in epigenetica zou aangrijpingspunten opleveren voor het bestrijden van ziektes en/of helpen om gerichter te zoeken naar geneesmiddelen.
Lees verder

Kunstmatig virus als ‘DNA-koerier’

kunstvirus

Het synthetische verpakkingseiwit voor DNA (afb: Nature)

Onderzoekers uit Wageningen, Leiden, Eindhoven en Nijmegen hebben een kunstmatig virus ontwikkeld, dat kan worden gebruikt als leverancier van medicijnen bestaand uit grotere biomoleculen in het lichaam van een patiënt, maar vooral van DNA. De onderzoekers denken als toepassing dan ook vooral aan gentherapie. Het kunstmatige virus werd gebouwd op basis van de jongste inzichten over hoe virussen werken.  Lees verder

Kraakbeen neus helpt knieblessures op te lossen

KniegewrichtJe moet natuurlijk wel een beetje oppassen, want het is al een keer fout gegaan: stamcellen uit de neus die gebruikt werden ter reparatie van een defect aan het ruggenmerg leverden uiteindelijk een gezwel op met neuscellen. Zwitserse onderzoekers komen nu met het verhaal aan dat ze kraakbeen hebben gemaakt uitgaande van kraakbeencellen die normaal gesproken hun werk doen in het neusschot. Er lijken goede tijden aan te breken voor mensen met knieblessures, want niet zo lang geleden was er op dit terrein ook al heuglijk nieuws te melden (en hier).

Lees verder

Herhaling proef met STAP-cellen mislukt

Ryoji Noyori

Riken-president Ryoji Noyori op de persconferentie


Een groep onderzoekers van het Japanse RIKEN-instituut in Kobe meldt dat ze niet in staat is geweest de simpele methode te reproduceren om met behulp van een zuurbadje stamcellen te maken. Begin dit jaar brachten deze zogeheten STAP-cellen de stamcelwereld in heftige beroering, maar al snel bleek dat de onderzoekers fouten hadden gemaakt en uiteindelijk zijn de artikelen in het vooraanstaande blad Nature teruggetrokken. Volgens ontwikkelingsbioloog Shinichi Aizawa van het Riken-instituut gaat het echter om een voorlopige conclusie. Het instituut heeft aangekondigd het stamcelonderzoek anders te organiseren en een nieuw bestuur te benoemen voor die afdeling
Lees verder