Een chip in plaats van proefdieren (?)

Geplaatst op door
Beantwoorden

BiochipNog steeds worden er veel proefdieren gebruikt voor de ontwikkeling van medicijnen en van behandelmethoden. Celkweken kunnen een deel van het proefdieronderzoek vervangen, maar zijn niet je ware: een organisme reageert niet hetzelfde als een verzameling cellen. Er wordt op diverse fronten aan systemen gewerkt ter vervanging van dierproeven, niet zo zeer uit medelijden met die arme muisjes, maar omdat dierproeven vrij traag resultaat opleveren en bovendien zijn proefdieren geen mensen. Het zou mooi zijn om een soort menselijk organisme na te bootsen op een ‘chip’.
Lees verder →

Voor het eerst volwaardig orgaan ‘gemaakt’

Geplaatst op door
Beantwoorden
T-cellen

T-cellen

Britse onderzoekers schijnen er in geslaagd te zijn om uitgaande van embryocellen in muizen een volwaardig orgaan te laten groeien. Het gaat om een zwezerik (thymus), een belangrijk onderdeel van het afweersysteem.  Tot nu toe is het onderzoekers nog niet eerder gelukt volwaardig functionerende organen te ‘maken’ (wel stukjes van organen). Lees verder →

Cellen blijken van gedaante te veranderen

Geplaatst op door
Beantwoorden
Transdifferentiatie

De uirokken van het transdifferentiatieproces: hoe een darmcel zich met behulp van transcriptiefactoren omvormt tot een neuron. De epigenetica beschermt dat proces.

Het schijnt zo te zijn dat gespecialiseerde cellen van ‘gedaante’ kunnen veranderen en zich omvormen tot een ander type gespecialiseerde cel. Dat heet dan transdifferentiatie. Zo’n proces klinkt natuurlijk aantrekkelijk voor mensen die geloven in regeneratieve geneeskunde. Daar wordt nu vooral gegokt op (al of niet geïnduceerde) stamcellen. Onderzoekers van de universiteit van Straatsburg (Frankrijk) hebben bekeken hoe dat proces in zijn werk gaat en hebben enig licht op transdifferentiatie kunnen werpen. Lees verder →

Kunstmatige cellen ‘net echt’

Geplaatst op door
Beantwoorden
Kunstmatig celsysteem

De drie Israelische onderzoekers (rechts Roy Bar-Ziv, links Eyal Karzbrun en in het midden Alexandra Tayar)

Onderzoekers aan het Weizmann-instituut in Israel rond Roy Bar-Ziv hebben een kunstmatig, netwerkachtig celsysteem gemaakt dat, hetzelfde dynamische gedrag bij de productie van eiwitten vertoont als echte cellen. Voor synthetisch biologen is de creatie van ‘nieuw leven’ weer een piepklein stapje dichterbij gekomen, zo lijkt het. Vooralsnog is het bedoeld om allerlei DNA-constructen te testen in een net-echt-cellensysteem. Lees verder →

Ebola-virus blokkeert afweersysteem in vroeg stadium

Geplaatst op door
Beantwoorden
Ebolaviruseiwit 24

Het viruseiwit ePV24 maakt het het afweereiwit KPNA onmogelijk ‘alarm’ te slaan (afb: Cell).

Ons afweersysteem is in een constante oorlog verwikkeld met aanvallend ongenoegen als virussen. In principe maakt dat systeem elke bedreiging van buiten onklaar, maar de vijand slaapt niet. Virussen hebben zo hun tegenacties ontwikkeld. Zo hebben verschillende virussen het voor elkaar gekregen de interferonen, de eiwitten die de hele ‘machinerie’ van het afweersysteem in gang moeten zetten, te dwarsbomen. Recent onderzoek laat zien dat het beruchte ebola-virus er in slaagt te voorkomen dat interferon de reproductie van het virus in de besmette cellen blokkeert.
Lees verder →

Oercel LUCA zou een lek membraan hebben gehad

Geplaatst op door
Beantwoorden
Laatste gemeenschappelijke voorouder LUCA

Zo zouden bacteriën en archaea kunnen zijn ontstaan uit de laatste gemeenschappelijke voorouder LUCA

Hoe leven ontstaan is blijft nog steeds een groot raadsel. Aan speculaties geen gebrek. Er zou ooit een gemeenschappelijke ‘voorouder’ zijn geweest, LUCA gedoopt (Engels afko voor laatste gemeenschappelijke voorouder). Onderzoekers van het University College in Londen hebben een supercomputer laten uitrekenen hoe LUCA zich ontwikkelde (zou kunnen hebben ontwikkeld) tot moderne cellen. LUCA zou een ‘lek’ membraan gehad hebben, wat zou verklaren waarom cellen zo’n ingewikkeld systeem hebben om energie te genereren en ook waarom de twee eencelligen (bacteriën en archaea) volslagen andere celmembranen hebben.
Lees verder →

APOE wellicht sleutel therapie Alzheimer

Geplaatst op door
Beantwoorden
Structuurmodel APOE

Een structuurmodel van APOE (apolipoproteïne E)

De Amerikaan is 40 jaar. Hij heeft overal puisten en gezwellen, die soms pijn doen en het lopen bemoeilijken. Hij lijdt aan een zeldzame ziekte met de onuitsprekelijke naam dysbetalipo-proteïnemie, waardoor zijn cholesterolspiegel zo hoog wordt dat vetpoelen onder zijn huid lijken op te borrelen. Een ding moet hem een troost zijn: hij krijgt zeer waarschijnlijk geen Alzheimer. Zijn ziekte is toe te schrijven aan het ontbreken van het gen voor de aanmaak van het eiwit apolipoproteïne E-gen, afgekort tot APOE. Dat lijkt bij het opruimen van de beta-amyloïde plaques in de hersens een rol te spelen en dan doemen er bij Mary Malloy van de  vetkliniek van de universiteit van Californië in San Francisco ideeën op over een geneeswijze voor de ziekte van Alzheimer. Er is eerder een verband tussen APOE en die ziekte aannemelijk gemaakt. Malloy en medewerkers vonden dat de afwezigheid van dat gen de hersens niet deerde. Lees verder →

Synthetische iondrager doodt (niet alleen) kankercellen

Geplaatst op door
Beantwoorden
iondragers

Rechts een deel van het chloridetransporterende molecuul (afb: Nature Chemistry)

In een breed gezamenlijk onderzoek hebben, onder meer, Koreaanse en Amerikaanse onderzoekers een molecuul gesynthetiseerd dat in staat is gebleken kanker- en andere defecte cellen te vergiftigen door die vol te pompen met ‘keukenzout’ (natrium- en chloride-ionen). Dat onderzoek zou een bevestiging zijn van een al twintig jaar oude hypothese om kanker te bestrijden met behulp van een iondragend molecuul. Ook patiënten die lijden aan de taalslijmziekte (cystische fibrose) zouden baat bij het nieuwe medicijn kunnen hebben.
Lees verder →

Snellere diagnose met nieuwe DNA-analysemethode

Geplaatst op door
Beantwoorden
CLIC-Harvard

Het CLIC-systeem  (afb: Harvard-universiteit).

Met een al enige jaren bestaande methode voor het meten aan een enkel biomolecuul is het aflezen van DNA een stuk simplere geworden, bewezen onderzoekers van de Canadese McGill-universiteit en het Canadese genoomcentrum in Quebec. Die zou zwel eens kunnen leiden tot snellere diagnoses en betere van allerlei ziektes. Met deze DNA-analysemethode (CLINT ook CLIC genoemd) wordt met behulp van een bolle lens een enkel DNA-molecuul ‘apart genomen’ en gestrekt. Bij deze techniek hoeft geen gebruik te worden gemaakt van hoge druk of elektrische velden om het DNA-molecuul op zijn plaats te brengen en te houden, stellen de onderzoekers, zodat het molecuul onder omstandigheden kan worden afgelezen die nagenoeg overeenkomen met die in een cel.
Lees verder →

Stamcellen specialiseren zich door moleculaire ‘wedijver’

Geplaatst op door
Beantwoorden
Stamcellen in baarmoeder fruitvliegje

Baarmoeder van een fruitvliegje met de stamcellen in rood aangegeven. Deze opeenhoping van stamcellen duidt op een mutatie in het Bam-gen, waardoor de celdifferentiëring wordt geblokeerd. (foto: Ting Xie)

Volwassen dieren, van fruitvliegjes tot mensen, herbergen volwassen stamcellen die zich, deels, vernieuwen via celdeling en , anderdeels, specialiseren.  Onderzoekers van, onder meer, het Amerikaanse Stowers-instituut voor medisch onderzoek zijn tot de conclusie gekomen dat ‘wedijver’ tussen de eiwitten Bam en COP9 bij fruitvliegjes voor die balans verantwoordelijke zijn. “Bam is de voornaamste differentiëringsfactor in het stamcelsysteem van vrouwelijke fruitvliegjes”, zegt onderzoek Ting Xie. Lees verder →