CAR-T-therapie zou (alweer) ook vaste tumoren bestrijden

EP2 en EP4 uitschakelen in T-cellen

Door in T-cellen de genen EP2 en EP4 uit te schakelen kan prostaglandine E2 niet meer voorkomen dat T-cellen kankercellen opruimen (afb: Sebastian Kobold et al./Nature Biomedical Engineering)

Ooit werd de CRISPR-methode, de bacteriële afweer van bacteriën tegen virussen (bacteriofagen), de manier om het DNA nauwkeurig te veranderen. Daaruit ontstonden behandelingstechnieken zoals CAR-T-therapieën. Dat bacteriële systeem bleek echter minder nauwkeurig te zijn dan het menselijke gebruik vergde. Keer op keer werden verbetering van de CAR-T-aanpak voorgesteld, vooral als behandeling van vaste tumoren, maar kanker bleek een veelkoppig monster dat niet voor een gat was te vangen.
Nu komen onderzoekers rond Sebastian Kobold van de Ludwig-Maximilianuniversiteit in München met een nieuwe aanpak door T-cellen (de ‘soldaten’ onder de afweercellen) zo te veranderen dat prostaglanine E2 niet aan ze kan hechten. Dat eiwit speelt met de (vaste) kanker onder een hoedje om het afweersysteem het zwijgen op te leggen, maar is dat afdoende? Kankers blijken een hoop ’trucs’ te hebben om de afweer lam te leggen. Lees verder

Nieuwe methode levert effectiever genmateriaal aan celkern af

Celkernmembraanporie

Porie in membraan rond celkern: 1) kernmembraan, (2) ringstructuur die de basis vormt van de porie, (3) tussenspaken, (4) korf en
(5) de cytoplasmadraden (afb: WikiMedia Commons)

Gentherapie biedt de mogelijkheid om ziekten te voorkomen of te genezen door de genexpressie (genactiviteit) in de cellen van een patiënt te manipuleren. Om effectief te zijn, moet het nieuwe, toe te voegen gen echter wel in de celkern terechtkomen. Dat gebeurt met de huidige methodes maar mondjesmaat. Onderzoekers van de universiteit van Californië San Diego rond Neal Devaraj hebben een nieuwe methode ontwikkeld die de effectiviteit van genafgifte aanzienlijk zou verhogen en tegelijkertijd schadelijke bijwerkingen voor de cel zou verminderen. Lees verder

“10% tot 50% immuunbehandeling pakt niet goed uit”

Volgens een artikel in de Franse krant Le Monde pakt 10% tot maar liefst 50% van de (vaak zeer dure) immuunbehandelingen slecht uit voor de patiënt. Vooral een dubbele immuunbehandeling schijnt link te zijn. Hoe dat komt zal moet onderzocht worden, maar een simpele (deel) oplossing zou kunnen zijn de behandeling voor drie uur ’s middags te laten plaatsvinden, bleek uit onderzoek Dat scheelt al gauw een jaar in overlevingskans. Lees verder

Ander mechanisme voor transcriptie bij bacteriën ontdekt

transcriptie met NpN-kappen aan het RNA bij bacteriën

De transcriptie met NpN-kappen aan het RNA bij bacteriën gebeurt vooral in stresssituaties (afb: Hana Cahová et al./Nature Chemical Biology)

Wetenschapsters van het IOCB Praag ontdekten een nog niet eerder waargenomen mechanisme van gentranscriptie bij bacteriën. Het gaat dan om het proces waarbij DNA wordt afgelezen en omgezet in RNA. De onderzoekers richtten zich op een specifieke klasse moleculen, bekend als alarmonen. Dat zijn signaalmoleculen die in bacteriën en planten (bladgroen) voorkomen. Hun concentratie neemt vaak toe onder stressomstandigheden. Daarbij zagen de onderzoeksters zogeheten kap-RNA’s optreden. Lees verder

Genschaar AlCas12a schijnt weer meer trucjes te kennen

Cas9 tov Cas12a

De Cas12a-schaar schijnt betrouwbaarder te zijn dan Cas9. AlCas12a schijnt nog wat bijzonderder te zijn.

De onderzoeks-groep moleculaire microbiologie van de universiteit van Alicante (UA) heeft een enzym geïdentificeerd met veelbelovende eigenschappen voor CRISPR-Cas-gen(oom)bewerkingstechnieken. Dit eiwit, AlCas12a, zou belangrijke toepassingen hebben op het gebied van biotechnologie, biomedicijnen en de voedingsindustrie, stellen de onderzoekers. De onderzoekers rond Francis Mojica van de universiteit van Alicante hebben alvast maar een octrooi op de ‘nieuwe’ genschaar aangevraagd (kan dat? as). Lees verder

Een gen ‘verantwoordelijk’ voor tot 90% Alzheimer (?)

Hersenweefsel van Alzheimerpati

Hersenweeefsel van een (overleden) Alzheimerpatiënt, waarbij de beta-amyloïdeplaques rood zijn ingekleurd. De blauwe stippen zijn de kernen van hersencellen (afb: Matthew Campbell)

Alzheimer wordt mogelijk veel meer door genetica bepaald dan voorheen werd gedacht, waarbij één gen een onevenredig grote rol speelt. Onderzoekers ontdekten dat tot negen op de tien gevallen in verband kunnen worden gebracht met het APOE-gen, zelfs inclusief een veelvoorkomende variant die ooit als onschadelijk werd beschouwd. Deze ontdekking zou de manier kunnen veranderen waarop wetenschappers denken over risico en preventie. Meteen wordt er weer gewezen op een kans op een (werkende en dus genezende) Alzheimerbehandeling. Lees verder

Helpt vitamine A kankercellen verbergen voor onze afweer?

Yibin Kang, Princeton

Yibin Kang (afb: Princetonuniversiteit)

Het moet toch niet gekker worden. Kankercellen hebben allerlei manieren om zich aan de reacties van ons afweersysteem te onttrekken, maar dat vitamine A daar een rol bij zou spelen is toch wel al te gek (dunkt me=as). Het zou om een bijproduct van vitamine A gaan: retinoïnezuur. Onderzoekers van, onder meer, de Princetonuniversiteit, zouden een medicijn hebben ontwikkeld. KyA33 gedoopt, dat dit proces blokkeert, waardoor de afweerreactie aanzienlijk wordt versterkt en de groei van kanker in preklinische studies wordt vertraagd. Lees verder

Kankercellen in de alvleesklier ontwapend (?)

Kankercellen ontdaan van beschermend suiker

Het antilichaam haalt de beschermende suikers van de alvleesklierkankercellen (PDAC cells) (afb: Mohamed Abdel-Mohsen et al./Cancer Research)

Alvleesklierkanker is moeilijk te bestrijden. Deels komt dat doordat die kankersoort vaak laat wordt ontdekt, waardoor de kans op een succesvolle bestrijding aanzienlijk daalt, maar ook door de verdedigings-strategie van de kankercellen in die klier. Die gebruiken een suikerlaagje als vermomming om het afweersys-teem te ontwijken. Onderzoekers zouden dit ver-borgen mechanisme nu hebben doorgrond. Ze ontwikkelden een antilichaam dat de beschermende suiker van de kankercel verwijdert. In dierproeven bleek dat de afweer-cellen weer in actie kwamen en de groei van de tumor werd afgeremd. Nu verfijnen de onderzoekers hun aanpak voor tests in toekomstige klinische studies bij mensen. Uit-eindelijke doel is totale genezing. Lees verder

De populatie afweercellen kan behoorlijk verschillen van persoon tot persoon

Cytotoxische cellen

De aanwezigheid van een antigeen stimuleert de omzetting van T-cellen naar “cytotoxische”- (CD8+)-T-cellen of “helper”- (CD4+)-cellen (afb: WikiMedia Commons)

Chinese onderzoekersters hebben een ‘atlas’ gemaakt van afweercellen en die vergeleken met wat daarover bekend is in Europa en Japan. Daartussen kunnen nogal wat verschillen te zitten. Lees verder

DNA-verschillen maken sommige immuuntherapieën niet voor iedereen bruikbaar

Antilichamen

Basisstructuur van antilichamen. N is het amino-uiteinde en C is het koolstofuiteinde van de keten. Rood zijn de disulfidebruggen (afb: WikiMedia Commons)

Ons DNA verschilt van persoon tot persoon op duizenden plaatsen. Dat betekent met (ongeveer) hetzelfde gen (ietwat) afwijkende eiwitten produceren en dat kan in sommige gevallen leiden dat bepaalde op antilichaamtherapieën niet effectief zijn. Die behandelingen worden vaak gebruikt voor veel ziektes, maar die slaan daardoor niet bij iedereen ook aan. Dat percentage ligt rond de 1%, maar het gaat vaak om dure behandelingen zoals de CAR-T-celtherapie. Lees verder