Stamceltransplantatie helpt niet bij ziekte van Crohn

Geplaatst op 16 december 2015 door arno s

Christopher Hawkey en de ziekte van Crohn

Christopher Hawkey van het Queens-ziekenhuis in Nottingham

Volwassenen met een hardnekkige vorm van de ziekte van Crohn, een chronische darmontsteking, hebben geen baat bij stamceltransplantatie, althans die behandeling is in vergelijking met de conventionele therapieën geen verbetering, zo vonden onderzoekers. Er was zelfs sprake van vergiftiging. Behandeling van de ziekte met bloedstamcellen bij een bredere groep patiënten met een chronische darmontsteking lijkt vooralsnog niet aanbevelenswaard. Toch schrijven de onderzoekers stamceltherapie voor de genezing van de ziekte niet af.
Lees verder →

Knutselen aan genoom mens even ‘op sterk water’

Geplaatst op 7 december 2015 door arno s

Het Cas9-complex (blauw) ‘omarmt’ het gids-RNA (geel) en doel-DNA (rood) (afb: Bang Wong)

Onderzoekers op het gebied van menselijk erfgoed hebben onlangs in Washington afgesproken de nieuwe bewerkings-technieken voor het genoom voorlopig niet toe te passen op menselijke geslachtscellen of embryo’s die zijn bedoeld voor de voortplanting. Het gaat dan vooral om de CRISPR/Cas9-techniek waarmee het DNA vrij nauwkeurig kan worden ‘geredigeerd’. Onlangs werd er door verschillende, vooral Amerikaanse, onderzoekers opgeroepen tot de instelling van een moratorium, een pas op de plaats, bij dit onderzoek, onder meer naar aanleiding van Chinees onderzoek aan menselijke embryo’s. Overigens mocht de overeenstemming geen moratorium genoemd worden.
Lees verder →

Levercellen in lab gekweekt

Geplaatst op 27 november 2015 door arno s

Beantwoorden

Fluorescerende levercellen uit kweek (foto: Yaakov Nahmias)

Onderzoekers van de Hebreeuwse universiteit in Jeruzalem hebben een nieuwe techniek ontwikkeld om (werkende) menselijke levercellen in het lab te kweken. Dat geeft natuurlijk weer voeding aan speculaties over kweekorganen ter vervanging van zieke of anderszins aangetaste levers.
Lees verder →

Biologen kweken wormen met ‘verkeerde’ koppen

Geplaatst op 25 november 2015 door arno s

Beantwoorden

Linksboven de Girardia dorotocephala. Onder de koppen van de ‘geëlektrificeerde’ Girardia dorotocephala-wormen

Onderzoekers van de Amerikaanse Tufts-universiteit hebben platwormen gekweekt met de koppen (en hersens) van een aanverwante soort zonder aan de genetica te hebben gesleuteld. Strikt genomen zou dit bericht dan ook niet in dit blog mogen verschijnen, maar de genetica wordt niet alleen bepaald door de basevolgorde op het DNA-molecuul. Ze manipuleerden de bioelektrische netwerken in de wormen in wording om hun resultaat te bereiken. De resultaten van dit onderzoek zouden behulpzaam kunnen zijn bij het verklaren en, uiteindelijk, voorkomen van geboorteafwijkingen, denken de onderzoekers. Lees verder →

Resistente malariamuggen wapen in strijd tegen malaria

Geplaatst op 24 november 2015 door arno s

Beantwoorden

Plaatsen waar de ingeplante antilichaamgenen actief zijn lichten blauw op in de muggen (afb: Science)

Resistent gemaakte malariamuggen zouden een wapen in de strijd tegen malaria moeten zijn, zo bedachten onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Notre Dame in South Bend (VS). Daarbij gebruikten ze een relatief nieuwe techniek om het gen zo snel mogelijk en compleet door te geven aan de volgende generaties. Een enkele mug met een parasietblokkerend gen (de parasieten gaan niet dood) is dan genoeg om, in theorie, dat gen in een seizoen door de hele populatie te verspreiden. Voorlopig staat deze techniek, gendruk (gene drive in het Engels), nog erg ter discussie, zodat veldproeven nog moeten wachten. Lees verder →

Model gebouwd om gedrag van DNA te simuleren

Geplaatst op 18 november 2015 door arno s

Beantwoorden

In het Supercomputercentrum in Barcelona is, in samenwerking met labs in de VS en Groot-Brittannië, een simulatiemethode ontwikkeld, parmbsc1, om met, volgens de ontwikkelaars ongeëvenaarde precisie, structurele veranderingen in of de wisselwerking van DNA met eiwitten en medicijnen te verbeelden. Dat kan handig zijn als iets experimenteel moeilijk is uit te voeren, maar het is natuurlijk wel de vraag wat de waarde van de uitkomst van zo’n simulatie dan is. Lees verder →

CRISPR-Cas9-methode zou geen genetische manipulatie zijn

Geplaatst op 17 november 2015 door arno s

Beantwoorden

De ‘steen des aanstoots’: een plant uit het Aradopsis-geslacht waartoe onder meer de zandraket behoort (foto: Stefan Jansson)

We hebben het hier vaker gehad over de van bacteriën geleende CRISPR-Cas9-methode om heel precies DNA te bewerken. Dat lijkt me genetische verandering of, zo je wilt, manipulatie, maar nu heeft de Zweedse Landbouwraad anders beslist: met CRISPR-Cas9-methode bewerkte organismen vallen niet per se onder de genetisch veranderde organismen. Dat is niet onbelangrijk, omdat de EU nogal terughoudend is bij het toelaten van genetisch gemanipuleerde planten. Mij lijkt het een strijd tussen haarklovende rechtsgeleerden. Het is duidelijk dat hier op een niet natuurlijke manier wordt gesleuteld aan het genoom, toch? De Landbouwraad boog zich over de zaak naar aanleiding van vragen van onderzoekers van de universiteiten Umeå en Uppsala. Lees verder →

Planten resistent te maken met bacterieel afweersysteem

Geplaatst op 11 november 2015 door arno s

Beantwoorden

De appelmozaïekziekte wordt door virussen veroorzaakt

Er wordt heel wat genetisch sleutelwerk verricht om planten resistent te maken tegen allerlei dreigingen. Nu lijken onderzoekers van de Koning Abdoela-universiteit in Saoedi-Arabië. Ze leenden daartoe een bacterieel afweersysteem, het inmiddels befaamde Cas9-enzym, en plantten het bijbehorende gen over in het genoom van een tabaksplant (zou niet mijn eerste zorg zijn). Daarmee zouden de planten ongevoelig worden voor virusaanvallen. Lees verder →

‘Gigantische’ fullereenster maakt ebola het leven zuur

Geplaatst op 10 november 2015 door arno s

Beantwoorden

De ‘fullereenster’ met op de achtergrond het ebola-virus (afb: N. Martín & B. Illescas UCM)

Een ‘groot’ molecuul, bestaand uit 13 fullerenen (voetbalmoleculen of buckyballen) zou wellicht in staat zijn het ebola-virus te blokkeren door de receptor van cellen te blokkeren waarop het virus aangrijpt. Voorlopig is het idee van de onderzoekers van de universiteit van Complutense alleen nog maar in glas uitgeprobeerd (in vitro). Lees verder →

Waarom sommige genen erg actief zijn

Geplaatst op 8 november 2015 door arno s

Beantwoorden

Het genoom plus ‘verpakking’ vormen samen het chromatine

DNA zit met zijn bijna 2 m lengte opgepropt in een kern met een afmeting van 0,01 mm. Om het molecuul zit nog eens een verpakking van eiwitten (histonen). Die histonen zijn de bouwstenen van de verpakking en worden nucleosomen genoemd. Die verpakking beschermt het DNA, maar maakt het molecuul ook onafleesbaar en zoals we allemaal van de middelbare school weten moet DNA kunnen worden afgelezen om eiwitten te kunnen aanmaken in de ribosomen. Er moet dus iets gebeuren om een stukje DNA ‘bloot’ te leggen. Hoe cellen het fiksen om het juiste stukje DNA, waarvan het begin wordt aangegeven door een promotor (een stukje DNA), af te lezen is nauwelijks bekend. Zwitserse onderzoekers ontdekten dat de promotors konden worden onderscheiden in twee soorten, afhankelijk van de nucleosoomstabiliteit. Als de aanpalende nucelosomen instabiel waren, dan bleken de daarbij behorende genen akelig actief te zijn zoals die welke betrokken zijn bij celgroei en -deling. Stabiele nucleosomen schermen genen af die minder actief zijn. Lees verder →