Ruggenmerg in het lab gemaakt

Ruggenmerg uit kweek

Doorsnee van de kweekruggenmerg. Groen zijn de cellen van de neurale plaat, wit de motorneuronen en rood de interneuronen (afb: TU Dresden)

Onderzoekers rond Andrea Meinhardt van de technische universiteit Dresden schijnen er in geslaagd te zijn een ruggenmerg van muizen te kweken in het lab. Ze pasten daartoe een techniek aan, de zelfgerichte morfogenese, die was ontdekt door de, inmiddels overleden, Japanner Yoshiki Sasai. De kweekruggenmerg is echter nog verre van therapeutisch gebruik. Lees verder

SIgnaaleiwit wezenlijk voor reprogrammering cel

Goltz-Gorlitz-syndroom

Huidafwijkingen maar ook misvormde handen en voeten zijn kenmerken van het Goltz-Gorlin-syndroom

Het lijkt er op dat ‘we’ steeds dichter in de buurt komen van een rechttoe-rechtaanproces dat via reprogrammering uit functionele cellen stamcellen maakt. Onderzoekers van de universiteit van Californië in San Diego denken dat een signaaleiwit wezenlijk is voor de herprogrammering. Uitgaande van deze stamcellen zouden ziektes behandeld kunnen worden waarbij cellen beschadigd of verloren zijn gegaan of zelfs geheel nieuwe organen worden gekweekt. Veel daarvan is overigens nog verre (?) toekomstmuziek. Het onderzoeksresultaat schijnt ook uitzicht te geven op een therapie tegen kanker (maar dat wordt tegenwoordig wat al te snel gezegd).
Lees verder

Pluripotente stamcellen net zo goed als gekloonde

Productiememthoden stamcellen

De kloonmethode (boven in bovenste plaatje) of de genetische reprogrammering leveren even goede (of even slechte) stamcellen op (afb: Cell)

Embryonale stamcellen, in feite gekloonde cellen, zijn net zo goed of slecht als pluripotente stamcellen, bleek uit onderzoek van, onder veel meer, Dieter Egli van de Newyorkse stamcelstichting NYSCF). Pluripotente stamcellen zijn in principe makkelijker te maken en er kleven geen of weinig ethische nadelen aan, maar ze hielden altijd een geur van bederf rond zich. Therapieën met pluripotente stamcellen zouden kunnen leiden tot kanker of ander ongerief doordat die kwalijke mutaties vertoonden na reprogrammering uit volwassen cellen. De uitkomst van het onderzoek is in die zin ook opmerkelijk omdat Egli altijd een groot voorstander van embryonale stamcellen is geweest. “Ik weet niet wat dat gaat betekenen voor embyonale-stamcelprogramma”, zei hij op een bijeenkomst van zijn stichting op 22 oktober. Lees verder

Onderzoekers ‘redigeren’ bloedstamcellen

CCR5

CCR5 (afb: Wiki Commons)

Onderzoekers van, onder meer, het stamcelinstituut van de Harvard-universiteit zouden voor het eerst de CRISPR-Cas9-techniek hebben gebruikt om het DNA van bloedstamcellen en afweercellen te redigeren. Ze deden dat om het HI-virus, dat AIDS veroorzaakt, onmogelijk te maken het afweersysteem te ruïneren. De onderzoekers houden wat betreft de waarde van hun methode om de schade van HIV te pareren nog een slag om de arm. Lees verder

Ontstekingseiwit speelt rol ontwikkeling bloedstamcellen

zebravisjesOnderzoekers van de universiteit van Californië in San Diego hebben ontdekt dat een eiwit, dat een rol speelt in het het opsporen van ontstekingen,TNFα, ook een rol speelt bij de ontwikkeling van bloedstamcellen gedurende de embryonale ontwikkeling. Kennis die van pas kan komen om in het lab bloedstamcellen te kweken voor therapeutisch gebruik. e onderzoekers bekeken daarvoor de embryonale ontwikkeling van zebravisjes. Lees verder

Stamcellen ingezet tegen hersenkanker

Gifproducerende stamcellen

Ingekapselde gif producerende stamcellen (blauw) doden resterende kankercellen rond de weggesneden tumor (groen) (foto: Khalid Shah)

Onderzoekers rond Khalid Shah van het stamcelinstituut van de Harvard-universiteit (VS) hebben genetisch veranderde stamcellen ingezet om hersentumoren te lijf te gaan. De stamcellen waren genetisch zo veranderd dat ze kankercellen dodende gifstoffen produceerden, waar ze zelf geen last van hadden. De gifstoffen belagen alleen cellen die door bepaalde moleculen op het membraan kenbaar zijn als kankercellen. In muizenhersens werkte het. Lees verder

Huidcellen direct omgezet in hersencellen

Andrew Yoo (Washington-universiteit)

Andrew Yoo (l), Michelle Richner en Matheus Victor

Onderzoekers van de Washington-universiteit in St. Louis (VS) zijn er in geslaagd  huidcellen direct om te zetten in hersencellen. Dat is al eerder gebeurd, maar daarbij werden de huidcellen eerst omgevormd tot (pluripotente) stamcellen. Met deze nieuwe techniek zou de omvorming een veel hogere opbrengst opleveren. De onderzoekers denken op deze manier ook heel gericht andere type hersencellen te kunnen maken.
Lees verder

Stamcellen in slokdarm ontdekt

Epitheelstamcellen

De wand van de slokdarm blijkt epitheelstamcellen (blauw) te bevatten (afb: Cell)

Onderzoekers van de universiteit van Pittsburgh (VS) hebben stamcellen ontdekt in de slokdarm. Tot nu toe werd aangenomen dat die daar niet te vinden zouden zijn. De ontdekking (is een pdf-document) zou gevolgen kunnen hebben voor het bestrijden van slokdarmkanker of de Barrett-slokdarm, waarbij de slokdarmwandcellen veranderen in cellen die lijken op maag- en darmwandcellen. Lees verder

Stamceltherapie verbetert zicht slechtzienden

Stamcelogen

Na het inspuiten van uit stamcellen gekweekte epitheelcellen in de ogen, bleek het zicht vaak verbeterd (foto: Dan McCoy/Getty)

Het lijkt er op of er, dankzij de vorderingen van de synthetische biologie, steeds meer succes te melden valt op het gebied van blindheid en slechtziendheid. Begin dit jaar bleek een gentherapie al een positieve werking te hebben op een patiënt met maculadegeneratie. Nu is bekend gemaakt dat 18 patiënten met een teruglopend gezichtsvermogen baat hebben gehad bij een stamceltherapie. Een van de patiënten heeft genoeg zicht om weer te kunnen paardrijden en een vrouw die bij de oogarts geen letters kon onderscheiden op de letterkaart, ziet na de operatie de eerste vier rijen. Het lijkt er op dat de behandeling aanslaat (tot 3 jaar na de operatie). Of dat ook op de langere duur het geval is moet worden afgewacht. Lees verder

Gentherapie schijnt suikerzieke muizen te helpen

Geïmplanteerde beta-cellen

De geïmplanteerde beta-cellen in de muis gingen na twee weken bij stijging van de suikerspiegel insuline (groen) produceren (foto: Douglas Melton)

Voor suikerziekte, waarbij de alvleesklier van de patiënt geen of onvoldoende insuline aanmaakt, zijn al verschillende oplossingen bedacht. Normaal is dat de patiënt zich ‘bedient’ van de insulinespuit. Daar valt goed mee te leven, maar het zou toch mooi zijn als alles weer normaal zou worden. Die kans op een normaal leven groeit na de geslaagde gentherapie waarbij muizen, menselijke, beta-cellen kregen geïmplanteerd, die netjes insuline gingen produceren en de muis suikerpatiënt af was. Lees verder