Compact CRISPR-systeem maakt zou genbewerking in het lijf beter mogelijk maken

Geplaatst op door
Beantwoorden
Al3Cas12f

Het compacte ‘knipenzym’ Al3Cas12f zou genoombewerking ‘normaler’ maken (afb: David Taylor et al./Nature Structural & Molecular Biology)

Onderzoekers rond David Taylor van de universiteit van Texas hebben een compacte CRISPR-genbewerkingssysteem ontdekt dat gerichte toediening in het menselijk lichaam mogelijk zou kunnen maken. Ze denken dat dit een belangrijke stap op weg naar een breder klinisch gebruik van deze techniek. Ze kwamen uit bij het natuurlijke knipenzym Al3Cas12f, dat klein genoeg is om te worden vervoerd door (onwerkzaam gemaakt) virussen, een een veelgebruikte techniek om het CRISPR-gereedschap de cellen binnen te loodsen. Vervolgens ontwikkelden ze een verbeterde versie die de genbewerkingsprestaties in menselijke cellen aanzienlijk zou hebben verbeterd. Lees verder →

Ledematen van salamanders groeien weer aan door zuurstofarme omgeving

Geplaatst op door
Beantwoorden
Ledemaatherstel

Zouden bij mens en andere zoogdieren de ledematen ook weer aangroeien als je ter plekke van de verwonding het zuurstofgehalte verlaagde (en omgekeerd bij kikkers en andere amfibieën)? (afb: Can Aztekin et al./Science)

Sommige dieren, zoals salamanders, watersalamanders, octopussen of krabben, kunnen een afgehakt ledemaat binnen enkele weken of maanden weer laten teruggroeien, maar zoogdieren kunnen dat maar in beperkte mate. Dat schijnt te maken te hebben met het aanmaken van eiwitten die zorgen dat op de verwonde plek het zuurstofgehalte wordt verlaagd, anders dan bij zoogdieren. Onderzoekers zien al weer mogelijkheden. Vraag is natuurlijk waardoor dat verschil gaandeweg de evolutie is ontstaan. Lees verder →

Vrouw vrijwel genezen van drie autoimmuunziektes door CAR-T-therapie

Geplaatst op door
Beantwoorden
B-cellen en antilichamen

B-cellen maken antilichamen aan in reactie op ziekteverwekkers (afb: Zeneca.nl)

Een 47-jarige vrouw in Duitsland met drie autoimmuunziektes, die tot de jongste behandeling onbehandelbaar bleek, is door immuunbehandeling CAR-T (gericht op CD19, een eiwit op de B-cellen)) weer een vrijwel normaal leven te hebben gekregen. Bij de drie autoimmuunziektes – autoimmuun hemolytische anemie (AIHA), immuun trombocytopenie (ITP) en antifosfolipidensyndroom (APS) – vallen bepaalde afweercellen, de  B-cellen, eigen weefselcellen aan. In ander onderzoek was al gebleken dat de CAR-T-behandeling die B-cellen weer op het rechte pad kon krijgen. Lees verder →

Verandering van een DNA-letter maakt vrouwtjesmuis mannetje

Geplaatst op door
Beantwoorden

Geslachtverandering

Door slechts een DNA-letter te veranderen krijgen vrouwtjesmuisjes mannelijke geslachtsklieren zoals baarmoeder en zaadballen. WT staat voor wild type, bp voor basepaar (afb: Nitzan Gonen et al./Nature Communications)

Onderzoeksters van, onder meer, de Bar-Ilan-universiteit hebben ontdekt dat het veranderen van slechts één letter (nucleotide) in DNA de geslachtsontwikkeling bij muisjes volledig kan veranderen. Door één nucleotide in te voegen in een niet-coderend regulerend deel van het DNA van XX-muisjes, die normaal gesproken vrouwtjes zijn, kregen de diertjes testikels en mannelijke geslachtsorganen. Lees verder →

Muisjes blijken niet eindeloos te klonen

Geplaatst op door
Beantwoorden
Dolly opgezet

Dolly opgezet (afb: WikiMedia Commons)

Na Dolly dat als eerste dier een kloon was van een ander schaap, zijn er heel wat dieren gekloond. In theorie zou je daarmee een 1 op 1-kopie krijgen van het oorspronkelijke gekloonde wezen, maar dat blijkt niet waar te zijn. Na twintig jaar een muisje zo’n 58 keer in serie gekloond te hebben (in 30 000 pogingen) blijkt het resultaat (de kloon) zo ‘ontaard’ te zijn dat die geen nageslacht meer kon krijgen. Lees verder →

‘Trojaans paard’ gebruikt om heftige hersenkanker te bestrijden

Geplaatst op door
Beantwoorden
structuur van ferritine

De structuur van ferritine (afb: WikiMedia Commons)

Taiwanese wetenschappers denken een ‘Trojaans paard’ te hebben ontwikkeld om de agressieve hersenkanker, een glioblastoom, te bestrijden. Daarbij wordt een belangrijk onderdeel van deze beschermende micro-omgeving van de tumor, kankerverwekkende fibroblasten, onschadelijk gemaakt. Bij muisjes met hersenkanker scheen de aanpak (enig) succes te hebben. Lees verder →

CRISPR verandert met hulp van gids-RNA genactiviteit

Geplaatst op door
Beantwoorden
Het eiwitcomplex voor verandering genexpressie

Het eiwitcomplex voor verandering genexpressie met de plaatsen van het dCas12f-eiwit en de σ-factoren (afb: Leifu Chang et al./Nature)

In twee aparte, elkaar aanvullende artikelen*) doen onderzoekers verslag van een genbewerkingssysteem dat genen kan (de)activeren. Dit biedt een voordeel ten opzichte van bestaande CRISPR-genbewerkingssystemen die alleen DNA bewerken. Gekeken werd naar de biologische functie van het systeem en naar het achterliggende moleculaire mechanisme. Overigens lijkt het niet de eerste keer dat dat is gelukt. Lees verder →

T-cellen in lijf omgezet in CAR-T-cellen

Geplaatst op door
Beantwoorden

CAR-T-cellen vallen kankercel aan

CAR-T-cellen (blauw) vallen kankercel aan (afb: SKI)

Onderzoekers rond Justin Eyquem van de universiteit van Californië in San Francisco hebben een manier ontwikkeld om T-cellen (een type afweercellen) in het lichaam (in dit geval van muisjes) om te zetten in CAR-T-cellen die daarmee extra aangezet worden om kankercellen op te ruimen. Nu worden die T-cellen bij die behandeling eerst verzameld uit het bloed van de patiënt en later weer toegediend nadat ze zijn voorzien van een extra receptor (de R van CAR). Deze aanpak zou de behandeling mogelijk zowel veiliger als goedkoper kunnen maken. Lees verder →

FLAV-27 remt Alzheimer in proefdieren de goede kant op

Geplaatst op door
Beantwoorden
FLAV-27 remt Alzheimer

FLAV-27 verandert het epigenoom bij Alzheimerproefdiertjes de goede kant op (afb: Aina Bellver et al./Cell Molecular Therapy)

Onderzoekersters zouden een verbinding, FLAV-27 gedoopt, hebben ontdekt die het epigenoom (welk gen is actief en welk niet) zou herprogrammeren. Die behandeling zou in proeven met dieren die een vorm van Alzheimer hadden effectief zijn gebleken. Een volgende losse flodder in de eeuwigdurende zoektocht naar een effectief middel tegen Alzheimer of een methode die hout snijdt? Lees verder →