We dachten dat we alles van het DNA af wisten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten (afb: Omar Khan et al./Science)

Tja, het DNA, ons genoom, zou de blauwdruk van het leven zijn en als we dat eenmaal hebben ontcijferd wisten we hoe het leven in elkaar steekt. Vergeet het maar. DNA codeert voor een klein deel (2%) voor eiwitten, de werkpaarden van het leven, maar gaandeweg bleek die ’troep’ waar de rest van ons DNA uit bestaat helemaal niet zo’n rotzooi en wel degelijk van belang voor het systeem dat we leven noemen. Nu blijkt dat dat DNA ook codeert voor zo’n 1700 peptiden (korte eiwitten). Waarvoor die dienen is onduidelijk. Hoezo alles? Lees verder

Transcriptoom cellen uitlezen zonder cellen te doden

Exosomen (vesikels)

Cellen gebruiken vesikels voor een groot aantal taken

Om genetische processen in cellen te onderzoeken, moesten deze voorheen worden vernietigd. Dit maakte het onmogelijk om processen over langere perioden te observeren. Onderzoekers van de technische universiteit München (TUM) en het Helmholtzcentrum in München hebben nu een nieuwe methode ontwikkeld om genetische informatie uit levende cellen te verkrijgen zonder die te hoeven doden. Die maakt bijvoorbeeld een betere controle mogelijk van stamcellen voor therapieën of van de effecten van geneesmiddelen in cellen. Lees verder

Nieuwe methode zou complexe bewerkingen DNA kunnen uitvoeren

Bin Liu

Bin Lui (afb: univ. van Ohio)

Een nieuwe technologie zou het mogelijk maken om een ​​groot DNA-segment in een genoom in te voegen, waardoor gentherapie mogelijk kan worden uitgebreid van het verwijderen van ziekteverwekkende mutaties naar het vervangen van een volledig gen, aldus wetenschappers. Volgens de onderzoekers is hun nieuwe aanpak voortgebouwd op de priembewerking door DNA in te voegen dat zich aan het genoom hecht via een reeks overlappende delen. Deze methode, die ze een priemassemblage-aanpak noemen, voorkomt het probleem van een dubbelstrengsbreuk in het donor-DNA die gevaarlijk kan zijn en het eind van de cellen kan betekenen. Lees verder

Weer een truc bedacht om geheugen te herstellen bij Alzheimermuisjes

Mikrogliacel

Mikrogliacel repareert een bloedvaatje in de hersens (foto: neoweb.nl)

Er schijnen steeds weer opbeurende berichten te verschijnen, waarbij verschijnselen die zich voordoen bij de ziekte van Alzheimer te onderdrukken of terug te draaien. Nu lijkt het PTP1B-gen, of althans het daarmee aangemaakte eiwit, de ‘boosdoener’. Bij Alzheimermuisjes verbeterde het blokkeren van dat gen het geheugen en hielp het afweercellen in de hersenen om schadelijke eiwitophopingen op te ruimen. Omdat PTP1B ook in verband wordt gebracht met suikerziekte en zwaarlijvigheid – beide risicofactoren voor Alzheimer – zou het een bredere behandelingsstrategie kunnen bieden, stellen de onderzoekers. Lees verder

CAR T-stamcelgeheugencellen maken abrupt eind aan kankercellen

TSCM-cel voor CAR-T-therapie

Een bepaald type T-stamcellen zouden kanker met de CAR-T-behandeling geheel doen verdwijnen zonder voorafgaande chemo (afb: Luca Gattinoni et al./Cell)

CAR-T-stamcelgeheu-gencellen (TSCM’s) zijn zelfvernieuwend, hebben een lange overlevingscapaciteit en kunnen sterke antitumorreacties genereren. Daarom zijn ze veelbelovende kandidaten voor de volgende generatie CAR-T-celtherapieën. Tot nu toe ontbrak bewijs voor hun werkzaamheid bij mensen. Een groep onderzoekers onder leiding van Luca Gattinoni van het Leibnizinstituut voor Immunotherapie (LIT) en James Kochenderfer van het Amerikaanse kankerinstituut meldt nu dat CAR-T-cellen met een TSCM-fenotype veilig en goed verdraagbaar waren in een vroege klinische studie. Bovendien induceerden ze complete tumorregressie bij lage doses, zonder voorafgaande chemo. Lees verder

DNA-pionier J. Craig Venter overlijdt

J. Craig Venter

J. Craig Venter

John Craig Venter, die mede de eerste versie van het menselijk genoom in kaart bracht en wetenschappers hielp begrijpen hoe genen ons leven vormgeven, is woensdag overleden. Hij werd 79 jaar. Het overlijden van Venter werd bekendgemaakt door het J. Craig Venterinstituut, een onderzoeksgroep voor genomie met dat door hem is opgericht. Het instituut meldde dat hij in San Diego overleed na een ziekenhuisopname vanwege bijwerkingen van een recente kankerbehandeling. Lees verder

Mini-antilichamen reactiveren mutanten van ‘antikankergen’ p53

Voorbeeld van een DARPin

Een voorbeeld van zo’n DARPin (afb: Dötschlab)

Het eiwit p53 is in veel kankercellen gemuteerd, waardoor het zijn beschermende functie tegen tumorvorming niet meer kan uitoefenen. Wetenschappers van de Goethe-universiteit in Frankfurt en de universiteiten van Marburg, Keulen en Zürich zouden er nu in geslaagd zijn een type mini-antilichaam (zogeheten DARPins) te ontwikkelen dat de antikankerfunctionaliteit van p53 herstelt. In het lab lukte dat, althans. Lees verder

Genoombewerkers willen DNA maken dat ziektevrij en verder ook ‘super is’

Jiankui He bewerkt genoom ivf-tweeling

Genoomonderzoeker Jiankui He van de universiteit van Shenshen (afb: MIT Technology News)

Het bewerken van het genoom van mensen om van erfelijke ziektes te bevrijden is al niet zo bijzonder meer, maar er zijn mensen die verder willen gaan: genomen te fabriceren die geheel vrij zijn van ziektes en mensen opleveren die in vele opzichten super zijn. De nieuwe doctores Frankenstein hebben er inmiddels de middelen voor en het is makkelijker te sleutelen aan het genoom van een paar cellen (embryo) dan aan de biljoenen cellen in een geboren mens, redeneren de moderne Frankensteins. Volgens diverse commentatoren is deze recente bedrijvigheid gestoeld op de fixatie van veel techbazen met het eeuwige leven. Lees verder

Methyleringspatroon gebruikt om kankercellen te onderscheiden van gezonde cellen

ThermoCas9 voor en na het knippen van DNA

ThermoCas9 voor en na het knippen van DNA (afb: John van der Oost et al./Nature)

Kankercellen zijn meesters in zichzelf verstoppen, maar verraden zich soms door subtiele chemische verschillen met gezonde cellen. Wageningse onderzoekers hebben nu, samen met Amerikaanse collega’s, een manier gevonden om dat verschil uit in methylering van genen uit te buiten om kankercellen te onderscheiden van gezonde cellen. Ze gebruikten daarvoor een pas ontdekte bacteriële CRISPR. Lees verder

Blokkeren eiwit Ant2 zou afweer tegen kanker versterken

Menselijke T-cel

Menselijke T-cel (afb: WikiMedia Commons)

Ik heb al vaker gezegd dat het er op lijkt dat er dagelijks nieuwe methoden zijn gevonden om kanker te bestrijden, maar voorlopig is de diagnose kanker nog steeds geen bericht ter kennisneming. Nu zouden onderzoekers hebben ontdekt dat het blokkeren van het eiwit Ant2, het afweersysteem extra aanzet in de strijd tegen kanker cellen. Daardoor zouden de afweercellen gedwongen worden de manier waarop ze energie genereren opnieuw te bedraden. Dat zou ze krachtiger, veerkrachtiger en effectiever maken in het vinden en vernietigen van kankercellen. Lees verder