Afdrukken organen dichterbij

Orgaanafdrukker

De orgaanafdrukker (filmbeeld: the Guardian)

Al een tijdje proberen onderzoekers organen te fabriceren, maar dat is toch niet echt simpel. Organen bestaan meestal uit diverse typen cellen en dat compliceert de zaak ernstig. Ook de vorm van het orgaan kan een probleem worden. Ik heb, toen ik een klein jongetje was, breien geleerd van mijn moeder, maar zei moest opzetten en afhechten. Ik kon alleen eindeloos doorbreien (dassen van honderden meters, als ik genoeg wol had gehad). De 3d-printer lijkt een uitkomst. Daarmee heb je de vorm in de hand, maar kun je ook de ruimtes voor andere weefsels creëren, zoals bloedvaten. Het lijkt er op dat Amerikaanse en Australische onderzoekers nu een belangrijke stap hebben gezet op weg naar de verwezenlijking van dat ideaal. Kennelijk hebben die een oplossing gevonden voor de vorming van bloedvaten in een ‘gedrukt’ orgaan.

Lees verder

Rode bloedcellen als vrachtwagens in ons lijf

Rode bloedlichaampjes

Rode bloedlichaampjes kunnen meer dan zuurstof vervoeren (afb: Science)

Rode bloedlichaampjes leveren zuurstof af in ons lichaam. Ze komen in nagenoeg elke uithoek daarvan. Zuurstof is onontbeerlijk voor ons voortbestaan, maar de bloedcellen zouden ook andere dingen kunnen vervoeren, bedachten onderzoekers van het MIT in Cambridge (VS), door er ‘plakkerige’ eiwitten aan vast te maken waar dan geneeskrachtige moleculen aan kunnen worden geplakt. Al jaren wordt er onderzoek gedaan naar de gedoseerde afgifte van medicijnen met hulp van microvrachtwagens van, bijvoorbeeld, DNA-materiaal, maar waarom iets maken als het er al is? Lees verder

Stamcellen lijken ruim voorhanden maar ook gevaarlijk

Volwassen stamcellen

Ons lijf bevat overal volwassen stamcellen

Stamcellen zijn de alleskunners die in medische kringen voor grote ophef en opwinding zorgen, omdat die zich kunnen ontwikkelen tot elk type cel en daarmee van zeer grote therapeutische waarde zouden kunnen zijn, maar er zijn stamcellen en stamcellen. We weten echter nog maar weinig af van die magische cellen, zo blijkt uit een overzichtsartikel in Faseb, het wetenschappelijk tijdschrift van de Amerikaanse vereniging van experimentele biologie van, onder meer, de universiteit van Texas. Embryonale en kunstmatige geproduceerde pluripotente stamcellen zouden niet de enige cellenbron hoeven zijn die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling de gedifferentieerde cellen. Volgens de auteurs van het artikel zijn volwassen pluripotente (=veelkunnende) stamcellen in het hele lichaam aanwezig. Die kunnen zich omvormen tot elk type cel, vooropgesteld dat ze de juiste ‘instructies’ krijgen. Dat zou betekenen dat we helemaal niet zoveel moeite hoeven doen om omnipotente (=alleskunnende) stamcellen te kweken. Die adulte stamcellen zouden echter ook een rol spelen bij het ontstaan van kanker. Lees verder

‘Zure stamcellen’ zou fabeltje/vergissing zijn

Teruhiko Wakayama (RIKEN)

Teruhiko Wakayama van het RIKEN-instituut voor ontwikkelingsbiologie

Dat er in Japan ooit volwassen cellen zijn geherpro-grammeerd tot stamcellen in een zuurbadje, is vermoedelijk een fabeltje. Die stamcellen kwamen hoogstwaarschijnlijk van een andere muis,  zegt Teruhiko Wakayama die direct bij het project betrokken was. Dat zou dan betekenen dat stamcelonderzoekster Haruko Obokata, kortstondig een wereldster, zich in het beste geval gruwelijk vergist heeft. Obokata is steeds blijven volhouden dat de resultaten echt waren en dat haar slordigheden in de Nature-artikelen, die gepubliceerd werden met de onderzoeksresultaten, daar niets aan af deden, ook al heeft ze die artikelen teruggetrokken. Dat zou zijn gebeurd onder grote druk van ongetwijfeld ook haar werkgever, het gerenommeerde RIKEN-instituut. Mede-auteur Wakayama lijkt het verhaal nu definitief ten grave gedragen te hebben. Ten tijde van het onderzoek was hij hoofd van het RIKEN-lab voor ontwikkelingsbiologie waar Obokata werkte. Hij leverde de gebruikte muizen aan en nam ook een aantal STAP-stamcellen in ontvangst om ze op kweek te zetten en uit te testen.
Vanwege alle twijfels heeft Wakayama nu het DNA van die cellen laten onderzoeken bij een ander lab. Daar ontdekten onderzoekers dat het GFP-gen voor groen fluorescerend eiwit, toegevoegd om de cellen te kunnen traceren, bij de STAP-cellen op voorkomt op chromosoom nummer 15, terwijl het bij álle muizen uit Wakayama’s collectie standaard op chromosoom 18 zat. Bij het RIKEN-instituut zijn ze inmiddels ook overtuigd van de ondeugdelijkheid van de experimenten van Obokata. Deze muis zal nog wel een lange staart hebben…

Bron: C2W

De vrije wil zou hersenruis zijn

Vrije wil of willekeur?

Een proefpersoon voor het scherm

De vrije wil, bestaat die eigenlijk wel? Hoe verder we in de moleculaire werkelijkheid van het leven duiken, hoe minder plaats er lijkt te zijn voor begrippen als bewustzijn en vrije wil. Onderzoekers van het centrum voor hersenonderzoek van de universiteit van Californië in Davis denken dat die vrije wil wel eens de elektrische achtergrondruis van de hersens zou kunnen zijn. Lees verder

Eigen hiv-resistente cellen in de maak

HIV

Het hi-virus en rode bloedlichaampjes (de verhoudingen zijn niet helemaal correct)

Je neemt een pluripotente stamcel, verandert het DNA om de cel bestand te maken tegen hiv. Dat was het idee van Yuet Kan van de universiteit van Californië in San Franscisco. Dat redigeren van dat genoom luistert nogal nauw en daarom gebruikte hij het efficiënte hier al vaker ter sprake gebrachte CRISPR-Cas9-systeem. Uit die stamcellen ontstane witte bloedlichaampjes bleken inderdaad hiv-bestendig, maar dé therapie vergt nog wel enig onderzoek. Lees verder

Ook afweer speelt rol bij verbranding lichaamsvet

Dikke man in zwembroekNiet alleen de hersens en hormonen zijn van invloed op de stofwisseling, maar ook het afweersysteem, zo hebben Amerikaanse onderzoeksgroepen ontdekt. Dat systeem activeert bepaalde boodschapperstoffen, die er voor zorgen dat de vetvoorraad vermindert. Althans, dat lukte bij zwaarlijvige muizen, zo blijkt uit een studie van de Harvard-universiteit en van de universiteit van Californië in San Fransisco. Lees verder

Uitlezen DNA gebruikt voor diagnose doodzieke jongen

Joshua Osborne

Joshua Osborne met zijn vader (foto: NYT)

De 14-jarige Joshua Osborn lag in een Amerikaans kinderziekenhuis. Zijn hoofd zwol van de toevloed van hersenvloeistof, maar de artsen hadden geen flauw idee wat daarvan de oorzaak was. Ten einde raad stelden ze de ouders voor een experimentele nieuwe technologie toe te passen om achter de oorzaak te komen. Californische onderzoekers zouden in de hersenvloeistof op zoek gaan naar genetisch materiaal van de mogelijke ziekteverwekker. De onderzoekers van de universiteit van Californië in San Fransisco hadden binnen 48 uur de boosdoener te pakken: een of andere duistere bacterie. Toen die eenmaal ‘geïdentificeerd’ was, was de hersenontsteking met behulp van penicilline binnen een paar dagen genezen. Een nieuwe manier om een diagnose te stellen waar andere methodes hadden gefaald lijkt geboren. Lees verder

Obokata trekt Nature-artikelen terug

Haruko Obokata

Haruko Obokata

De Japanse stamcel-onderzoekster Haruko Obokata heeft er in toegestemd dat de twee gerucht-makende artikelen over een nieuwe, eenvoudige manier om stamcellen te maken (de zogeheten STAP-cellen) in het blad Nature zullen worden teruggetrokken. Bij intern onderzoek van het Riken-instituut, waaraan Obokata verbonden is, is slordigheid en wetenschappelijk wangedrag geconstateerd. Obokata houdt steeds vol dat er niet met de resulaten is gesjoemeld. In het Franse blad Le Monde uit directeur Marc Peschanski van het stamcelintituut  I-Stem in Génopole d’Evry kritiek op het blad. “De voorgestelde techniek is in 15 dagen uit te voeren en het is dus niet erg moeilijk de uitkomsten te verifiëren, maar Nature heeft gekozen voor mediaheisa. Belangrijke tijdschriften als Nature, Cell en Science publiceren onderzoeksresultaten als een evangelie zonder voorzorgsmaatregelen te nemen. Als een onderzoek een spectaculair resultaat oplevert, dan zal dat zeker twee keer overgedaan moeten worden.”

Bron: Le Monde

Proteoom: over onmogelijke genen en genen die ‘zoek’ zijn

ProteoomEen Duitse en een Amerikaanse onderzoeksgroep hebben alle gegevens van eiwitten die in mensen hun levensvatbare werk doen in kaart gebracht. Er ontbreken er nog wel een paar. Zo’n 90% van de menselijke eiwitten, tezamen het proteoom genoemd, zouden in die twee ‘catalogi’ staan. Opmerkelijk is dat enkele eiwitten door genen worden gecodeerd die er niet zouden mogen zijn en andere volledig ontbreken. Het is hier al vaker gezegd: het leven blijft verbazen. Lees verder