‘Taal’ van afweercellen ontcijferd (?)

Steen van Rosetta

De analyse van de specificiteit van T-cellen, lijkt op het ontcijferen van de ’tekeningetjes’ op de steen van Rosetta

Ons afweersysteem is een lerend systeem. Gaandeweg leert het nieuwe bedreigers te herkennen en vervolgens onschadelijk te maken. Daardoor onstaan er vele verschillende afweercellen (T- en B-cellen) met elk hun eigen receptor voor hun eigen specifieke bedreiger. Onderzoekers hebben nu uitgepuzzeld hoe die afzonderlijke ‘identiteiten’ eruit zien of anders, poëtischer gesteld: ze hebben de taal van de afweercellen ontcijferd.
Lees verder

Een kreupel virus als bestrijder alvleesklierkanker (?)

Alvleesklier

a. galwegen van de lever b. galblaas c. afvoerkanaaltje galblaas d. grote galblaas e. alvleesklier f. afvoerkanaaltje alvleesklier g. papil van Vater h. twaalfvingerige darm (illustratie: KWF)

Onderzoekers van het Franse instituut Inserm in Toulouse zeggen in het lab bij kweken en proefdieren goede resultaten te hebben bereikt met het inzetten van een virus bij het bestrijden van alvleesklierkanker, een kankertype dat nog steeds vrijwel ongeneesbaar is. Binnen vijf jaar na diagnose is 98% van de patiënten overleden. Inserm hoopt gauw met klinische proeven te kunnen beginnen.
Lees verder

Vreemde aminozuren veiligheidsklep gentech

Niet-natuurlijk aminozuur

Church gebruikte L-4,4′-bifenylalanine als extra, niet-natuurlijk aminozuur.

Alle eiwitten in het leven zijn opgebouwd uit 20 verschillende aminozuren. Niet meer dan dat. Bij genetische manipulatie ontstaat altijd de mogelijkheid dat die veranderde of nieuwe organismen ‘rare’ dingen gaan doen. In de jaren 70 en 80 woedden daar heftige discussies over. Als je nu zorgt dat die nieuwe organismen gebruik maken van andere dan de natuurlijke 20, dan heb je een prima veiligheidsklep tegen mogelijke genetische miskleunen, dacht de bekend synthetisch bioloog George Church van de Harvard-universiteit en verbouwde op die manier een Escherichia coli-bacterie. Zo’n bacterie overleeft niet in een natuurlijke omgeving, omdat de voor het beestje noodzakelijk aminozuren daar niet voorkomen.
Lees verder

Antilichamen houden (mogelijk) bloedvatvorming tegen

bloedvatcellen in kweek

Rechts bloedvatcellen (endotheelcellen) in kweek die groeien op eiwitten die normaal in bloedvaten voorkomen. Links het resultaat als daar de synthetische antilichamen aan werden toegevoegd (foto: univ.van Aarhus)

In de universiteit van Aarhus (Den) hebben onderzoekers tien nieuwe antilichamen gefabriceerd die de vorming van nieuwe bloedvaten tegenhoudt. Die antilichamen zouden dienstig kunnen zijn tegen kanker doordat ze de bloedvatvorming bij tumoren zou kunnen tegenhouden, waardoor de kankercellen voedsel en zuurstof wordt onthouden en gedoemd zijn te sterven. Enkele van die antilichamen zijn beproefd op muizen en die bleken de groei van kwaadaardige tumoren te stoppen. Lees verder

Cellen ‘praten’ met elkaar

Celdifferentiëring

Blauw gekleurde celuitlopers dragen op hun punten roodgekleurde Wnt-eiwitten. De contacten zijn geel. (Afb: Eliana Stanganello en Steffen Scholpp)

Cellen in een embryo zijn in den beginne allemaal dezelfde. Na enkele delingen treedt er celdifferentiëring op. Hoe ‘weten’ cellen tot wat voor een soort cellen ze zich moeten ontwikkelen, is dan de grote vraag. Het schijnt dat cellen elkaar signalen geven via boodschappers, Wnt-eiwitten, die de cel doorgeven waar die zich bevindt in de cellenverzameling en daarmee tot wat voor een type cel die zich dient te ontwikkelen. Onderzoekers van Karlsruher instituut voor technologie (KIT) zijn erachter gekomen dat die boodschappers zich via draadachtige celuitlopers verplaatsen. Ze deden hun onderzoek aan zebravisjes en kweken van mensencellen. Lees verder

Werkende menselijke spieren gekweekt

Skeletspieren

Ingekleurde microscoopopname van gekweekte menselijke spieren. Met rood zijn de eiwitten aangeduid die horen bij functionerende mensenspieren (foto: Nenad Bursac, Duke-universiteit)

Het gaat er op lijken dat onderzoekers het kweken van ingewikkelder celsystemen, zoals organen, zo langzamerhand een beetje in de vingers gaan krijgen. Onlangs maakten onderzoekers bekend een functionerend stukje menselijke darm te hebben gekweekt (in muizen). Nu maken wetenschappers van de Amerikaanse Duke-universiteit bekend skeletspieren te hebben gekweekt, die het nog doen ook. Voorlopig zijn dit soort weefselkweken veelal nog niet geschikt voor transplantatie, maar bij medicijnonderzoek kunnen die toch goede diensten bewijzen.
Lees verder

Menselijke darm in muis gekweekt

Kweekdarm

Een stukje mensendarm gekweekt in de buikholte van een muisje

Men neme wat darmweefsel, wrijf het klein en gooi het resultaat in een voedselrijke enzymoplossing. Brengt de vloeistof met darmcellen over in een soort mal (malletje waarschijnlijk) en implanteer die in de buikholte van een muis. Een paar weken later heb je dan een klein stukje volledig functionerende mensendarm, kan onderzoekster Tracy Grikscheit van het kinderhospitaal in Los Angeles melden.

Lees verder

Machines bouwen met DNA

DNA-scharnier

Het DNA-scharnier blijkt ook echt te werken. Links een beeldje uit de TEM-video (afb: OSU)

Onderzoekers van de universiteit van Ohio hebben met behulp van natuurlijke en synthetische stukjes DNA nanomachientjes gebouwd die ook echt schijnen te werken. “De natuur maakt gebruik van ontzettend ingewikkelde moleculaire machines op nanoschaal en een belangrijk doel van de bionanotechnologie is de functie daarvan na te bouwen”, zegt onderzoeker Carlos Castro, een werktuigbouwkundige en ruimtevaartingenieur. Hij en zijn medeonderzoekers namen de klassieke werktuigbouw als inspiratiebron. Lees verder

Afweercellen stimuleren haargroei

Haarfollikels en macrofagen

Huid met haarzakjes (blauw) omringd door macrofagen (rood) (afb: Donatello Castellana/CNIO)

Het lijkt er op dat haargroei en het afweersysteem iets met elkaar hebben uit te staan, zo ontdekten Spaanse onderzoekers. Bepaalde afweercellen, de zogeheten macrofagen, remedie tegen kaalheid? Lees verder

DNA-reparatie-eiwit als mogelijk kanker’medicijn’

Reparatie van beschadigd DNA

Reparatie van beschadigd DNA

Onderzoekers van de particuliere Case Western Reserve-universiteit in Cleveland (Ohio, VS) denken met een tweesporenbenadering een geducht wapen tegen kanker te hebben. Het eerste spoor is het stimuleren van de aanmaak van het tumoronderdrukkende eiwit 53BP1, waarna de kankercellen het pad naar hun vernietiging inslaan. De finale afmakers zijn toch weer bestraling en/of chemotherapie. 53BP1 speelt een belangrijke rol in het herstellen van schade aan DNA.  Er is weer sprake van een ‘doorbraak’, maar voorlopig moet het idee allereerst nog in dierproeven zijn deugdelijkheid aannemelijk maken.
Lees verder