Hoe loopt de bedrading van ons zenuwstelsel?

Neuronencircuits en gedrag

Een neuron wordt geactiveerd. De reactie van de made is zijn kopje buigen of intrekken (afb: Nature)

Er wordt vaak heel geleerd gedaan over de werking van onze hersens, maar eigenlijk weten we er
geen bal van. Zelfs de bedrading en het functioneren van simpele netwerken stelt ons voor grootst mogelijke raadsels. Wereldwijd worstelen onderzoekers met die materie en proberen via het achterhalen van de functies van verschillende neuronverbindingen bij lagere diersoorten enige greep op die zaken te krijgen. Een uiterst moeizaam proces. Lees verder

Hersenstamcellen houden muizen jong

microRNA en veroudering

Vormen microRNA’s de de weg naar de ontraadseling van het verouderingsproces

Het lijkt er op dat hersenstamcellen in de hypoythalamus je jong houden, tenminste dat schijnt zo te zijn bij muizen. Daarbij spelen microRNA-moleculen een, nog onbekende rol. Ligt er een medicijn tegen veroudering in het verschiet? Lees verder

Dementie is deels voorkoombaar

Vrouw met Alzheimer (?)Een op de drie gevallen van dementie zou te voorkomen zijn, stellen onderzoekers van, onder meer, het University College in Londen. Feitelijk gaat het er om dat de onderzoekers hebben berekend tot rond eenderde van de risico’s wordt uitgemaakt door externe factoren, waar mensen zellf invloed op (zouden) hebben. Lees verder

Aanpassen ‘enzymschaar’ BACE1 leidt tot minder amyloïdeplaques

BACE1 (betasecretase) knipt het eiwit APP in beta-amyloïdestukken

BACE1 (betasecretase) knipt het eiwit APP in beta-amyloïdestukken (Aß) (afb: WikiMedia Commons)

Nog steeds is onduidelijk welke rol de beta-amyloïdeplaques bij de ziekte van Alzheimer spelen. Zijn de eiwitklonteringen de oorzaak of het gevolg van de ziekte. Veel Alzheimeronderzoek is, schat ik, toch gericht op het aanpakken van die plaques. Onderzoekers rond Weihong Song denken nu een oplossing gevonden te hebben: verander iets aan de plek waar de ‘schaar’ de ‘voorloper’ van beta-amyloïde aan stukken knipt. Lees verder

Is elektronica een oplossing voor hersenziektes?

Hersenimplantaat

Shepard en de zijnen hebben al het een en ander ontwikkeld als onderdeel van een hersenimplantaat (afb: Columbia-universiteit)

Er wordt ook in dit blog veel geschreven over hersenaandoe-ningen. Voor vele daarvan is zelfs nog geen begin van een (medische) oplossing. Al langer zijn er mensen die dromen van een samenwerking tussen elektronica en levende organismen. Bij mensen hebben we het dan over cyborgs. Er zijn mensen die denken dat een symbiose tussen elektronica en de grijze massa een oplossing zou kunnen vormen voor hersenziektes zoals de ziekte van Parkinson of dementie. Onlangs is er een project dit terrein gestart om een inniger verknoping te ontwikkelen tussen elektronica en hersencellen. Dan komt natuurlijk ook de vraag of elektronica een oplossing kan zijn. Daarmee zou je de functionaliteit van de hersens drastisch overhoop kunnen halen. Punt van aandacht, dunkt me. Lees verder

Hersenstamcellen worden van afstand aangezet tot rijping

Reukkolf met nieuwe neuronen

Nieuwe hersencellen in de reukkolf (wit), dat deel van de hersens dat geurprikkels verwerkt (afb: univ. van Bazel)

Lang is gedacht dat we ons leven lang moesten doen met de hersencellen die we bij de geboorte meekregen. Dat is niet helemaal waar (dus helemaal niet), maar echt een vetpot van vernieuwing vormen de hersens niet. In ons brein bevinden zich maar weinig hersenstamcellen, maar die brengen, op afstand bestuurd, ons hele leven lang nieuwe hersencellen voort. Lees verder

Varkenshersencellen zouden helpen bij Parkinsonpatiënten

Plexus choroideus in de hersensHet klinkt tamelijke wanhopig. Je moet wel ten einde raad zijn als je hersencellen van varkens in je hoofd laat inplanten, maar vier Parkinsonpatiënten hebben daar daadwerkelijk in toegestemd. Alle vier tonen enige vooruitgang nu anderhalf jaar na de operatie. Normaal vergaat het Parkinsonpatiënten steeds slechter. Onlangs zijn de hersens van weer achttien Parkinsonpatiënten voorzien van varkenshersencellen. Lees verder

Is het mogelijk doden tot leven te wekken met stamcellen?

Ariane Lewis over het tot leven wekken van hersendoden

Neurologe Ariane Lewis: … wrede, valse hoop …

Het Amerikaanse bedrijf Bioquark wil voor het eind van het jaar in Latijns-Amerika een klinische proef uitvoeren om hersendode mensen weer tot leven te wekken. Daarbij zouden, onder meer, stamcellen worden gebruikt en elektrische stimulering van het zenuwstelsel. Een dergelijke proef zou vorig jaar in India worden uitgevoerd, maar werd door de Indiase regering verboden. Het lijkt er op dat niet iedereen enthousiast is over de plannen van het bedrijf uit Philadelphia. Lees verder

Microgliacellen staan bij hersenziektes aan de ‘goede kant’

Mikrogliacel

Mikrogliacel repareert een bloedvaatje in de hersens (foto: neoweb.nl)

De hersens hebben een apart afweersysteem, waarin de microgliacellen een hoofdrol spelen. Van veel hersenziektes is de oorzaak onbekend en er zijn wel eens verdenkingen gerezen tegen die hersenafweercellen. Naar nu (b)lijkt staan de microgliacellen wel degelijk aan de ‘goede kant’ en zou, denken onderzoekers, stimulering van microgliacellen wel eens kunnen helpen bij het tegengaan van neurodegeneratieve ziektes zoals dementie of Parkinson. Lees verder

Hersenweefsel in petrischaal gekweekt

Weefsel gekweekt dat lijkt op middenhersens

De weefselstructuren (-tjes) in een petrischaal (afb: univ. van Luxemburg)

Volgens mij is het niet de eerste keer dat er in het lab hersenweefsel is gekweekt. Hoe dan ook, onderzoekers in Luxemburg hebben, uitgaande van uit huidcellen verworven pluripotente stamcellen in petrischalen een soortement hersenweefsel gekweekt dat trekken heeft van de middenhersens.
Lees verder