Complexiteit hersens afhankelijk van aantal RNA-bindende eiwitfamilies (?)

Complexiteit van zenuwstelsel

Het aantal zenuwcellen in dieren neemt logaritmisch toe met het aantal RNA-bindende eiwitten (RBP) (afb: Kyota Yasuda/iScience)

Biologen hebben zich lange tijd afgevraagd waarom organismen met een vergelijkbaar aantal eiwitcoderende genen zo erg kunnen verschillen in de complexiteit van hun zenuwstelsel. Nieuw onderzoek wijst op een mogelijke verband tussen de toenemende diversiteit van RNA-bindende eiwitten, die bepalen hoe genetische instructies worden verwerkt, en een grotere complexiteit van de hersenen (het centrale zenuwstelsel). Lees verder

We dachten dat we alles van het DNA af wisten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten (afb: Omar Khan et al./Science)

Tja, het DNA, ons genoom, zou de blauwdruk van het leven zijn en als we dat eenmaal hebben ontcijferd wisten we hoe het leven in elkaar steekt. Vergeet het maar. DNA codeert voor een klein deel (2%) voor eiwitten, de werkpaarden van het leven, maar gaandeweg bleek die ’troep’ waar de rest van ons DNA uit bestaat helemaal niet zo’n rotzooi en wel degelijk van belang voor het systeem dat we leven noemen. Nu blijkt dat dat DNA ook codeert voor zo’n 1700 peptiden (korte eiwitten). Waarvoor die dienen is onduidelijk. Hoezo alles? Lees verder

DNA-pionier J. Craig Venter overlijdt

J. Craig Venter

J. Craig Venter

John Craig Venter, die mede de eerste versie van het menselijk genoom in kaart bracht en wetenschappers hielp begrijpen hoe genen ons leven vormgeven, is woensdag overleden. Hij werd 79 jaar. Het overlijden van Venter werd bekendgemaakt door het J. Craig Venterinstituut, een onderzoeksgroep voor genomie met dat door hem is opgericht. Het instituut meldde dat hij in San Diego overleed na een ziekenhuisopname vanwege bijwerkingen van een recente kankerbehandeling. Lees verder

Verandering van een DNA-letter maakt vrouwtjesmuis mannetje

Geslachtverandering

Door slechts een DNA-letter te veranderen krijgen vrouwtjesmuisjes mannelijke geslachtsklieren zoals baarmoeder en zaadballen. WT staat voor wild type, bp voor basepaar (afb: Nitzan Gonen et al./Nature Communications)

Onderzoeksters van, onder meer, de Bar-Ilan-universiteit hebben ontdekt dat het veranderen van slechts één letter (nucleotide) in DNA de geslachtsontwikkeling bij muisjes volledig kan veranderen. Door één nucleotide in te voegen in een niet-coderend regulerend deel van het DNA van XX-muisjes, die normaal gesproken vrouwtjes zijn, kregen de diertjes testikels en mannelijke geslachtsorganen. Lees verder

Ryugu

De planetoïde Ryugu (afb: WikiMedia Commons)

Er zijn al vaker basisingrediënten van (aards) leven in/op meteorieten gevonden. Nu zeggen onderzoekers uit Japan dat ze de vijf basisingredieënten van het leven op aarde , de vijf nucleobasen, in monsters van de planetoïde Ryugu. Al langer wordt gespeculeerd dat het leven op aarde elders in het heelal is/kan zijn ontstaan. Lees verder

Genoominprenting- en glioomonderzoek krijgen Duitse prijs

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg)

Varun Venkataramani (UMC Heidelberg) (afb: univ. van Heidelberg)

Davor Solter (1941), voorheen verbonden aan het Max Planckinstituut voor Immuunbiologie en Epigenetica, Azum Serani (1945) hebben beiden de Paul Ehrlich en Ludwig Darmstaedterprijs gewonnen. Varun Venkataramani (1989) van het academisch ziekenhuis in Heidelberg kreeg de prijs voor jonge onderzoekers. Met een prijzengeld van 120 000 is deze prijs de belangrijkste in Duitsland op het gebied van geneeskunde. Lees verder

‘kloonvissen’ weten genetische degeneratie te voorkomen

Amazonekillivis (-molly)

Amazonekillivis (-molly) (afb: WikiMedia Commons)

De Amazone-killivis of -molly (Poecilia formosa) is een opmerkelijke soort. Alle killivissen zijn vrouwtjes en planten zich klonaal (=ongeslachtelijk) voort. Hoewel vrouwtjes moeten paren met mannetjes van verwante soorten om de voortplanting op gang te brengen, wordt het DNA van het mannetje niet in het nageslacht opgenomen. Volgens de evolutietheorie zouden dan schadelijke mutaties zich in de loop der tijd geleidelijk in het genoom ophopen, wat uiteindelijk het voortbestaan ​​van de soort zou bedreigen. Toch heeft de Amazone-molly duizenden generaties overleefd. Hoe ze dat doet hebben onderzoekers inmiddels ‘uitgevist’. Genconversie is de truc. Lees verder

Voor het eerste lange niet-coderende RNA’s gemaakt

DNA codeert niet alleen voor eiwitten

DNA codeert niet alleen voor eiwitten (afb: Omar Khan et al./Science)

Onderzoekersters van, onder meer, de universiteit van Toronto zouden voor het eerste lange, niet-coderende RNA-moleculen (lnc-RNA’s) hebben gesynthetiseerd, die ontstekings-remmende eigenschappen zouden hebben. Ze werden geïnspireerd door de vooruitgang op het gebied van boodschapper-RNA- en eiwittherapieën. In hun idee zou een vergelijkbare aanpak gebruikt kunnen worden om lncRNA’s te onderzoeken op helende eigenschappen. Lees verder

Synthetische genmedicijnen kunnen DNA-herstel verstoren

ASO's kunnen DNA-herstel van cellen verstoren

ASO’s kunnen DNA-herstel van cellen verstoren (afb: Marianne Farnebo et al./Nature Communications)

Antisense-oligonucleotiden (in afko ASO’s) korte synthetische kernzuurmoleculen die worden gebruikt om de genactiviteit te reguleren. Ze zijn opgenomen in verschillende goedgekeurde gentherapieën en worden momenteel geëvalueerd in talrijke klinische onderzoeken. Nu lijkt het er op dat die synthetische (=niet-natuurlijke) verbindingen de manier waarop cellen fouten aan het DNA repareren kunnen verstoren. Dat zou gevolgen kunnen hebben voor de toepassing van die ASO’s, maar ook het begrip kunnen vergroten van de invloed van RNA’s (de natuurlijk ‘neven’ van de ASO’s) op DNA-herstel. Lees verder