Categorie archieven: Genen

Broad-instituut lijkt patentgevecht om CRISPR te winnen

Geplaatst op door
Beantwoorden
Jennifer Doudna en het patentgevecht om CRISPR/Cas9

Jennifer Doudna, moleculair bioloog aan de UC Berkeley (afb: WikiMedia Commons)

CRISPR/Cas9 is niet alleen de hoop van mensen met tot nu toe ongeneeslijke ziektes, maar is ook de ‘natte droom’ van farmaceutische bedrijven én van onderzoeksinstellingen. Al sedert de ontdekking van deze van bacteriën geleende genoomtechniek ruziën Amerikaanse instellingen over het intellectuele eigendom van die techniek (in Amerika kun je de natuur patenteren). De strijd ging tussen oost en west: de universiteit van Californië in Berkeley en het Broad-instituut in het Amerikaanse Cambridge. De jongste juridische ontwikkelingen lijken er  op te wijzen dat de ‘Oosterlingen’ gaan winnen. Of dat gevolgen heeft voor het toepassen van die techniek is nog maar zeer de vraag, want sedert de ontdekking heeft de CRISPR-methode zich sterk ontwikkeld…
Lees verder →

Weer CRISPR-techniek met hoge precisie ontwikkeld (?)

Geplaatst op door
Beantwoorden
Nauwkeuriger CRISPR-methode ontwikkeld

Een embryo van de Japanse rijstvis waarbij een nieuw gen is ingebouwd, dat codeert voor een lichtgevend eiwit (gele vlek) (afb: univ. van Heidelberg)

Het begint zo langzamerhand een beetje te lijken op het verhaal van de talloze ‘doorbraken’ die er zouden zijn bereikt bij onderzoek naar kanker. De CRISPR-techniek is hoog geprezen, maar er mankeert nog wel wat aan, met name aan de nauwkeurigheid en de ongewenste mutaties, bijkomende schade, zogezegd. Nu schijnen ze in Heidelberg
een CRISPR-methode ontwikkeld te hebben die zijn werk heel precies en ook relatief goedkoop doet. Alweer?, denk ik dan. Hoe dan ook, volgens onderzoeker Joachim Wittbrodt is met deze techniek nauwkeurige genoombewerking mogelijk voor onderzoek, maar ook zou de toepassing in de kliniek met deze techniek een stuk dichterbij zijn gekomen… Lees verder →

‘Herrezen’ gen maakt olifanten (bijna) immuun voor kanker

Geplaatst op door
Beantwoorden

Olifanten en kankerEen tijdens de evolutie ‘herrezen’ gen (LIF6) maakt olifanten (bijna) ongevoelig voor kanker. Dat is best bijzonder voor een dier dat zo groot is (veel cellen)  en zo oud kan worden. LIF6 zorgt ervoor dat beschadigde cellen afsterven nog voor de ziekte een kans krijgt. Onderzoekers denken nu te weten hoe het zit. Eerder werd gemeld dat die ‘kankerimmuniteit’ te maken heeft met het aantal exemplaren van het p53-gen dat olifanten zouden hebben. Lees verder →

Mannetjesembryo’s die stukje DNA missen worden vrouwtjes

Geplaatst op door
Beantwoorden
Mannetjesmuizen met vrouwelijke geslachtsorganen

Links een mannetje (XY) met vrouwelijke geslachtskenmerken, rechts een vrouwtje (XX) (afb: Francis Crickinstituut)

Mannetjesmuizen kregen vrouwelijke geslachtskenmerkenals ze een bepaald stukje van hun niet-coderende DNA misten. Dat is dus dat deel van het DNA (zo’n 98%) dat niet voor een eiwit codeert/genen bevat. We doen wel heel geleerd over onze kennis van de genetica, maar eigenlijk weten we er nog maar bar weinig van af (2%, zou ik bijna zeggen). Lees verder →

Uitschakelen bacteriegenen alternatief voor antibiotica (?)

Geplaatst op door
Beantwoorden
Clostridium difficile

Clostridium difficile is een moeilijke ziekenhuisgast (afb: Science)

Je kan het genetische oorlogsvoering noemen: je schakelt heel specifiek bepaalde genen van een bacterie uit waar je vanaf wil en je hebt geen ouderwetse antibiotica meer nodig. Onderzoekers deden dat bij  de Clostridium difficile, een veel voorkomende ‘ziekenhuisgast’. De andere bacteriën bleven buiten schot. Lees verder →

Muisjes met mutaties die tegen ‘Alzheimer’ beschermen

Geplaatst op door
Beantwoorden

Hersenweefsel van Alzheimerpati

Hersenweeefsel van een (overleden) Alzheimerpatiënt, waarbij de beta-amyloïde=plaques rood zijn ingekleurd. De blauwe stippen zijn de kernen van hersencellen (afb: Matthew Campbell)

Er schijnen muisjes te zijn die een genmutatie hebben die ze tegen een Alzheimerachtige ziekte beschermen, ontdekten onderzoekers van het Japanse RIKEN-centrum voor hersenonderzoek. De mutatie zou de ophoping van beta-amyloïdeklonteringen verminderen. Lees verder →

Uitschakelen Rab27-gen leidt tot herstel beschadigde zenuwcellen

Geplaatst op door
Beantwoorden
Het herstelvermogen van zenuwweefsel

De axonregeneratiescores van ruim 16 000 muizengenen. In het roze gebied genen die coderen voor eiwitten die herstel afremmen, in het blauwe genen die het tegenovergestelde doen (afb: Cell)

Al vele jaren zijn wetenschappers op zoek naar methoden om het herstel van beschadigde zenuwcellen te bevorderen. Er zijn allerlei manieren bedacht, maar het ei van Columbus zit er vooralsnog niet bij. Nu hebben onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Yale (VS) bij muisjes zo’n tweederde van hun genoom doorzocht op genen die een rol spelen bij het herstellen van beschadigd zenuwweefsel. Ze vonden 580 mogelijke kandidaten. Uitschakelen van een daarvan, het Rab27-gen, leidde bij muisjes tot het herstel van beschadigde zenuwcellen in het ruggenmerg. De speurtocht wordt voortgezet. Lees verder →

Bestrijdt kankerverwekkende virussen met eigen wapens

Geplaatst op door
Beantwoorden
Humane papilloomvirus

Hpv is verantwoordelijk voor het ontstaan van baarmoederhaldskanker

Dat virussen kanker kunnen veroorzaken is geen nieuws. Zo is het menselijke papilloomvirus verantwoordelijk voor het ontstaan van baarmoederhalskanker. Virussen zijn er op gericht zich zo veel mogelijk te vermenigvuldigen en daar hebben ze het transcriptie- en translatieapparaat van hun gastheer voor nodig. Overmatige celdeling leidt tot kanker. Daarnaast manipuleren virussen ons afweersysteem. Dat schijnt nieuwe kennis te zijn die kan helpen bij het effectiever maken van kankerbestrijdende immuuntherapieën. Lees verder →

De genetica van de afmeting van de koe is niet zo simpel

Geplaatst op door
Beantwoorden

De oeros was iets kleiner dan de olifant(?)

Je ziet het al voor je, die verlekkerde gezichten van boeren en andere dierenfokkers bij de wetenschap dat je maar aan een paar genknoppen hoeft te draaien om de grootte van vee mee te regelen. Die optimisten zullen zich nog even moeten inhouden. Uit internationaal onderzoek blijkt dat bij runderen maar liefst 163 genoomsectoren betrokken zijn bij de uiteindelijke grootte van koeien en die blijken bij elkaar maar voor 14% de variabiliteit te bepalen. Lees verder →

Afremmen overijverig enzym HDAC3 herstelt geheugen

Geplaatst op door
Beantwoorden

DNA en histonen

DNA wordt stevig ingepakt, maar genen die actief (moeten) zijn, moeten wel afgelezen kunnen worden

HDAC3 is verantwoordelijk voor het ‘inpakken’ van het lange DNA-molecuul in de kern, maar wordt gaandeweg de jaren wat overijverig. Het gevolg is dat een ander eiwit, Period1, in feite wordt ‘opgesloten’ en dat eiwit is nu juist verantwoordelijk voor geheugenvorming. Het afremmen van het HDAC3-gen had als gevolg dat oudere en beschadigde hersens weer gemakkelijker informatie opslaan. Lees verder →