Nieuws? Menselijke stamcellen repareren apenharten

Apenhartreparatie

Menselijke hartcellen (groen) nemen de plaats in van beschadigde hartcuardian)

Ik weet het, stamcellen zijn de grote mode. Is er niet weer ergens een nieuwe methode gevonden om uit volwassen cellen stamcellen te maken (echt of niet), dan is er wel weer een nieuwe stamceltherapie die bij muizen of apen allerlei verbluffende resultaten te zien heeft gegeven. Nu lees ik weer in verschillende bladen (waaronder the Guardian) dat embryonale stamcellen met succes zijn ingezet bij apen om schade na een hartaanval te repareren. Hè, gister maakte ik een berichtje over ongerijmdheden bij klinische proeven waar beenmergstamcellen die werden gebruikt om de hartfunctie bij mensen te verbeteren. Ik ben maar een eenvoudige boerenl.., maar dit lijkt toch op non-nieuws. De  onderzoekers gebruikten weliswaar menselijke embryonale stamcellen, maar proeven bij muizen hadden al aangetoond dat menselijke cellen het gewoon ‘doen’ in die muizenhartjes. Dus nogmaals de vraag: wat is het nieuws? Een vervelende bijkomstigheid van de proef met de apen was dat ze last kregen van hartritmestoringen. Die verdwenen na een tijdje, maar dat lijkt me toch een lastige complicatie. Onderzoeker Charles Murray van de universiteit van Washington in Seatlle denkt dat het mogelijk is dat er over vier jaar klinische proeven met deze techniek worden gedaan. Bij gebruik van vreemde cellen, moet het afweersysteem worden onderdrukt om te voorkomen dat de cellen onmiddellijk weer worden afgebroken. Ik zou toch opteren voor de beenmergcelroute. Daarbij gaat het om eigen cellen.

Bron: the Guardian

Myeline meer dan alleen isolator zenuwcel

Piramidecel

Kunstmatige gekleurde piramidecel

Myeline is een vettige stof die als een soort isolatie dienst doet voor zenuwbanen, maar het lijkt er op dat myeline meer doet dan isoleren. Volgens onderzoek van Paola Arlotta van de Harvard-universiteit doet deze stof ook dienst bij het vernetten van zenuwcellen. De structuur en vorm van de myeline-isolatie bij verschillende zenuwbanen blijkt ook sterk uiteen te lopen. Lees verder

Zijn kankercellen te doden met een hamer?

Celkern met metaalkorreltje

De onderzoekers vielen een celkern (rechts) lastig door er met een metaalkorreltje (links) tegen aan te tikken (foto: univ.v. Noord-Carolina)

Zoals hier vaker opgemerkt is het opmerkelijk dat, gezien het aantal oplossings-modellen dat alleen al het laatste jaar is aangedragen, dat kanker niet al lang tot een beheersbare en geneselijke ziekte is teruggebracht. Twee recente artikelen in Nature en the Journal for immunology van onderzoekers van de universiteit van Noord-Carolina (VS) suggereren op zijn minst dat kankercellen zijn te bestrijden met mechanica (mechanische krachten). Een klap met de hamer, zeg maar. Kankercellen bewegen, zoveel is zeker, en dat gaat met mechanische krachten gepaard. Een nieuw, mogelijk, pad voor het bestrijden van kanker, heet het dan meteen. Lees verder

Voor het eerst een levend orgaan ‘gebouwd’

LabmuisOnderzoekers van de universiteit van het Schotse Edinburgh schijnen er in geslaagd te zijn een muizenorgaantje te regenereren, de zwezerik of thymus. Dat orgaantje speelt bij kinderen en andere jonge zoogdieren een rol in de afweer, maar gaandeweg verschrompelt het.  De onderzoekers denken dat hun ontdekking iets kan betekenen voor mensen met een slecht functionerend afweersysteem. Na de gentherapeutische behandeling fungeerde het geregenereerde orgaantje weer als vanjongs. Lees verder

DNA als ‘medicijnleverancier’ of als rekenmachine

 

Kakkerlak

Een kakkerlak met een rekenkracht van een Commodore 64? Ehhh….

Gerichte afgifte van medicijnen is belangrijk hedendaags onderzoeksthema: medicijnen alleen daar ‘loslaten’ waar die hun genezende arbeid ook moeten verrichten. Dat is vele opzichten effectiever. Ook DNA speelt daarbij vaak een rol; niet als doelwit, maar als verpakkingsmateriaal. Amerikaanse onderzoekers hebben nu DNA-pakketjes, robotjes noemen ze die zelf, in het vatenstelsel van een kakkerlak uitgeprobeerd (je moet ergens beginnen) rondgestuurd. “Die DNA-nanorobots kunnen in principe een complex programma uitvoeren zowel voor de diangose als voor behandeling”, zegt  onderzoeker Daniel Levner van de Harvard-universiteit. Lees verder

Lamme muizen lijken op licht te ‘lopen’


Er wordt genetisch wat afgeknutseld en af en toe vraag je je af of de betreffende knutselaars het allemaal goed hebben begrepen (of ikzelf, natuurlijk). Waarom zou je cellen met licht willen sturen/regelen, bijvoorbeeld? In het lichaam zitten genoeg andere regelmechanismes waar je gebruik van kunt maken en licht is niet de meest voor de hand liggende ‘regelknop’. Toch is dat precies wat Linda Greensmith van het universiteitscollege in Londen heeft gedaan. Ze en haar medewerkers gebruikten licht om lamme muizen weer spierkracht (of althans een spiercontractie) te geven , in combinatie met een stamceltherapie.  Lees verder

‘Herstart’ afweersysteem zou afstoting voorkomen

Niertransplantatie

Een niertransplantatie in het Erasmus MC

Om afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen slikken orgaanontvangers zo’n 20 medicijnen per dag. Onderzoekers aan de Amerikaanse Emory-universiteit denken dat een ‘herstart’ van het eigen afweersysteem dat probleem verhelpt. Van de 20 proefpersonen met een geïmplanteerde nier, moeten er na die ‘herstart’ zeven maar eens per maand een prik halen, terwijl de 13 anderen met een pil per dag toe kunnen. Lees verder

Weer een therapie gevonden om kanker te smoren

Als je een receptor aan een kankercel weet uit te schakelen of de verbinding die aan die FAS-receptor bindt (CD95), dan zou je volgens onderzoekers van de Amerikaanse Northwestern-universiteit kankercellen kunnen doden, terwijl gezonde cellen daar geen last van hebben. Weer een ‘dodelijke’ therapie tegen kanker? “De ontdekking druist in tegen de intuïtie, omdat CD95 eerder is aangemerkt als tumoronderdrukker”, zegt Marcus Peter, “maar als we die verbinding verwijderden van kankercellen gingen ze dood.” Lees verder

Mogelijk helpt gentherapie tegen hiv

Hi-virussen op een T-cel

Hi-virussen (paars) op een T-cel

Er zijn mensen die van nature bestand zijn tegen het humane immunode-ficiëntievirus, beter bekend met de afko hiv. Die mensen hebben een afwijking in het Ccr5-gen, dat ze beschermt tegen dat virus. Een beenmerg-transplantie van een donor met zo’n ‘gelukkige’ afwijking zou een seropositieve kunnen genezen, maar dat is geen reële optie. Carl June en Pablo Tebas van het universiteit van Pennsylvania hebben een andere weg gekozen. Met behulp van zogeheten zinkvingernucleases (genknipenzymen) maakten ze het CCR5-gen in T4-lymfocyten onklaar. T4-cellen vormen het doelwit van het hi-virus. De helft van de 12 proefpersonen kon na het weer toedienen van de gemanipuleerde T-cellen met de medicatie stoppen. Bij een patiënt zou het virus ook na 12 weken niet meer aantoonbaar zijn. Overigens bleek de gentherapie nog (?) niet in staat het virus helemaal de nek om te draaien, maar dat zou een kwestie van dosering (o.i.d.) kunnen zijn… Lees verder

Gentherapie efficiënter met ‘herkenningsmolecuul’

Lentivirustherapie

Virussen planten hun eigen erfelijk materiaal in dat van de cel. Daar wordt bij gentherapie gebruik van gemaakt.

Door lentivirussen een ‘herkenningsmolecuul’ mee te geven gaat de doelmatigheid van de genoverdracht in een gentherapie aanzienlijk omhoog, hebben onderzoekers van, onder meer, het Helmholtz-centrum in München (D) kunnen constateren. Lees verder