DNA als ‘medicijnleverancier’ of als rekenmachine

 

Kakkerlak

Een kakkerlak met een rekenkracht van een Commodore 64? Ehhh….

Gerichte afgifte van medicijnen is belangrijk hedendaags onderzoeksthema: medicijnen alleen daar ‘loslaten’ waar die hun genezende arbeid ook moeten verrichten. Dat is vele opzichten effectiever. Ook DNA speelt daarbij vaak een rol; niet als doelwit, maar als verpakkingsmateriaal. Amerikaanse onderzoekers hebben nu DNA-pakketjes, robotjes noemen ze die zelf, in het vatenstelsel van een kakkerlak uitgeprobeerd (je moet ergens beginnen) rondgestuurd. “Die DNA-nanorobots kunnen in principe een complex programma uitvoeren zowel voor de diangose als voor behandeling”, zegt  onderzoeker Daniel Levner van de Harvard-universiteit. Lees verder

Lamme muizen lijken op licht te ‘lopen’


Er wordt genetisch wat afgeknutseld en af en toe vraag je je af of de betreffende knutselaars het allemaal goed hebben begrepen (of ikzelf, natuurlijk). Waarom zou je cellen met licht willen sturen/regelen, bijvoorbeeld? In het lichaam zitten genoeg andere regelmechanismes waar je gebruik van kunt maken en licht is niet de meest voor de hand liggende ‘regelknop’. Toch is dat precies wat Linda Greensmith van het universiteitscollege in Londen heeft gedaan. Ze en haar medewerkers gebruikten licht om lamme muizen weer spierkracht (of althans een spiercontractie) te geven , in combinatie met een stamceltherapie.  Lees verder

‘Herstart’ afweersysteem zou afstoting voorkomen

Niertransplantatie

Een niertransplantatie in het Erasmus MC

Om afstoting van getransplanteerde organen te voorkomen slikken orgaanontvangers zo’n 20 medicijnen per dag. Onderzoekers aan de Amerikaanse Emory-universiteit denken dat een ‘herstart’ van het eigen afweersysteem dat probleem verhelpt. Van de 20 proefpersonen met een geïmplanteerde nier, moeten er na die ‘herstart’ zeven maar eens per maand een prik halen, terwijl de 13 anderen met een pil per dag toe kunnen. Lees verder

Weer een therapie gevonden om kanker te smoren

Als je een receptor aan een kankercel weet uit te schakelen of de verbinding die aan die FAS-receptor bindt (CD95), dan zou je volgens onderzoekers van de Amerikaanse Northwestern-universiteit kankercellen kunnen doden, terwijl gezonde cellen daar geen last van hebben. Weer een ‘dodelijke’ therapie tegen kanker? “De ontdekking druist in tegen de intuïtie, omdat CD95 eerder is aangemerkt als tumoronderdrukker”, zegt Marcus Peter, “maar als we die verbinding verwijderden van kankercellen gingen ze dood.” Lees verder

Mogelijk helpt gentherapie tegen hiv

Hi-virussen op een T-cel

Hi-virussen (paars) op een T-cel

Er zijn mensen die van nature bestand zijn tegen het humane immunode-ficiëntievirus, beter bekend met de afko hiv. Die mensen hebben een afwijking in het Ccr5-gen, dat ze beschermt tegen dat virus. Een beenmerg-transplantie van een donor met zo’n ‘gelukkige’ afwijking zou een seropositieve kunnen genezen, maar dat is geen reële optie. Carl June en Pablo Tebas van het universiteit van Pennsylvania hebben een andere weg gekozen. Met behulp van zogeheten zinkvingernucleases (genknipenzymen) maakten ze het CCR5-gen in T4-lymfocyten onklaar. T4-cellen vormen het doelwit van het hi-virus. De helft van de 12 proefpersonen kon na het weer toedienen van de gemanipuleerde T-cellen met de medicatie stoppen. Bij een patiënt zou het virus ook na 12 weken niet meer aantoonbaar zijn. Overigens bleek de gentherapie nog (?) niet in staat het virus helemaal de nek om te draaien, maar dat zou een kwestie van dosering (o.i.d.) kunnen zijn… Lees verder

Gentherapie efficiënter met ‘herkenningsmolecuul’

Lentivirustherapie

Virussen planten hun eigen erfelijk materiaal in dat van de cel. Daar wordt bij gentherapie gebruik van gemaakt.

Door lentivirussen een ‘herkenningsmolecuul’ mee te geven gaat de doelmatigheid van de genoverdracht in een gentherapie aanzienlijk omhoog, hebben onderzoekers van, onder meer, het Helmholtz-centrum in München (D) kunnen constateren. Lees verder

Immuuncellen sturen bloedstamcellen aan

Bloedstamcellen

Bloedstamcellen

Immuuncellen blijken bij een virusbesmetting de bloedstamcellen in het beenmerg te sturen en daarmee de eigen afweer. Tot die conclusie zijn onderzoekers van de universiteit van het Zwitserse Bern gekomen. Die uitkomst komt mogelijk van pas bij het bestrijden van bloedkanker (leukemie). Lees verder

Genetisch veranderde eigen immuuncellen bestrijden leukemie

beenmergleukemie

Bloedcellen worden in het beenmerg aangemaakt. Links gezond merg, rechts is te zien dat bijna alle gezonde cellen (lichtgrijs) zijn verdwenen.

Het blijft niet stil aan het kankerfront. Onderzoekers van het Amerikaanse Memorial Sloan Kettering-kankerinstituut melden nu weer dat 88% van de patiënten met leukemie (bloedkanker) genezen zou zijn na behandeling met eigen immuuncellen die genetisch waren aangepast. Het ging bij dit onderzoek om 16 patiënten. Lees verder

Virussen en RNA-schakelaar ingezet tegen kanker e.a.

Al vele jaren worden er waarschijnlijk vele miljarden besteed aan kankeronderzoek. Ondanks allerlei ‘doorbraken’ in die jaren heeft kanker zich nog steeds niet gewonnen gegeven, maar ik ben er van overtuigd dat dat eens zal gebeuren. Opmerkelijk bij al dat onderzoek is dat er diverse strategieën worden gevolgd om k. te verdrijven, soms heel kankertypespecifiek. Duitse biochemici rond Jörg Hartig van de universiteit van Konstanz en het Duitse kankerinstituut DFKZ ontwikkelden een ‘RNA-schakelaar’ om virussen te kunnen gebruiken in de strijd tegen, onder veel meer, kanker. Lees verder

Nieuw ontdekte immuuncellen vertragen voortgang MS

Bij multiple sclerose tasten eigen immuuncellen de beschermende laag om de zenuwbanen aan.

Bij multiple sclerose tasten eigen immuuncellen de beschermende laag om de zenuwbanen aan.

De neurodegene-ratieve ziekte multiple sclerose is tot nu toe niet te genezen, maar het lijkt er op dat de laatste tijd zich enkele belangrijke ontwikkelingen hebben voorgedaan die de hoop voeden dat de, meest, traag verlopende, zenuwver-woestende ziekte genezen kan worden. Nu schijnen onderzoekers van de universiteit van Kopenhagen een nieuw type immuuncellen te hebben ontdekt (type T-remmercellen) die de destructieve werking van het eigen afweersysteem tegen gaan in samenwerking met het eiwit FoxA1. Althans bij muizen gebeurde dat. Lees verder