Wordt de mens een product zoals een auto?

Tot hersencellen omgeprogrammeerde huidcellen

Uit huidcellen ontwikkelde hersencellen (afb: UCL)

Ik ben ooit dit blog begonnen om de wereld, althans de lage landen, kond te doen van wat er zich afspeelt op het gebied van synthetische biologie, de door de mens bedachte en verwezenlijkte uitbreiding van het fenomeen dat leven is genoemd. Dan hebben we het over de aanpassing van het genoom van micro-organismen om dingen te doen of te produceren die ze in de natuur nooit doen of produceren, maar ook (en steeds vaker) op zaken gericht op de mens.
We praten dan over de pogingen erfelijke ziektes te voorkomen, over orgaansynthese en ook ontwerpbaby’s. Als we eenmaal weten hoe we dingen kunnen veranderen dan begint de natuur (het leven) steeds meer op gewone techniek te lijken. Als in een auto een onderdeel kapot of versleten is, kun je dat vervangen. Wordt de natuur, met inbegrip van de mens, een product en maakbaar? Philip Ball schreef er een boek over: How to Grow a Human (William Collins). Lees verder

Ja hoor, daar is ie weer: de mammoet! (tigste keer)

restanten van mammoet Yuka

De restanten van de in 2010 opgegraven mammoet Yuka (afb: Nature)

Een vrij gaaf exemplaar van een babymammoet (afb: RT)[/caption]Al tijden zijn er wetenschappers die dromen van de wederopstanding van de mammoet. Onderzoekers in Japan zijn zo ver niet gekomen. Ze haalden kernen van cellen van de in 2010 in Rusland gevonden mammoet Yuka, die 28 000 stijfbevroren is geweest, en hebben die in muizeneicellen geplaatst. De muizencellen met de mammoetkern ontwikkelden zich niet tot een mammoetvrucht, zoals de onderzoekers gehoopt hadden, maar vertoonde toch enige tekenen van leven (biologische activiteit), zo meldden ze in Nature. Lees verder

Virus verbergt zich in bananengenoom

BananenWaar CRISPR al niet goed voor is. Virussen maken misbruik van de replicatiemachine van de gastheercellen omdat ze die zelf niet hebben, maar dat ze zo ‘listig’ zijn dat ze hun erfgoed verstoppen in het genoom van bananen had ik nog niet eerder gehoord. Dat schijnt zelfs bij veel bananen het geval te zijn die in Afrika worden gekweekt voor de consumptie. Onderzoekers gebruikten CRISPR om dat plantenvirus uit het bananengenoom te snijden en om de plant resistent voor dat streepvirus te maken. Een andere groep gebruikte die methode al eerder om Cavendishbananen, die over de hele wereld in supermarkten worden verkocht, resistent te maken tegen een schimmelziekte die een bedreiging vormt voor de commerciële productie van die populaire variant. Lees verder

Chinezen klonen genetisch veranderde aapjes

Gekloonde aapjes met genetische afwijking opgezadeld

Drie van de vijf gekloonde makaakjes (afb: persbureau Xinhua)

Chinese onderzoekers zouden makaken hebben opgezadeld met een genetisch defect en die genetisch veranderde aapjes hebben gekloond. Wat bij mensen tot grote ophef leidt schijnt bij onze naaste verwanten in het dierenrijk geen probleem te zijn, althans niet in China. De genetisch veranderde klonen zouden moeten dienen als proefdieren in onderzoek naar bioritmeverstoringen. Lees verder

Muisjes met (alleen) twee vaders of twee moeders gefabriceerd

moeder/moedermuis met nakomelingen

Een moeder/moedermuisje met natuurlijke nakomelingen (afb: Chinese Academie van Wetenschappen)

Onderzoekers hebben muisjes gefabriceerd met twee vaders of twee moeders. De vader/vader-muisjes overleefden de geboorte overigens maar net, terwijl die uit twee moeders voortkwamen volkomen gezond en ook volledig functioneel waren wat de voortplanting betreft. Voor deze kunstmatige vorm van ‘parthenogenese’ (maagdelijke voortplanting) werden haploïde stamcellen (van elk chromosoom maar een exemplaar zoals in geslachtscellen) van twee vaders of twee moeders gebruikt en werden wat ‘correcties’ aangebracht met behulp van de genschaar CRISPR/Cas9. De onderzoekers rond Qi Zhou zeggen vooral benieuwd te zijn naar een antwoord op de vraag waarom maagdelijke voortplanting bij sommige gewervelde dieren, zoals haaien of kalkoenen, wel voorkomt en bij zoogdieren niet. Lees verder

Ik kloon mijn hondje. Ziek?

Een Coton de Tuléar, een hond dus. Klonen

Een Coton de Tuléar

De recalcitrante Franse schrijver Michel Houellebecq heeft er een boek over geschreven, over een mensheid die zich via klonen ‘voortplant’ (of zichzelf blijft): De mogelijkheid van een eiland (2005). De Amerikaanse zingende actrice Barbara Streisand is maar vast begonnen met haar hondjes. Ze heeft inmiddels twee klonen van haar Samantha laten maken, die vorig jaar op veertienjarige leeftijd overleed. Lees verder

Chinese onderzoekers klonen makaken

Zhong Zhong en Hua Hua, de eerste kloonaapjes via celkernoverdracht

Zhong Zhong (l) en Hua Hua (afb: Chinese Academie v. Wet.)

Het lijkt er op of vooral Chinese onderzoekers zich op het ethisch doornige pad van het klonen en het genetisch knutselen aan mensenembryo’s hebben begeven. Terwijl in de rest van de wereld, zo lijkt het, onderzoekers vrij prudent met deze gevoelige materie omgaan, lijken er voor Chinezen geen barrières te zijn. Onlangs werd bekend dat Chinese onderzoekers aapjes hebben gekloond, met als resultaat twee kloontjes: Zhua Zhua en Zhong Zhnong (Zonghua schijnt Mandarijn voor het bijvoegelijke naamwoord ‘Chinees’ te zijn). De vraag is natuurlijk wanneer de eerste mens gekloond zal worden in China. De onderzoekers met die ‘modellen’ betrouwbaarder medicijnen te kunnen testen voor, onder meer, aangeboren hersenziektes en kanker. Lees verder

En daar is ie weer, die mammoet (5)

George Church, de 'aartsvader' van de synthetische biologie

George Church, de ‘aartsvader’ van de synthetische biologie (afb: Harvard)

Er is de laatste jaren al vaak gespeculeerd over het tot leven wekken van de mammoet, maar nu schijnt de bekende synbioloog George Church daar toch echt werk van te maken. Hij wil in ieder geval een dier ‘verwekken’ dat trekken van de vierduizend jaar geleden uitgestorven wolharige mammoet heeft. Een echte mammoet zal het nog niet zijn. Church: “Het hybride embryo zal eigenlijk een Afrikaanse olifant met enkele mammoetkenmerken. We zijn er nu nog niet, maar binnen enkele jaren kan het zover zijn.” Lees verder

CRISPR/Cas9n maakt koeien tb-resistent

NRAMP1-gen maakt kalveren resistent voor rundertuberculose

Twee kalveren met het NRAMP1-gen in hun genoom (afb: Yangling-universiteit)

Het knutselen aan het menselijk genoom lijkt nog even niet aan de orde, maar bij andere zoogdieren hebben wij mensen daar minder moeite mee. Onderzoekers van de universiteit van Yangling (China) hebben met behulp van de CRISPR/Cas9-technologie het erfgoed van koeien zo veranderd dat die ongevoelig zijn voor rundertuberculose. Ze pasten daartoe de CRISPR/Cas9-techniek enigszins aan zodat er minder ongewenste bij-effecten zouden optreden. Lees verder

Studie koeiengenen zou tonen waarom klonen lastig is

Kloonkalfjes

Twee gezonde kloontjes. De uitzonderingen (afb: UvC)

Het klonen van zoogdieren schijnt niet zo makkelijk te zijn. Twintig jaar geleden werd in Schotland het schaap Dolly gekloond. Klonen van zoogdieren blijkt nog steeds geen ‘eitje’ te zijn. Onderzoekers van, onder meer, de universiteit van Californië in Davis denken nu te weten hoe dat komt. Het lijkt er op dat dat hoge sterftecijfer vooral een gevolg is van een slechte ‘inbedding’ in de baarmoeder van de draagmoederkoe. Lees verder