Stamcelonderzoeker pleegt zelfmoord

Yoshiko Sasai

Yoshiki Sasai (RIKEN)

Het wetenschappelijke drama van het STAP-celonderzoek, waarbij gewone cellen via een zuur badje zouden zijn omgezet in embryonale stamcellen, krijgt een gruwelijk vervolg. Eerder werden de artikelen in Nature over dit onderwerp al teruggetrokken. Nu blijkt Yoshiki Sasai, een van de (mede-)auteurs van die artikelen en werkzaam bij het RIKEN-instituut, in zijn lab zelfmoord gepleegd te hebben. Er is geprobeerd hem te reanimeren, maar dat mocht niet baten. Hij heeft een afscheidsbrief nagelaten, maar die zal niet openbaar worden gemaakt. Sasai is 52 jaar geworden. Lees verder

Geïmplanteerde cellen opgenomen in hersenstructuur

Hersencelimpantatie

De geïmplanteerde hersenstamcellen (iNCs) werden functioneel onderdeel van de rest van de hersens (afb: Stem Cell Reports)

Onderzoekers van de universiteit van Luxemburg hebben hersencellen (ontwikkeld uit huidcellen) bij muizen in de hersens geïmplanteerd. Die nieuwe cellen bleken te worden opgenomen in de hersenstructuur van de muisjes en daar op zijn minst zes maanden te hebben gefunctioneerd.
Lees verder

Verouderd afweersysteem is te ‘vernieuwen’

Bloedstamcellen

Bloedstamcellen met merkers die genetische mankementen op het DNA markeren (foto: UC San Fransisco)

Met de jaren wordt ons afweersysteem steeds minder doeltreffend. Daarom mogen mensen boven de 60 ook geen beenmergdonor zijn. Onderzoekers van de universiteit van Californië in San Fransisco rond Emanuelle Passegué ontdekten het mechanisme achter die achteruitgang waardoor bloedstamcellen in oudere organismen niet langer voor voldoende nieuwe bloecellen kunnen zorgen. “We ontdekten moleculaire defecten die zouden kunnen worden hersteld door een verjongingstherapie.” Lees verder

Gliacellen worden in tanden (soms) stamcellen

Stamcellen uit gliacellen

Gliacellen transformeren soms in tanden en kiezen spontaan in stamcellen

We leren: uit stamcellen ontstaan allerlei gespecialiseerde cellen met als absolute alleskunners de embryonale stamcellen. Het kan ook de andere kant op, blijkt uit een studie van ontwikkelingsbioloog Igor Adameyko van het Karolinska-instituut in Zweden. Hij en zijn medewerkers ontdekten dat zenuwcellen zich weer kunnen transformeren tot stamcellen en wel op een heel vreemde plaats: in tanden. Dat doet de oogjes van onderzoekers glinsteren.
Lees verder

Kraakbeen hersteld met beenmergstamcellen

Knieoperatie

Gorav Datta aan de operatietafel

Medische onderzoekers van de universiteit van Southampton hebben een nieuwe techniek toegepast om met behulp van stamcellen uit de heup en chirurgische lijm kraakbeen in het kniegewricht te repareren. Als de opzet slaagt dan zou dat wel eens kunnen betekenen dat heel wat ontwrichte knieën weer ‘in model’ gebracht kunnen worden. Kraakbeenbeschadigingen komen nogal eens voor bij sporters of mensen met artrose Lees verder

Beenmergstamcellen kunnen hersencellen worden

Hersens maken weliswaar nieuwe cellen aan, maar dat gebeurt mondjesmaat. Celtherapie is een mogelijkheid dat ’tekort’ op te lossen, waarbij de zogeheten mesenchymatische stamcellen uit het beenmerg goede diensten zouden kunnen bewijzen. Die al enigszins gespecialiseerde cellen kunnen zich ontwikkelen tot hersencellen. Iraanse onderzoekers schijnen bij ratten die beemergstamcellen via het bloed in de hersens te hebben ‘getransplanteerd’, waar ze beschadigde cellen vervingen in de hersenschors (het buitenste deel van de hersens). Het onderzoek onder leiding van Mohammad Ali Khalili is gepubliceerd in het tijdschrtift Neural Regeneration Research. Deze zeer summiere informatie komt van

Bron: Eurekalert

Veranderde stamcellen muteren niet verder, zo lijkt

Genetisch gerepareerde stamcellen

Links misvormde stamcellen gemaakt uit cellen van een Parkinson-patiënt, rechts genetisch gerepareerde pluripotente stamcellen (foto: Salk-instituut)

De jacht op stamcellen is al jaren open. De ‘alleskunners’ houden een grote belofte in bij het bestrijden van allerlei ziektes, maar eigenlijk weten we nog maar weinig van die cellen af. Stamcel-therapieën staan volop in de belangstelling, maar het succes is tot nog toe zeer beperkt en er treden nogal eens ernstige bijeffecten op. Dat heeft er mee te maken dat we al die processen in de cel nog niet zo erg goed begrijpen. Een dingetje lijkt nu helder: met opzet gemuteerde stamcellen geven geen extra ongewenste mutaties,  zo lijken onderzoekers van, onder meer, het Amerikaanse Salk-instituut te hebben gevonden.
Lees verder

Neusstamceltherapie leidt tot neuscelgezwel

neusstamcellenEen vrouw in de VS die acht jaar geleden vergeefs een stamcelbehandeling kreeg om haar van een verlamming te genezen, blijkt  een tumor ontwikkeld te hebben die zou bestaan uit neuscellen. De stamcellen die bij de therapie gebruikt werden, waren reukstamcellen, die in haar ruggenmerg werden ingebracht om daar schade aan zenuwcellen te herstellen. De therapie haalde niets uit. Lees verder

Stamcellen lijken ruim voorhanden maar ook gevaarlijk

Volwassen stamcellen

Ons lijf bevat overal volwassen stamcellen

Stamcellen zijn de alleskunners die in medische kringen voor grote ophef en opwinding zorgen, omdat die zich kunnen ontwikkelen tot elk type cel en daarmee van zeer grote therapeutische waarde zouden kunnen zijn, maar er zijn stamcellen en stamcellen. We weten echter nog maar weinig af van die magische cellen, zo blijkt uit een overzichtsartikel in Faseb, het wetenschappelijk tijdschrift van de Amerikaanse vereniging van experimentele biologie van, onder meer, de universiteit van Texas. Embryonale en kunstmatige geproduceerde pluripotente stamcellen zouden niet de enige cellenbron hoeven zijn die verantwoordelijk is voor de ontwikkeling de gedifferentieerde cellen. Volgens de auteurs van het artikel zijn volwassen pluripotente (=veelkunnende) stamcellen in het hele lichaam aanwezig. Die kunnen zich omvormen tot elk type cel, vooropgesteld dat ze de juiste ‘instructies’ krijgen. Dat zou betekenen dat we helemaal niet zoveel moeite hoeven doen om omnipotente (=alleskunnende) stamcellen te kweken. Die adulte stamcellen zouden echter ook een rol spelen bij het ontstaan van kanker. Lees verder

‘Zure stamcellen’ zou fabeltje/vergissing zijn

Teruhiko Wakayama (RIKEN)

Teruhiko Wakayama van het RIKEN-instituut voor ontwikkelingsbiologie

Dat er in Japan ooit volwassen cellen zijn geherpro-grammeerd tot stamcellen in een zuurbadje, is vermoedelijk een fabeltje. Die stamcellen kwamen hoogstwaarschijnlijk van een andere muis,  zegt Teruhiko Wakayama die direct bij het project betrokken was. Dat zou dan betekenen dat stamcelonderzoekster Haruko Obokata, kortstondig een wereldster, zich in het beste geval gruwelijk vergist heeft. Obokata is steeds blijven volhouden dat de resultaten echt waren en dat haar slordigheden in de Nature-artikelen, die gepubliceerd werden met de onderzoeksresultaten, daar niets aan af deden, ook al heeft ze die artikelen teruggetrokken. Dat zou zijn gebeurd onder grote druk van ongetwijfeld ook haar werkgever, het gerenommeerde RIKEN-instituut. Mede-auteur Wakayama lijkt het verhaal nu definitief ten grave gedragen te hebben. Ten tijde van het onderzoek was hij hoofd van het RIKEN-lab voor ontwikkelingsbiologie waar Obokata werkte. Hij leverde de gebruikte muizen aan en nam ook een aantal STAP-stamcellen in ontvangst om ze op kweek te zetten en uit te testen.
Vanwege alle twijfels heeft Wakayama nu het DNA van die cellen laten onderzoeken bij een ander lab. Daar ontdekten onderzoekers dat het GFP-gen voor groen fluorescerend eiwit, toegevoegd om de cellen te kunnen traceren, bij de STAP-cellen op voorkomt op chromosoom nummer 15, terwijl het bij álle muizen uit Wakayama’s collectie standaard op chromosoom 18 zat. Bij het RIKEN-instituut zijn ze inmiddels ook overtuigd van de ondeugdelijkheid van de experimenten van Obokata. Deze muis zal nog wel een lange staart hebben…

Bron: C2W