Leven, ik heb het al vaker opgemerkt, is een vreemd fenomeen. Het is nog steeds totaal duister waaraan een systeem moet voldoen om ‘leven(d)’ te worden. Onderzoekers van de Britse universiteit van Nottingham hebben een tamelijk minimale vorm van leven ontdekt, die onder moeilijke omstandigheden blijkt te kunnen standhouden en die zich op een vreemde manier voortplant. Het gaat om het archaeon Haloferax volcanii, die is aangetroffen in de onbarmhartige want uiterst zoute Dode Zee.
Hoop op remedie tegen agressieve hersenkanker

De bolletjes met een kern van goud, waarop de nucleïnezuren geplakt zijn (afb: aurasensetherapeutics.com)
Glioblastoma multiforme is een uiterst agressieve en ongeneesbare vorm van hersenkanker, waaraan de bekende Amerikaanse senator Edward Kennedy (broer van president John F.) is overleden. Aan de Amerikaanse Northwestern-universiteit is een techniek ontwikkeld om het gen het zwijgen op te leggen, dat verantwoordelijk zou zijn voor het in leven houden van de kankercellen. Bij dierproeven leidde toediening van het geneesmiddel, nucleïnezuurbolletjes, tot een 20% hogere gemiddelde levensverwachting. Lees verder
Paleontoloog zegt te weten hoe leven ontstond
Leven is één groot raadsel. Niemand kan een sluitende definitie geven van wat leven is en er zijn talloze speculaties over hoe het hier op aarde is ontstaan, maar niemand weet hoe het precies is gebeurd. Nu is er weer een eigenwijze paleontoloog van Indiase afkomst die doceert aan de technische universiteit van Texas die weet hoe leven ontstond. Sankar Chatterjee, zo heet die paleontoloog, heeft waarschijnlijk de zoveelste onbewezen versie, maar dat houdt het debat levendig. Hij doet zijn verhaal op een geologische bijeenkomst in Denver op 30 oktober. Lees verder
Biosensoren ‘naar de natuur’ gemaakt

Links een antilichaam dat model heeft gestaan van het nano-klittenband (rechts) met de functionele lussen (blauw) die bepaalde stoffen ‘herkennen’. (foto: Berkeley-lab)
Met het natuurlijk afweersysteem als inspiratiebron, hebben onderzoekers van het Berkeley-lab van het Amerikaanse ministerie van energie biosensoren gemaakt die talloze chemicaliën kunnen identificeren. Het sensormateriaal heeft het uiterlijk van klittenband, waarbij de te detecteren stof door de ‘geprogrammeerde klitten’ wordt herkend zoals natuurlijke antilichamen virussen of vergif herkennen.
Lees verder
DNA-reparatie-eiwit MutS op ‘heterdaad betrapt’

Greg Hura bij de ALS SIBYLS-stralenbundel waarmee de preparaten zijn ‘bekeken’ (foto: Lawrence-Berkeley-lab)
DNA, het erfgoed van een soort, wordt vele malen gekopieerd gedurende het leven van een inidividu. Bij dat kopiëren gaat er wel eens wat mis. Een klein eiwit, MutS genaamd, (van Mutator S) controleert of het genoom in orde is, zowel bij micro-organismen als bij de hogere diersoorten. Een onderzoeksgroep van het Lawrence Berkeley-lab van het Amerikaanse ministerie van defensie is er in geslaagd zicht te krijgen op het doen en laten van MutS met behulp van een nieuwe techniek, die gebruik maakt van een röntgenverstrooiingstechniek: SAXS. Lees verder
Ontwikkeling stamcellen te voorspellen
Aan de universiteit van Toronto heeft een groep onder-zoekers een methode ontwikkeld om de ontwikkeling van stamcellen beter te sturen. “Hierdoor begrijpen we beter hoe we stamcellen kunnen omzetten in klinisch belangrijke celtypen”, zegt promovendus Emanuel Nazareth werkzaam bij het Zandstra-lab van de Canadese universiteit. Lees verder
Nieuw genoom ‘geschreven’ voor E. coli
Het is al weer een paar jaar geleden (2010) dat Hamilton Smith en zijn mede-werkers van het Venter-instituut het erfgoed (DNA) van een bacterie (Mycoplas-ma mycoides) hebben ‘nagebouwd’, met wat eigen grapjes er in (stukjes tekst uit het boek Ulysses van James Joyce). Nu schijnen onderzoekers er bij de universiteiten van Harvard en Yale (VS) in geslaagd te zijn het genoom van een bacterie (een E. coli) helemaal te herschrijven, waardoor die ongevoelig is geworden voor virussen. “Dit is de eerste keer dat de genetische code fundamenteel is veranderd”, stelt onderzoeker Farren Isaacs, moleculair bioloog bij Yale. “Door een organisme met een nieuwe genetische code te maken hebben we de mogelijkheden biologische functies aan te passen aanzienlijk uitgebreid.” Het lijkt op het begin van een tijdperk.
Lees verder
‘Goed’ cholesterol zou borstkanker veroorzaken
Wat is goed en wat is slecht? Wie zal het zeggen. Vroeger was cholesterol slecht, want verantwoordelijk voor het dichtslibben van de aderen. Later ontdekte men dat het genuanceerder lag: er was ‘goed’ cholesterol (HDL) en ‘slecht’ cholesterol (LDL). Nu blijkt uit onderzoek aan de Amerikaanse Thomas Jefferson-universiteit dat dat ‘goede’ cholesterol bortskanker (mede)veroorzaakt. Er is echter ook een tegengif: een stof die HDL-receptors van cellen blokkeert.
Lees verder
Italië verbiedt omstreden stamceltherapie
De Italiaanse minister voor gezondheid, Beatrice Lorenzin, heeft klinische proeven met de omstreden stamceltherapie van het in Turijn gevestigde bedrijf Stamina verboden (stamcellen in het Italiaans zijn cellule staminali; stamina betekent ook uithoudingsvermogen). De zogeheten Stamina-methode is een behandeling die gebaseerd is op stamcellen uit het beenmerg. Volgens Staminachef Davide Vannoni zouden die stamcellen onder bepaalde omstandigheden kunnen uitgroeien tot hersencellen. Daarmee zou het aftakelingsproces in de hersens (neurodegeneratie, in nette termen) bij ziektes zoals Alzheimer of Parkinson kunnen worden gestopt. Er is echter geen wetenschappelijk bewijs dat de methode ook werkt, stelt het wetenschapsblad Science. Lees verder
Trisomie-21 (=Down) goed voor leren en geheugen muizen
Soms lees je iets en denk je: Dat kan niet kloppen. De Franse webstek Futura-Sciences kwam met een verhaal dat Franse onderzoekers met trisomie 21 muizen hun geheugen had teruggegeven. Trisomie 21? Die veroorzaakt toch de ziekte van Down? Dat klopt, maar het stond er toch echt (in het Frans dan). Dat zou alles te maken hebben met een stof, die wordt aangeduid met α5IA. De behandelde muizen kregen niet alleen een goed geheugen, maar konden ook beter leren dan niet behandelde en dat alles zonder bijwerkingen, stelt het webblad. Lees verder





