Direct uit huidcellen dendrietcellen gemaakt

Dendrietcellen

Dendrietcel (afb: WikiMedia Commons)

Dit is niet voor het het eerst dat er direct vanuit volwassen cellen andere typen cellen te maken en niet via de ‘omweg’ van de pluripotente stamcellen, maar het zou voor het eerst zijn dat huidcellen direct zijn geherprogrammeerd tot dendrietcellen. Dendrietellen zijn de ‘schildwachten’ van het  afweersysteem. Deze ontwikkeling zou nieuwe vormen van immuuntherapie mogelijk maken, denken de onderzoekers, met name op het gebied van kankerbestrijding. Lees verder

Virus in de strijd geworpen tegen kanker

Kankercellen (darmen) plus 'misleide' steuncellen

Kankercellen in de darmen (blauw) omringd door ‘misleide’ bindweefselcellen die de kankercellen beschermen tegen het afweersysteem (afb: Human Protein Atlas)

Onderzoekers van de universiteit van Oxford hebben een virus ‘uitgerust’ met een eiwit dat niet alleen kankercellen doodt, maar ook de naburige cellen die door de kankercellen zijn ‘misleid’ om de tumor te beschermen tegen het afweersysteem. Dat laatste zou niet eerder vertoond zijn. Lees verder

Synthetische antilichamen beschermen (mogelijk) tegen ebolavirus

Zo dringt het ebolavirus de cel binnen

Zo dringt het ebolavirus de cel binnen (afb: Albert Einstein College)

Onderzoekers van het Amerikaanse Wistarinstituut hebben monoklonale antilichamen ontwikkeld die in preklinisch onderzoek (proeven met muizen) effectief bleken te zijn tegen het Zaïre-ebolavirus , een variant van het ebolavirus. Het opmerkelijk van hun aanpak is dat de onderzoekers een methode hebben gevonden om het lichaam dat antilichaam zelf te laten aanmaken. Dat scheelt een hoop in de kosten…. Lees verder

Onderzoekers immuuntherapie winnen Nobelprijs voor de geneeskunde

James Allsion, Nobelprijswinnaar geneeskunde 2018

James Allison (afb: univ. van Texas)

Nobelprijswinnaar geneeskunde 2018

Tasuku Honjo (afb: univ van Kyoto)

De Amerikaan James Allison van de universiteit van Texas en de Japanner Tasuku Honjo van de universiteit van Kyoto hebben de Nobelprijs voor de geneeskunde gekregen voor onderzoek aan eiwitten die het afweersysteem afremmen. Volgens de verklaring van het Karolinska-instituut zouden medicijnen die een voortvloeisel zijn uit dit onderzoek van groot belang zijn geweest voor de bestrijding van kanker. Lees verder

Kink in de kabel voor immuuntherapieën

T-cellen

T-cel

Immuuntherapie is een behandelingswijze om het afweersysteem te activeren, als dat, bijvoorbeeld bij kanker, in slaap is gesust. Daar worden aardige resultaten mee bereikt, maar dat activeren van het afweersysteem is niet zonder gevaar. Zo ontdekten onderzoekers dat een T-celreceptor (T-cel is een type afweercel) niet erg specifiek is en reageert op twee structureel verschillende antigenen (stoffen waarop het afweersysteem reageert). Lees verder

Aangepaste T-cellen vatten hersenkanker aan

Aangepaste T-cellen dringen door hersen-/bloedbarrière

De ‘doorbraaktruc’ met gentetisch aangepaste T-cellen (afb: Nature)

Immuunthera-pieën met geactiveerde T-cellen lijken veelbelovend  bij de bestrijding van verschillende kankersoorten, maar hersenkanker hoort daar niet bij. Dat heeft te maken met de hersen-/bloedbarrière, die het brein beschermt tegen vreemde indringers, ook de eigen afweercellen. Bij hersenontsteking blijken T-cellen wel die barrière te kunnen doorbreken. Onderzoekers ‘kopieerden’ die gevaarlijke truc om de T-cellen de hersens in te loodsen om een (menselijk) glioblastoom bij muisjes te bestrijden. Dat bleek effectief. Lees verder

Nanosponsjes zuigen kwalijke eiwitten op bij reuma

neutrofiele nanosponsjes vegen cytokines op bij reuma

Een bolletje van afbreekbare kunststof omhuld door een neutrofielmembraan (afb: univ. van Californië San Diego)

Reumatische artritis is een nare en pijnlijke autoimmuun-ziekte, waar niet echt een medicijn voor (tegen?) bestaat. Onderzoekers van de universiteit van Californië in San Diego hebben nu neutrofiele nanosponsjes ontwikkeld, die de eiwitten opslurpen die een kwalijke rol spelen in het voortschrijden van de ziekte. Bij muisjes schijnen die gewerkt te hebben. Overigens zorgen de nanosponsjes niet voor genezing van reuma.

Lees verder

Dubbele ‘kreeftenschaar’ van antilichamen richt zich op eierstokkanker

Dubbele kreeftenschaar van antilichamen tegen eierstokkanker

De dubbelzijdige ‘kreeftenschaar’ van antilichamen (onderaan) pakken eierstokkankercellen effectief aan, stellen de onderzoekers (afb: univ. van Virginië)

Zoals vaker gezegd zijn er op het gebied van kankeronderzoek heel wat ‘doorbraken’ gemeld, die bij nader inzien altijd wel wat mankementen vertoonden. Nu komen onderzoekers van de universiteit van Virginië (VS) met een immuuntherapie gericht op eierstokkanker, waarbij een dubbelzijdige ‘schaar’ met twee antilichamen, de doodsteek zou zijn voor eierstokkanker en mogelijk ook andere moeilijk te bestrijden, hardnekkige kankersoorten zoals borst- of prostaatkanker. Lees verder

Kankercellen doden om afweersysteem ‘les te lezen’

MLKL en celdood

MLKL is een van de necroptoseregulatoren

Wetenschappers aan het VIB-UGent Centrum voor Medische Biotechnologie stellen de immuuntherapie tegen kanker weer een eindje vooruit geholpen te hebben. Ze ontwikkelden een behandeling waarbij kankercellen worden aangezet om het eiwit MLKL aan te maken, dat cellen aanzet tot celdood. Daardoor wordt het eigen afweersysteem actief tegen de overige kankercellen, ook in uitzaaiingen. Bij muisjes met kanker bleek de aanpak te werken. Lees verder

Rijkheid aan PD-1 afweercellen bepaalt succes immuuntherapie

PD-1, afweerregelaar

PD-1 (afb: WIkimedia Commons)

Immuuntherapie wordt als belangrijk middel gezien om kanker bestrijden, maar die behandeling slaat lang niet bij alle patiënten aan. Onderzoekers in Zwitserland en Nederland zijn er achter gekomen dat het membraaneiwit PD-1 daarbij een grote speelt. Het gaat dan om een vorm van longkanker. Daardoor hebben onderzoekers, in beginsel, nu een manier om de kans op succes van immuuntherapie bij kankerpatiënten te kunnen bepalen. Zover is het overigens nog niet. Lees verder