Blokkeren eiwit Ant2 zou afweer tegen kanker versterken

Menselijke T-cel

Menselijke T-cel (afb: WikiMedia Commons)

Ik heb al vaker gezegd dat het er op lijkt dat er dagelijks nieuwe methoden zijn gevonden om kanker te bestrijden, maar voorlopig is de diagnose kanker nog steeds geen bericht ter kennisneming. Nu zouden onderzoekers hebben ontdekt dat het blokkeren van het eiwit Ant2, het afweersysteem extra aanzet in de strijd tegen kanker cellen. Daardoor zouden de afweercellen gedwongen worden de manier waarop ze energie genereren opnieuw te bedraden. Dat zou ze krachtiger, veerkrachtiger en effectiever maken in het vinden en vernietigen van kankercellen. Lees verder

Compact CRISPR-systeem maakt zou genbewerking in het lijf beter mogelijk maken

Al3Cas12f

Het compacte ‘knipenzym’ Al3Cas12f zou genoombewerking ‘normaler’ maken (afb: David Taylor et al./Nature Structural & Molecular Biology)

Onderzoekers rond David Taylor van de universiteit van Texas hebben een compacte CRISPR-genbewerkingssysteem ontdekt dat gerichte toediening in het menselijk lichaam mogelijk zou kunnen maken. Ze denken dat dit een belangrijke stap op weg naar een breder klinisch gebruik van deze techniek. Ze kwamen uit bij het natuurlijke knipenzym Al3Cas12f, dat klein genoeg is om te worden vervoerd door (onwerkzaam gemaakt) virussen, een een veelgebruikte techniek om het CRISPR-gereedschap de cellen binnen te loodsen. Vervolgens ontwikkelden ze een verbeterde versie die de genbewerkingsprestaties in menselijke cellen aanzienlijk zou hebben verbeterd. Lees verder

FLAV-27 remt Alzheimer in proefdieren de goede kant op

FLAV-27 remt Alzheimer

FLAV-27 verandert het epigenoom bij Alzheimerproefdiertjes de goede kant op (afb: Aina Bellver et al./Cell Molecular Therapy)

Onderzoekersters zouden een verbinding, FLAV-27 gedoopt, hebben ontdekt die het epigenoom (welk gen is actief en welk niet) zou herprogrammeren. Die behandeling zou in proeven met dieren die een vorm van Alzheimer hadden effectief zijn gebleken. Een volgende losse flodder in de eeuwigdurende zoektocht naar een effectief middel tegen Alzheimer of een methode die hout snijdt? Lees verder

Een gen ‘verantwoordelijk’ voor tot 90% Alzheimer (?)

Hersenweefsel van Alzheimerpati

Hersenweeefsel van een (overleden) Alzheimerpatiënt, waarbij de beta-amyloïdeplaques rood zijn ingekleurd. De blauwe stippen zijn de kernen van hersencellen (afb: Matthew Campbell)

Alzheimer wordt mogelijk veel meer door genetica bepaald dan voorheen werd gedacht, waarbij één gen een onevenredig grote rol speelt. Onderzoekers ontdekten dat tot negen op de tien gevallen in verband kunnen worden gebracht met het APOE-gen, zelfs inclusief een veelvoorkomende variant die ooit als onschadelijk werd beschouwd. Deze ontdekking zou de manier kunnen veranderen waarop wetenschappers denken over risico en preventie. Meteen wordt er weer gewezen op een kans op een (werkende en dus genezende) Alzheimerbehandeling. Lees verder

Is nu eindelijk de ‘universele’ doodsknop voor kankercellen gevonden?

Molecuulstructuur van MCL1

Molecuulstructuur van MCL1 (afb: WikiMedia Commons)

Regelmatig worden er universele ‘oplossingen’ voor kanker gemeld, maar tot nu toe blijkt kanker steeds weer een veelkoppig monster dat vele ’trucs’ heeft om afweersysteem, medicijnen of behandelingen tegen die (veelkoppige) ziekte in huis heeft om een wisse dood te ontlopen. Nu denken (of althans presenteren) onderzoekers in, onder meer, Duitsland weer zo’n universele ‘doodsknop’ gevonden te hebben: het eiwit MCL1, een celdoodregelaar die tot nu toe verdacht werd van ‘samenzwering’ met kankercellen.
MCL1 stuurt de stofwisseling van kankercellen door de krachtige mTOR-groeiroute te reguleren, waardoor overleving en energieverbruik met elkaar verbonden zijn. Geneesmiddelen die zich richten op MCL1 zouden effectief kunnen zijn, maar soms beschadigen het hart. Onderzoekers hebben nu een manier gevonden om dat risico te verminderen, wat mogelijk de weg vrijmaakt voor veiliger kankertherapieën. Lees verder

DNA-verschillen maken sommige immuuntherapieën niet voor iedereen bruikbaar

Antilichamen

Basisstructuur van antilichamen. N is het amino-uiteinde en C is het koolstofuiteinde van de keten. Rood zijn de disulfidebruggen (afb: WikiMedia Commons)

Ons DNA verschilt van persoon tot persoon op duizenden plaatsen. Dat betekent met (ongeveer) hetzelfde gen (ietwat) afwijkende eiwitten produceren en dat kan in sommige gevallen leiden dat bepaalde op antilichaamtherapieën niet effectief zijn. Die behandelingen worden vaak gebruikt voor veel ziektes, maar die slaan daardoor niet bij iedereen ook aan. Dat percentage ligt rond de 1%, maar het gaat vaak om dure behandelingen zoals de CAR-T-celtherapie. Lees verder

RNA zou oud afweersysteem nieuw leven inblazen

Zwezerik

In de zwezerik (thymus) leren T-cellen onderscheid te maken tussen eigen en niet-eigen. Op de foto een zwezerik van een mens (afb: WikiMedia Commons)

Gaandeweg het stijgen der jaren werken allerlei systemen in ons lijf minder goed. Zo gaat ons, op zich prachtige, afweersysteem achteruit. Onderzoekers van het Duitse kanker-onderzoekscen-trum DKFZ, het HI-STEM-stam-celinstituut en het Broadinstituut zouden er in geslaagd zijn met boodschapper-RNA een verou-derd afweersysteem van muisjes nieuw leven in te blazen. Daardoor herstelt de aanmaak van nieuwe afweercellen, waardoor oudere dieren (we hebben het dan over beestjes van een jaar of twee) een beste afweerreactie kunnen ontwikkelen en tumoren effectief kunnen bestrijden. Tsjonge. Lees verder

E. coli’s verleid om synthetische eiwitten aan te maken

Aanmaak van synthetische eiwitten door E. coli's

Het transportsysteem wordt ‘verleid’ om niet natuurlijke aminozuren in de E- coli-cel binnen te laten, waar die, na wat manipulatie, ook daadwerkelijke niet-natuurlijke eiwitten gaat aanmaken (afb: Kathrin Lang et al./Nature)

Het (ook ons) leven gebruikt maar twintig aminozuren om de werkpaarden van dat leven te bouwen: de eiwitten. Onderzoeksters van ETH Zürich hebben nu een bacterieel transportsysteem zo aangepast dat het efficiënt grote hoeveelheden onnatuurlijke aminozuren, vermomd als een Trojaans paard, in cellen kan aanmaken. Daardoor zouden eiwitten kunnen worden gemaakt met meer, andere functies dan de natuurlijke is de gedachte. Of dat echt zo is moet nog wel worden aangetoond. Lees verder

RNA-polymerase II leidt de dans bij het aflezen van DNA

RNA-polymeerase II

De structuur van RNA-polymerase II (afb: wikiMedia Commons)

Als we op school geweest zijn dan weten we dat ons leven is vastgelegd in een 2 m lang molecuul: DNA. De instructiedelen van DNA (=genen) worden afgelezen en overgebracht op RNA dat op zijn beurt weer wordt afgelezen om eiwitten te vormen, de werkpaarden in wat leven heet. Een belangrijke rol in die dans speelt het enzym RNA-polymerase II (Pol II)
Het is bekend dat Pol II zich langs het gen moet voortbewegen in perfecte harmonie met andere biologische processen. Afwijkingen in de beweging van dit enzym zijn in verband gebracht met kanker en veroudering, maar technische obstakels verhinderden het om precies te bepalen hoe deze belangrijke moleculaire machine zich door het DNA beweegt en wat de pauzes en versnellingen ervan regelt. Een nieuwe studie zou veel van de kennishiaten invullen, aldus de betrokken onderzoekers. Lees verder

Onderzoekers vinden remmer voor ‘woekersignaalroute’ kankers

HRas

Structuurformule van HRas. RAS is eigenlijk een familie van eiwitten (afb: WkiMedia Commons)

Onderzoekers hebben (weer) een nieuwe manier gevonden om kankergroei te stoppen zonder gezonde cellen te beschadigen. Ze ontdekten een stof die het signaal blokkeert dat kankercellen aanzet tot woekering. De behandeling werkte bij muisjes met long- en borsttumoren en veroorzaakte geen schadelijke bijwerkingen die bij eerdere medicijnen werden gezien. Deze ontdekking, die nu op mensen wordt getest, zou de deur kunnen openen naar veiliger en nauwkeuriger kankerbehandelingen, maar dat is al vaker beweerd. Klinische proeven moeten uitmaken of dat ook voor mensen geldt. Lees verder