Als je een receptor aan een kankercel weet uit te schakelen of de verbinding die aan die FAS-receptor bindt (CD95), dan zou je volgens onderzoekers van de Amerikaanse Northwestern-universiteit kankercellen kunnen doden, terwijl gezonde cellen daar geen last van hebben. Weer een ‘dodelijke’ therapie tegen kanker? “De ontdekking druist in tegen de intuïtie, omdat CD95 eerder is aangemerkt als tumoronderdrukker”, zegt Marcus Peter, “maar als we die verbinding verwijderden van kankercellen gingen ze dood.” Lees verder
DNA niet gerepareerd bij celdeling vanwege telomeren

Als het celreparatiemechanisme tijdens de celdeling werkt, wat normaal niet het geval is, werden sommige telomeren (rood) met elkaar verbonden (pijlen)
Het reparatie-mechanisme voor DNA in cellen is wezenlijk voor onze gezondheid. Voortdurend worden in de cel reparaties uitgevoerd, maar juist op het moment dat het belangrijk is dat het DNA netjes wordt doorgegeven (tijdens de celdeling), wordt dat mechanisme buiten werking gesteld. Een van de vele mysteries van (in) het leven. Volgens onderzoekers van het Mount Sinaï-ziekenhuis in Toronto heeft dat te maken met de telomeren, de uitlopers van de chromosomen waaruit het DNA bestaat, die tijdens de celdeling worden gezien als defecten. Lees verder
Epigenetische eigenschappen overerfelijk bij zandraket
We hebben het al vaker over epigenetica gehad, het patroon van aan- en uitgeschakelde genen. Het patroon is vastgelegd in wat ook de histoncode wordt genoemd, een code ‘boven’ de code die is vastgelegd in het DNA. Groninger onderzoekers toonden onlangs aan dat die epigenetische eigenschappen bij een plantkje, de zandraket, worden overgeërfd. Onderzoekers van de universiteit van Indiana (VS) rond Craig Pikaard denken nu te weten hoe die epigenetische code bij dat plantje wordt doorgegeven naar het volgende geslacht. Lees verder
Twee eiwitten spelen sleutelrol in vorming stamcellen
Twee eiwitten die helpen bij de afbraak van glucose, HIF1a en HIF2a gedoopt, zouden volgens onderzoek van de Amerikaanse universiteit van Washington een sleutelrol spelen bij de omzetting van gespecialiseerde cellen in pluripotente stamcellen. De onderzoekers speculeren er op dat hun ontdekking de weg vrij zou kunnen maken voor een herprogrammering van de cel, zonder dat er eerst genen aan het DNA moeten worden toegevoegd. Beide eiwitten spelen ook een rol in het ontstaan van kanker. Lees verder
Amerikaanse den heeft enorm genoom
De Amerikaanse terpentijnden (Pinus taeda, loblolly pine in het Amerikaans), een van de belangrijkste productiebomen in de VS, blijkt een zeven maal groter genoom te hebben dan mensen. Het onlangs uitgelezen erfgoed van de boom is het grootste dat nu toe is gevonden. Het DNA van de reuzengenoomboom is uitgelezen met een nieuwe snelle techniek. Het enorme genoom van de boom was tot nu toe een obstakel om de DNA-sequentie te ontrafelen. Lees verder
Insecten steeds vaker resistent voor genmaïs
Genetisch gemanipuleerd maïs is bedoeld om schadelijke insecten uit de buurt te houden. Net zoals bij antibiotica doet zich ook hier op den duur een probleem voor: resistentie. Het blijkt dat steeds meer insecten zich gewapend hebben tegen het afweermechanisme van genmaïs (bacterieel gif), waarmee dat wapen dus bot is geworden. Onderzoekers willen nu de nog niet resistente insecten koesteren om zo niet-resistente nakomelingen te fokken. Lees verder
‘Dementieplaques’ mogelijk basis van het leven
AmyloÏde plaques, aankoekingen in de hersens, zijn kenmerkend voor de ziekte van Alzheimer. Niet best, maar nu komen Ivan Korendovych en medewerkers van de Syracuse-universiteit in New York met de suggestie dat die destructieve klonteringen wel eens het pad naar het eerste leven op aarde zouden kunnen hebben geëffend. De plaques kunnen zich als katalysatoren gedragen voor reacties die ten grondslag liggen aan het proces dat we leven noemen, lang voordat de enzymen (=katalysatoren) ten tonele verschenen die we nu kennen. Lees verder
Onderzoekers zure stamcellen “niet te kwader trouw”
Als vervolg op de soap van de ‘zure stamcellen‘ heeft het Japanse Riken-instituut, werkplaats van onderzoekksleidster Haruko Obokata, de eerste conclusies van een intern onderzoek vrijgegeven. Volgens de onderzoekers zouden sommige plaatjes onopzettelijk in het Nature-artikel terecht zijn gekomen en is er geen sprake van kwade opzet. Er werden nog geen uitspraken gedaan over de opzet van het experiment (gekopieerd of niet) en over het vermoeden van hergebruik van oude plaatjes. Lees verder
Laagenergetische lasers zouden DNA-schade veroorzaken
Er wordt al tientallen jaren gestreden over de schadelijkheid van allerlei elektromagnetische stralingen voor DNA. Velden rond hoogspannings-masten zouden leukemie veroorzaken en van veel mobiel telefoneren zou je hersenkanker kunnen krijgen. Die aantijgingen zijn altijd met klem door onderzoekers zijn tegengesproken, met als argument dat die em-straling niet genoeg energie zou bevatten om schade te kunnen veroorzaken. Klinkt aannemelijk, maar nu komt er van het Tata-instituut voor fundamenteel onderzoek in India het bericht dat laagenergetische lasers wel degelijk schade kunnen aanrichten aan DNA via OH-radicalen. Is een ‘oogveilige’ laser dan een contradictio in terminis? Lees verder
De histoncode ietsepietsje ontrafeld

Het verschil van 1 aminozuur (omcirkeld) bepaalt of een histon een gen actief houdt of dat dat gen is uit te schakelen.
Om het niet al te ingewikkeld te maken (moleculaire biologie is al lastig zat) hebben we het ook hier vaak over het ’tot expressie brengen’ van een gen, alsof het iets is als een knopje omdraaien. Het zit wat lastiger in elkaar. In cellen zijn allerlei genen aan- en uitgeschakeld, maar hoe gaat dat eigenlijk? Onderzoekers van het bekende Cold Spring Harbor-lab in Amerika hebben een tipje van de sluier opgelicht. Uiteindelijk is het allemaal scheikunde! Lees verder



