ThermoCas9 voor en na het knippen van DNA (afb: John van der Oost et al./Nature)
Kankercellen zijn meesters in zichzelf verstoppen, maar verraden zich soms door subtiele chemische verschillen met gezonde cellen. Wageningse onderzoekers hebben nu, samen met Amerikaanse collega’s, een manier gevonden om dat verschil uit in methylering van genen uit te buiten om kankercellen te onderscheiden van gezonde cellen. Ze gebruikten daarvoor een pas ontdekte bacteriële CRISPR. Lees verder
Het compacte ‘knipenzym’ Al3Cas12f zou genoombewerking ‘normaler’ maken (afb: David Taylor et al./Nature Structural & Molecular Biology)
Onderzoekers rond David Taylor van de universiteit van Texas hebben een compacte CRISPR-genbewerkingssysteem ontdekt dat gerichte toediening in het menselijk lichaam mogelijk zou kunnen maken. Ze denken dat dit een belangrijke stap op weg naar een breder klinisch gebruik van deze techniek. Ze kwamen uit bij het natuurlijke knipenzym Al3Cas12f, dat klein genoeg is om te worden vervoerd door (onwerkzaam gemaakt) virussen, een een veelgebruikte techniek om het CRISPR-gereedschap de cellen binnen te loodsen. Vervolgens ontwikkelden ze een verbeterde versie die de genbewerkingsprestaties in menselijke cellen aanzienlijk zou hebben verbeterd. Lees verder
Het eiwitcomplex voor verandering genexpressie met de plaatsen van het dCas12f-eiwit en de σ-factoren (afb: Leifu Chang et al./Nature)
In twee aparte, elkaar aanvullende artikelen*) doen onderzoekers verslag van een genbewerkingssysteem dat genen kan (de)activeren. Dit biedt een voordeel ten opzichte van bestaande CRISPR-genbewerkingssystemen die alleen DNA bewerken. Gekeken werd naar de biologische functie van het systeem en naar het achterliggende moleculaire mechanisme. Overigens lijkt het niet de eerste keer dat dat is gelukt. Lees verder
De structuur van het kleinere NsCas9d-eiwit (afb: Yanli Wang et al./Nature Communications)
De CRISPR/Cas9-methode is in relatief weinig jaren een populaire methode geworden om genomen te bewerken. Helaas is het veelgebruikte Cas9-eiwit dat daarvoor gebruikt wordt nogal omvangrijk en dat beperkt de mogelijkheden aangezien het CRISPR-gereedschap moet passen in een virus. Nu hebben onderzoeksters rond Yanli Wang (koppeling geeft bij mij=as veiligheidswaarschuwing) van het biofysisch instituut van de Chinese academie van wetenschappen een bacterie (een Nitrospirae-stam) gevonden die een veel kleiner Cas9-eiwit gebruikt bestaand uit ‘slechts’ 762 aminozuren. Daarmee worden genoombewerkingen mogelijk die met het grote Cas9-molecuul van Streptococcus pyogenes niet mogelijk zouden zijn. Lees verder
De bacteriële spuit, door de onderzoekers PVc gedoopt. Aan de rechter kant met de naald(‘spike’) zitten ook de staartvezels (’tail fibres’) De lading (eiwitten e.d.) komen links terecht (afb: F. Zhang et. al)
Vaak worden er lam gemaakte virussen gebruikt om allerlei ‘spullen’ in cellen af te leveren, zoals CRISPR-gereedschap, maar ditmaal leenden de onderzoekers een methode van bacteriën om eiwitten in (menselijke) cellen te spuiten. Daartoe hebben sommige bacteriën en groot molecuul dat fungeert als een soort injectienaald en onmiddellijk hebben onderzoekers het dan weer over een ‘doorbraak’ (van het celmembraan misschien). De ‘spuit’ zou, met enige veranderingen, ook kunnen fungeren om het werk van die lamme virussen over te nemen, denken de onderzoekers.
Lees verder
De CRISPR-techniek zou nog niet precies genoeg zijn om mensen te behandelen (afb: Wiki Commons)
In de CRISPR-methode is gids-RNA onontbeerlijk om de genschaar (een van de Cas-familie) naar de juiste plek op het DNA te brengen. De binding tussen de genschaar en DNA is van invloed op het resultaat. Nu proberen onderzoekers die bindingskracht tussen DNA en genschaar (een van de Cas-en dus) regelbaar te maken. Lees verder
Het CRISPR/Cas9-complex aan het werk aan DNA (rood) (afb: univ. van Californië)
Onderzoekers uit Japan schijnen een manier gevonden te hebben om ongewenste veranderingen aan het genoom te voorkomen of althans sterk te verminderen. Er wordt nog steeds gesleuteld aan de CRISPR-methode om die veiliger te maken. Ook onderzoekers van de universiteit van Michigan (opmerkelijk genoeg met louter Chinese namen) zouden ook hun steentje bij hebben gedragen aan de vergroting van veiligheid en doelmatigheid van de CRISPR-methode. Hun aangepaste genschaar noemen ze dan ook niet Cas9 maar miCas9.
Lees verder