Mikrogliacel repareert een bloedvaatje in de hersens (foto: neoweb.nl)

Er schijnen steeds weer opbeurende berichten te verschijnen, waarbij verschijnselen die zich voordoen bij de ziekte van Alzheimer te onderdrukken of terug te draaien. Nu lijkt het PTP1B-gen, of althans het daarmee aangemaakte eiwit, de ‘boosdoener’. Bij Alzheimermuisjes verbeterde het blokkeren van dat gen het geheugen en hielp het afweercellen in de hersenen om schadelijke eiwitophopingen op te ruimen. Omdat PTP1B ook in verband wordt gebracht met suikerziekte en zwaarlijvigheid – beide risicofactoren voor Alzheimer – zou het een bredere behandelingsstrategie kunnen bieden, stellen de onderzoekers.
De ziekte van Alzheimer wordt vaak in cijfers beschreven, met miljoenen getroffen mensen, een snelle stijging van het aantal gevallen en kosten die in de biljoenen lopen. Voor families is de ervaring echter zeer persoonlijk. “Het is een langzaam rouwproces”, zegt Nicholas Tonks van het Cold Spring Harborlab, wiens moeder aan Alzheimer leed. “Je verliest de persoon stukje bij stukje.”
Een belangrijk aandachtspunt in het Alzheimeronderzoek is de opbouw van plaques in de

Nicholas Tonks (afb: Cold Spring Harborlab)

hersens. Deze plaques bestaan ​​uit beta-amyloïde (βA), een peptide dat van nature voorkomt, maar zich in de loop der tijd kan ophopen en samenklonteren. Er wordt algemeen aangenomen dat deze afzettingen een belangrijke rol spelen bij het ontstaan ​​van de ziekte.Tonks heeft samen met promovendus Yuxin Cen en postdoctoraal onderzoeker Steven Ribeiro Alves een nieuwe mogelijke strategie ontdekt. ​​Hun onderzoek toont aan dat het blokkeren van een eiwit genaamd PTP1B het leervermogen en het geheugen kan verbeteren in een muismodel van de ziekte van Alzheimer.

Tonks ontdekte PTP1B voor het eerst in 1988 en heeft decennialang de rol ervan in gezondheid en ziekte bestudeerd. In dit nieuwste onderzoek ontdekte zijn team dat PTP1B interactie heeft met een ander eiwit, spleen tyrosinekinase (SYK). SYK helpt bij de controle van microglia (de, onder meer, afweercellen van de hersenen), die verantwoordelijk zijn voor het opruimen van afvalstoffen zoals overtollig βA.

Uitgeput

“In de loop van de ziekte raken deze cellen uitgeput en minder effectief”, zegt Cen. “Onze resultaten suggereren dat remming van PTP1B de microgliafunctie kan verbeteren, waardoor βA-plaques worden opgeruimd.”
De ziekte van Alzheimer is ook sterk verbonden met suikerziekte type 2 en overgewicht, beide erkende risicofactoren. Het idee is dat deze aandoeningen bijdragen aan de groeiende wereldwijde ziektelast van Alzheimer. Omdat PTP1B al wordt beschouwd als een therapeutisch doelwit voor stofwisselingsziektes, versterkt dit verband de argumenten om het ook te onderzoeken in de behandeling van Alzheimer.

De huidige therapieën voor de ziekte van Alzheimer richten zich grotendeels op het verminderen van de βA-opbouw, maar de voordelen hiervan zijn vaak beperkt voor veel patiënten. “Het gebruik van PTP1B-remmers die zich richten op verschillende aspecten van de ziekte, waaronder de verwijdering van βA, zou een extra effect kunnen hebben”, zegt Ribeiro Alves.
Het Tonkslab werkt nu samen met DepYmed, Inc. aan de ontwikkeling van PTP1B-remmers voor diverse medische toepassingen. Voor de ziekte van Alzheimer wil Tonks deze remmers combineren met bestaande, goedgekeurde geneesmiddelen. “Het doel is om de progressie van Alzheimer te vertragen en de levenskwaliteit van patiënten te verbeteren”, zegt Tonks. Nu PTP1B een veelbelovend doelwit blijkt te zijn, kan deze aanpak helpen om dat doel dichterbij te brengen. Zou je dat niet eerst ook bij mensen kijken of dat helpt, professor Tonks?

Bron: Science Daily