Een door Moderna en Merck ontwikkeld kankervaccin zou in een fase III-klinische proef de terugkeer van melanoom (een vorm van huidkanker) hebben verminderd. Daar wordt vrij opgewonden over gedaan en de Vlaamse krant De Morgen had het maar weer eens over baanbrekend., maar hoe werkzaam het RNA-vaccin werkelijk is, zal de harde praktijk moeten uitwijzen.
Of het vaccin, zoals hier en daar gesuggereerd, tegen andere vormen van kanker werkzaam is, is maar zeer de vraag. Het op de persoon afgestemde vaccin, aangeduid met intismeran, voorkomt niet dat iemand kanker krijgt, maar het is erop gericht om te voorkomen dat de kanker terugkeert.
Het gaat om een op de persoon gericht (en dus duur) mRNA-vaccin. Dat dat werkt zou al bemoedigend zijn. De studie zou ook buiten het gebied van kanker implicaties kunnen hebben, volgens Sam Barrell, directeur van de medische onderzoeksstichting LifeArc in Londen. Het zal bijdragen aan het vertrouwen in meer op maat gemaakte behandelingen voor zeldzame aandoeningen die vaak worden veroorzaakt door unieke genetische mutaties, voegt ze eraan toe.
Aan het onderzoek namen ongeveer 1100 mensen deel met een gevorderd melanoom dat volledig chirurgisch was verwijderd. Zij kregen ofwel het vaccin in combinatie met pembrolizumab, dat wordt gebruikt om de kanker te behandelen, ofwel alleen pembrolizumab. De ontwikkelaars van het vaccin, Merck en Moderna, kondigden woensdag aan dat patiënten die de gecombineerde behandeling kregen, langer zonder terugval overleefden dan patiënten die alleen pembrolizumab kregen. De bedrijven gaven aan dat ze van plan zijn om meer gedetailleerde gegevens te presenteren op een aanstaande medische conferentie.

Ieder een eigen vaccin

Om intismeran te ontwikkelen, wordt een monster van een tumor van een patiënt geanalyseerd om mutaties te identificeren die zich in de kankercellen hebben ontwikkeld. Deze mutaties betekenen dat een kankercel abnormale eiwitten produceert, neoantigenen (nieuwe antistoffen) genaamd, die fungeren als markeringen op het oppervlak van kankercellen die het afweersysteem vervolgens aanvalt.
Daarna wordt er een boodschapper-RNA-vaccin ontwikkeld op basis van de neoantigenen van de kanker van elke patiënt. Na injectie instrueert het vaccin het lichaam om de neoantigenen aan te maken, waardoor het afweersysteen de woekercellen herkent. Het zou voor het eerst zijn dat dat gelukt is.
Bron: Nature