Cellen zijn dynamische ouwehoeren

Communicatiesysteem tussen cellen is vrij ingewikkeld

Delta1 en Delta4 activeren dezelfde receptor, maar de resultaten (in rood en blauw) zijn totaal verschillend (afb: Cell)

Het blijkt dat cellen er onderling een hoop op los ‘ouwehoeren’. Onderzoekers ontdekten een intercellulair communicatiesysteem dat meer boodschappen over en weer stuurt dan tot nu toe gedacht is. Dat deden ze door de signalen in tijd te variëren. De onderzoekers hebben het dan over een ‘dynamische woordenschat voor de taal van de celcommunicatie’. Klinkt dat niet poëtisch (bijna)?

Lees verder

Cas13 op teststrookje ingezet als diagnosemiddel

CRISPR/Cas13 als simpel diagnosemiddel

Het Cas13-strookje (afb: Zhang lab)

Je kon er natuurlijk op wachten dat de veelgeroemde CRISPR/Cas-genschaar ooit nog eens op een ‘lakmoespapiertje’ terecht zou komen als diagnosemiddel. Een geprepareerd papierstrookje hoeft alleen maar in het monster van een lichaamsvocht gehouden te worden en een lijnenpatroon geeft aan of daar ziekteverwekkers of kankerstoffen in zijn aangetroffen. Een kind kan de was doen. Lees verder

Afremmen overijverig enzym HDAC3 herstelt geheugen

DNA en histonen

DNA wordt stevig ingepakt, maar genen die actief (moeten) zijn, moeten wel afgelezen kunnen worden

HDAC3 is verantwoordelijk voor het ‘inpakken’ van het lange DNA-molecuul in de kern, maar wordt gaandeweg de jaren wat overijverig. Het gevolg is dat een ander eiwit, Period1, in feite wordt ‘opgesloten’ en dat eiwit is nu juist verantwoordelijk voor geheugenvorming. Het afremmen van het HDAC3-gen had als gevolg dat oudere en beschadigde hersens weer gemakkelijker informatie opslaan. Lees verder

Door BACE1 te temmen verdwijnen de plaques

Verlaagde BACE1-spiegel doet plaques verdwijnen

De muisjes met een verlaagde BACE1-spiegel raakten hun plaques weer kwijt (afb: Hu et. al.)

Door de aanmaak van het enzym BACE1(betasecratase) te reduceren verdwenen de plaques in de hersens van Alzheimermuisjes. Het leervermogen herstelde gedeeltelijk bij die groep proefdiertjes. Het was al bekend dat dat de plaquevorming vermindert, maar niet dat die helemaal verdwenen. Dat is op zich al opmerkelijk: zouden die andere onderzoekers hebben zitten slapen? Lees verder

Oorzaak Huntington blijkt dodelijk voor kankercellen

siRNA zou het 'moordwapen' tegen kanker zijn

De interfererende RNA-sequenties blijken bij muisjes kanker te temperen (afb: Peter, Northwesternuniv.)

Het staat er een beetje bot in de kop, maar het is wel waar: Huntingtonpatiënten hebben 80% minder kans om kanker te krijgen dan de gemiddelde mens.  Het blijkt dat de oorzaak voor die ziekte dodelijk is voor kankercellen. Dat zou een nieuwe aanpak kunnen vormen van kanker. Alweer, denk ik dan, want er worden al zo veel strategieën bedacht om kanker om hals te brengen, maar het ei van Coloumbus zit daar nog steeds niet bij (als dat al bestaat). Lees verder

Stamceltransplantatie in longen schijnt geslaagd te zijn

Basale cellen (longstamcellen) repareren longweefsel

De longstamcellen worden uit de bronci van de patiënten geborsteld en in kweek vermeerderd

Voor het eerst zouden bij mensen met succes een stamceltransplantatie hebben plaatsgevonden om beschadigde longen te repareren. De klinische proef vond plaats in China aan de universiteit van Tongji. De onderzoekers gebruikten daarbij eigen cellen van de patiënt, die in een kweek vermeerderd werden: SOX9+ basale cellen (het begrip stamcel schijnt erg rekbaar te zijn). Lees verder

Ontwikkeling van stamcellen te volgen in muizenhersens

De ontwikkeling van twee voorlopercellen (doorontwikkelde hersenstamcellen) gedurende 59 dagen

Onderzoekers van de universiteit van Zürich  (Zwi) zijn er in geslaagd om de ontwikkeling van afzonderlijke stamcellen in de hersens van muizen maanden te volgen. Ze kregen zo een duidelijk beeld hoe tijdens het leven nieuwe hersencellen De ontwikkeling van twee voorlopercellen (doorontwikkelde hersenstamcellen) gedurende 59 dagenworden aangemaakt. Lees verder

CRISPR-enzym RNase E zorgt dat ook extra geninformatie meekomt

Structuur van ribonuclease E (RNase E)

De structuur van ribonuclease E

Ik neem maar even aan dat ik ‘genschaar’ CRISPR/Cas niet meer hoef te introduceren. Mooi systeem, maar een gen is meer dan een code waarmee een bepaald eiwit wordt aangemaakt. Onderzoekers van de Duitse Albert-Ludwigsuniversiteit in Freiburg hebben nu een enzym gevonden dat er voor zorgt dat ook de bijkomende informatie over de aansturing van de activiteit van dat gen wordt ‘meegeknipt’.  Lees verder

Virussen schakel afweercellen met IL-10 uit

Virussen verschalken via truc afweersysteem

Virussen maken via interleukine-10 (IL-10) en Mgat5 T-cellen onschadelijk (afb: Cell)

Ja, dat ligt een beetje aan mijn koppenmakerkwaliteiten (of eigenlijk het gebrek daaraan).  Dat het afweersysteem door virussen wordt verschalkt is bekend, maar hoe die virussen dat voor elkaar spelen weten wetenschappers niet goed. Onderzoekers van de Canadese McGill-universiteit geloven dat ze een belangrijk deel van de puzzel hebben opgelost. Hun ontdekking zou zelfs nieuwe aangrijpingspunten geven voor het aanpakken van een hele reeks ziektes, is hun overtuiging, niet alleen voor virusziektes maar ook kanker en autoimmuunziektes. Lees verder

‘Kankervaccin’ maakt korte metten met tumor (bij muizen)

T-cellen

T-cel

Door kleine hoeveelheden stoffen, het antilichaam retuximab en een stukje DNA, in een tumor bij muisjes te injecteren die het afweersysteem stimuleren, verdween elk spoor van kanker in de diertjes, met inbegrip van onbehandelde uitzaaiingen elders in hun lijfjes. De onderzoekers van de Amerikaanse Stanforduniversiteit die dit onderzoek uitvoerden denken dat de werkwijze ook voor andere kankersoorten kan werken. Door de kleine hoeveelheden waarmee gewerkt wordt zou deze methode niet zulke grote bijwerkingen hebben als technieken waarbij het afweersysteem in hele lichaam wordt gestimuleerd. Er is een klinische proef met lymfeklierkanker onderweg. Lees verder